Choroba Hashimoto - dieta, która leczy

piątek 15:00 - 11.05.2018
Ocena Użytkowników (2 Ocen)
5.0
Choroba Hashimoto - dieta, która leczy
Choroba Hashimoto - przewlekłe zapalenie tarczycy o podłożu autoimmunologicznym. Zaburzenie to jest najczęstszą przyczyną niedoczynności tarczycy. Choroby tej nie da się całkowicie wyleczyć, jednak odpowiednie leki i dieta pozwalają na życie bez nadmiernych dolegliwości.

Choroba Hashimoto - na czym polega i jak się objawia

W chorobie Hashimoto charakterystyczne jest bezbolesne zapalenie tarczycy wywołane aktywnością limfocytów T. Ze względu na podłoże autoimmunologiczne pojawiają się przeciwciała przeciwtarczycowe anty-TPO i czasem też anty-Tg skierowane przeciwko białkom wytwarzanym przez tarczycę - tyreoperoksydazie i tyreoglobulinie, które mają istotne znaczenie w prawidłowym funkcjonowaniu tarczycy. Choroba ta postępuje wolno i dopiero po długim czasie jej rozwoju dochodzi do pełnoobjawowej niedoczynności tarczycy związanej z niedoborem hormonów (tyroksyny i trójjodotyroniny).

Hormony tarczycy odpowiadają za wiele funkcji w organizmie. Najistotniejszy jest ich wpływ na przemianę materii, termogenezę, metabolizm węglowodanów, białek, tłuszczów i cholesterolu, obrót kostny, a także funkcjonowanie układu nerwowego i wykorzystanie witamin w organizmie. Ze względu na szerokie znaczenie hormonów tarczycy w organizmie ich niedobór będzie prowadzić do pojawienia się licznych objawów.

Najczęstsze objawy:

  • szybkie przybieranie masy ciała,
  • osłabienie, ciągłe zmęczenie i senność,
  • słaba tolerancja wysiłku fizycznego,
  • uczucie chłodu oraz chłodna i blada skóra (często o żółtawym zabarwieniu),
  • obrzęki podskórne,
  • łamliwość włosów i paznokci,
  • niskie tętno, zaburzenia ciśnienia tętniczego krwi,
  • chrypiący głos, bezdechy senne,
  • spowolnienie perystaltyki jelit - przewlekłe zaparcia, wzdęcia i bóle brzucha,
  • osłabienie mięśni, bóle mięśniowe, obrzęki stawów,
  • zaburzenia pamięci, osłabienie koncentracji, obniżony nastrój, depresja,
  • zaburzenia menstruacji, obniżone libido.

Zaburzenia metabolizmu w chorobie Hashimoto:

  • Tycie powodowane jest spowolnieniem przemiany materii nawet o 30-40%.
  • Dodatkowo zaburzenie metabolizmu składników odżywczych prowadzi do zwiększonego odkładania tkanki tłuszczowej, a także rozwoju zaburzeń metabolicznych (np. cukrzycy) i chorób układu krążenia.
  • Zaburzenia w metabolizmie witamin, szczególnie przemiany karotenu w aktywną witaminę A, co objawia się zażółceniem skóry, a później prowadzi do kurzej ślepoty i rogowacenia spojówek.
  • Niedobór hormonów tarczycy przyczynia się również do problemów związanych z płodnością (częste poronienia), a także do przedwczesnej osteoporozy.

Wczesna diagnostyka i wdrożenie leczenia są istotne, aby uniknąć licznych konsekwencji niedoboru hormonów tarczycy.

Diagnostyka

Zwiększone stężenie przeciwciał i TSH, obniżone stężenie FT4 i niejednorodność miąższu tarczycy będą wskazywać na chorobę Hashimoto.

Najczęściej chorobę diagnozuje się dopiero, gdy rozwinie się pełnoobjawowa niedoczynność tarczycy lub w przypadku badań przesiewowych - pomiar TSH zaleca się w czasie ciąży.

Leczenie choroby Hashimoto

Niestety nie ma sposobu na zahamowanie procesu autoimmunologicznego i wyleczenie tego schorzenia. Jedyną metodą jest podawanie preparatów L-tyroksyny, która jest syntetycznym odpowiednikiem tarczycowego hormonu.

Na wchłanianie preparatu z przewodu pokarmowego duży wpływ ma jedzenie i leki:

  • zaleca się ich przyjmowanie L-tyroksyny na czczo, 30-60 minut przed śniadaniem;
  • do popicia tabletek należy używać wody, gdyż inne napoje mogą wejść w interakcje z lekiem;
  • niektóre leki również wpływają na wchłanianie L-tyroksyny (hamujące wydzielanie kwasu solnego w żołądku, preparaty żelaza, wapnia i glinu, leki w zaburzeniach lipidowych),
  • w przypadku diety o bardzo wysokiej zawartości błonnika, należy wydłużyć przerwę do godziny pomiędzy lekiem a posiłkiem.

Choroby współistniejące

Choroby o podłożu autoimmunologicznym mają tendencję do pojawiania się parami lub grupami. Proces chorobowy polega na atakowaniu przez układ immunologiczny własnych tkanek, czyli tak jak się dzieje w Hashimoto. Wyróżnia się około 80 chorób autoimmunologicznych, wśród ich są choroby układowe i narządowe.

Wraz z Hashimoto mogą współwystępować m.in.:

  • cukrzyca typu 1,
  • celiakia,
  • nieswoiste zapalenia jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego),
  • reumatoidalne zapalenie stawów,
  • łuszczyca,
  • autoimmunologiczne zapalenie wątroby,
  • stwardnienie rozsiane,
  • bielactwo,
  • sarkoidoza,
  • niedokrwistość złośliwa,
  • łysienie plackowate.

Jeżeli w przebiegu schorzenia pojawiają się dodatkowe dolegliwości bądź nieprawidłowości w badaniach, koniecznie należy wykonać diagnostykę w kierunku innych chorób autoimmunologicznych - ich współwystępowanie może utrudniać proces leczenia.

Wskazaniem do badań może być również konieczność przyjmowania większych dawek L-tyroksyny. Dzieje się tak najczęściej przy współistnieniu niezdiagnozowanej celiakii, w przebiegu której dochodzi do uszkodzenia kosmków jelitowych, a zatem pogorszenia wchłaniania leków i składników pożywienia. Celiakia jest trwałą nadwrażliwością na gluten, która występuje jedynie u osób o podłożu genetycznym - obecność polimorfizmu genów HLA-DQ2 i HLA-DQ8. Leczenie celiakii, czyli stosowanie ścisłej diety bezglutenowej przez całe życie, jest wówczas jedynym sposobem na poprawę leczenia w autoimmunologicznym zapaleniu tarczycy.

Hashimoto - dieta w nietolerancjach pokarmowych

Nietolerancja laktozy

Znaczny odsetek ma również nietolerancję laktozy, która charakteryzuje się dolegliwościami ze strony przewodu pokarmowego po spożyciu produktów z laktozą - mleka i przetworów mlecznych. Najczęstszą przyczyną nietolerancji laktozy jest hipolaktazja pierwotna spowodowana obecnością polimorfizmu genu LCT.

Chorzy, u których zdiagnozowano dodatkowo nietolerancję laktozy, po eliminacji laktozy z diety mają lepsze wyniki poziomu TSH. Ci chorzy powinni również pamiętać, że niektóre leki, w tym preparaty L-tyroksyny, mogą zawierać laktozę - ewentualną zmianę farmakoterapii należy skonsultować z endokrynologiem.

Nietolerancje pokarmowe IgG-zależne

W przypadku chorób autoimmunologicznych bardzo często rozwijają się nietolerancje pokarmowe zależne od przeciwciał IgG. W tej grupie osób znacznie częściej niż w populacji ogólnej dochodzi do zaburzeń mikroflory jelitowej i osłabienia szczelności bariery jelitowej (tzw. zespół nieszczelnego jelita). Wówczas “nadpobudliwy” układ immunologiczny wytwarza przeciwciała IgG przeciwko białkom pochodzącym z różnych produktów spożywczych. Objawy nietolerancji pokarmowych pojawiają się dopiero po 1-2 dniach od spożycia nietolerowanych produktów i mają charakter niespecyficzny.

Typowe dolegliwości mogą obejmować:

  • wzdęcia i gazy, bóle brzucha,
  • wahania nastroju,
  • zmiany skórne,
  • przewlekłe zmęczenie,
  • bóle kostno-stawowe,
  • pogorszenie pamięci i koncentracji.

W celu zdiagnozowania produktów wywołujących reakcję obronną organizmu wykonuje się pomiar specyficznych przeciwciał IgG. Takim testem jest IMMUNOdiagDIETA, który analizuje możliwość nietolerancji na 28, 44, 88 lub 280 składników znajdujących się w pożywieniu. Na podstawie testu wprowadza się tymczasowo dietę eliminacyjną lub rotacyjną, które przyczyniają się do uszczelnienia bariery jelitowej, redukcji objawów i wyciszenia reakcji immunologicznej.

Pakiet badań w kierunku nietolerancji pokarmowych

Nietolerancje pokarmowe to schorzenia często współistniejące z niedoczynnością tarczycy o podłożu autoimmunologicznym. Jeżeli więc ten typ niedoczynności u Ciebie występuje, wykonaj badanie w kierunku nietolerancji najpowszechniejszych produktów spożywczych.

Dowiedz się więcej

Choroba Hashimoto - dieta w niedoczynności tarczycy

Odpowiednie żywienie w przypadku choroby Hashimoto jest wsparciem dla terapii L-tyroksyną, z której niezależnie od żywienia nie należy rezygnować. Zalecenia w autoimmunologicznym zapaleniu tarczycy są zbliżone do dietoterapii niedoczynności.

Choroba Hashimoto - dieta

  • Regularność posiłków - jedzenie co 3-4 godziny (3 posiłki i 1-2 przekąski) przyspiesza tempo metabolizmu, reguluje poziom glukozy we krwi oraz zmniejsza odkładanie tkanki tłuszczowej.
  • Należy pamiętać o źródłach białka, które są konieczne do wytwarzania hormonów, enzymów i budowy mięśni. Aminokwas tyrozyna (m.in. w bananach, migdałach i awokado) jest składnikiem do syntezy hormonów tarczycy. Białko może pochodzić z chudych produktów mięsnych, jaj, ryb, przetworów mlecznych i roślin strączkowych.
  • Znaczną część pożywienia powinny stanowić źródła węglowodanów o niskim indeksie glikemicznym, które pomogą w zapobieganiu wahań glikemii, a błonnik (20-40 g dziennie) poprawia perystaltykę jelit. Węglowodany złożone i błonnik znajdują się w pełnoziarnistych produktach zbożowych (razowe makarony i pieczywo, kasze, ryż naturalny, płatki owsiane itp.), warzywach i owocach. Planując śniadanie z dużą ilością błonnika należy zrobić godzinną przerwę pomiędzy przyjęciem L-tyroksyny a pierwszym posiłkiem.
  • W diecie osoby chorej powinny znajdować się produkty bogate w nienasycone kwasy tłuszczowe, głównie z grupy omega-3 - tłuste ryby (2 razy w tygodniu), orzechy, oleje roślinne. Mają one pozytywny wpływ na niedoczynność tarczycy - łagodzą objawy, zwiększają stężenie aktywnej trójjodotyroniny, poprawiają metabolizm i stężenie lipidów we krwi oraz wpływają na układ nerwowy polepszając pamięć i koncentrację, a także zapobiegają depresji.
  • Należy pić co najmniej 2 litry wody dziennie. W przypadku obrzęków warto sięgać po wody niskosodowe.
  • Przy zdiagnozowaniu celiakii, hipolaktazji lub IgG-zależnych nietolerancji pokarmowych powinno się wykluczyć nietolerowane składniki. Przed wdrożeniem eliminacji warto skonsultować się z dietetykiem, który pomoże w dostosowaniu zaleceń dietetycznych.
  • Witaminy i składniki mineralne:
    • Nie zaleca się suplementacji witamin i składników mineralnych, oprócz suplementacji witaminą D, którą powinna przyjmować cała populacja w okresie od września do kwietnia.
    • Wszystkie potrzebne dla pracy tarczycy składniki (żelazo, cynk, selen, witaminy A, E i z grupy B) powinny pochodzić z naturalnych źródeł: pełnoziarnistych produktów zbożowych i otrębów, chudych mięs, jaj, strączków, nasion i orzechów, tłustych ryb i owoców morza, warzyw i owoców - różnorodna dieta dostarcza wszystkie istotne składniki.
    • Warto jednak zwrócić uwagę na jod, którego niedobór często jest przyczyną niedoczynności tarczycy. Nie powinno się spożywać go w zbyt dużych ilościach, a jedynym przypadkiem zalecanej suplementacji będzie okres ciąży i karmienia. Oczywiście dozwolone jest jedzenie ryb czy owoców morza i przebywanie nad wodami morskimi, jednak należy unikać produktów o dużej koncentracji jodu, takich jak kelp - rodzaj morskiej algi z klasy brunatnic, która jest często stosowana w kuchniach azjatyckich oraz dietach roślinnych.
  • W niedoczynności tarczycy należy unikać składników, które mogą negatywnie wpływać na funkcjonowanie tarczycy:
    • metali ciężkich,
    • tytoniu,
    • dużych ilości alkoholu,
    • goitrogenów - znajdują się w roślinach krzyżowych (np. brukselce, kapuście, jarmużu) i soi; należy ich unikać aż do momentu wyrównania hormonalnego, a później można je spożywać w niewielkich ilościach pamiętając o co najmniej 3 godzinnej przerwie od spożycia preparatu L-tyroksyny.

Zbilansowana i zróżnicowana dieta wraz z aktywnością fizyczną na umiarkowanym poziomie (spacery, pływanie, lekkie zajęcia fitness) będą doskonałym wsparciem dla standardowej farmakoterapii. Hashimoto jest chorobą na całe życie, jednak przy wdrożeniu tych zaleceń można z nią żyć i cieszyć się dobrym samopoczuciem.

Bibliografia:

Ajjan R.A., Weetman A.P.:The Pathogenesis of Hashimoto's Thyroiditis: Further Developments in our Understanding. Horm Metab Res. 2015 Sep;47(10):702-10.

Asik M. et al. Decrease in TSH levels after lactose restriction in Hashimoto's thyroiditis patients with lactose intolerance. Endocrine 2014; 46(2): 279-84.

Ch'ng C.L., Keston Jones M., Kingham J.G.C. Celiac Disease and Autoimmune Thyroid Disease. Clinical Medicine & Research 2007; 5(3): 184–192.

Drutel A, Archambeaud F, Caron P. Selenium and the thyroid gland: more good news for clinicians. Clinical Endocrinology 2013, 78(2), 155-64.

Gołkowski F.: Aktualne spojrzenie na etiopatogenezę i aspekty kliniczne choroby Hashimoto. Państwo i Społeczeństwo. 2016; (XVI) nr 4.

Mazokopakis E.E. et al. Is vitamin D related to pathogenesis and treatment of Hashimoto's thyroiditis? Hellenic Journal of Nuclear Medicine 2015; 18(3):222-7.

McMillan M. et al. Preliminary observations on the effect of dietary brussels sprouts on thyroid function. Human Toxicology 1986; 5(1): 15-19.

Messina M., Redmond G. Effects of soy protein and soybean isoflavones on thyroid function in healthy adults and hypothyroid patients: a review of the relevant literature. Thyroid 2006; 16(3):249-58.

Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja. Red.: Jarosz M. Wyd. IŻŻ, Warszawa 2017.

Przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy (choroba Hashimoto) w: Interna Szczeklika. Medycyna Praktyczna, Kraków 2017. [dostęp online]

Pyzik A. et al.: Immune disorders in Hashimoto's thyroiditis: what do we know so far? J Immunol Res. 2015;2015:979167.

Caturegli P., De Remigis A., Rose N.R.: Hashimoto thyroiditis: clinical and diagnostic criteria. Autoimmun Rev. 2014 Apr-May;13(4-5):391-7.

Stolińska Hanna, Wolańska Diana. Składniki pokarmowe istotne w niedoczynności tarczycy. Żywienie człowieka i metabolizm 2012, 39 (3): 221-231.

Zubarik R., et al.: Celiac disease detection in hypothyroid patients requiring elevated thyroid supplementation: A prospective cohort study. European Journal of Internal Medicine 2015; 26(10): 825-829.

Statystyki:
0 komentarzy
423 wyświetleń

Najnowsze komentarze

Brak komentarzy - skomentuj pierwszy!

Celiakia

Badania genetyczne w kierunku celiakii pomogą Ci wykryć chorobę i zastosować odpowiednią dietę!

Celiakia

  • Dla osób, u których występują mało specyficzne objawy o trudnej do wyjaśnienia przyczynie, takie jak bóle i wzdęcia brzucha, biegunki czy utrata masy ciała i łaknienia.
  • Laboratorium odpowiedzialne : Diagnostyka sp. z o.o.

Test wskaże poziom ryzyka związanego z zachorowaniem na:

celiakii

Cena badania:

239 zł