Nietolerancje pokarmowe - rodzaje, objawy i leczenie

piątek 17:00 - 18.05.2018
Ocena Użytkowników (3 Ocen)
5.0
Nietolerancje pokarmowe - rodzaje, objawy i leczenie

Nietolerancje pokarmowe - nieprawidłowe reakcje organizmu na spożyty pokarm. Mogą mieć one charakter immunologiczny (np. nietolerancje pokarmowe IgG-zależne) bądź wrodzony (np. celiakia, nietolerancja laktozy, fruktozemia). Nietolerancje pokarmowe w zależności od rodzaju różnią się zakresem objawów, diagnostyką i leczeniem.

Nietolerancje pokarmowe - jakie są rodzaje?


Nietolerancje pokarmowe IgG-zależne

Nietolerancje pokarmowe IgG-zależne wynikają z nieprawidłowej reakcji układu immunologicznego na białka pokarmowe w krioobiegu. W przebiegu różnych stanów chorobowych może dojść do zmian w mikroflorze jelit i rozszczelnienia naturalnej bariery jelitowej, przez co do krwiobiegu dostają się alergeny, czyli białka znajdujące się w pożywieniu. Po zetknięciu z nimi układ immunologiczny zaczyna się bronić wytwarzając m.in. przeciwciała IgG. Poziom tych immunoglobulin wzrasta powoli, a szczyt osiąga około 24-48 godzin od spożycia alergenu i utrzymuje się przez kilka dni. Przy wysokim ich stężeniu w organizmie zaczyna się toczyć stan zapalny i pojawiają się liczne niespecyficzne dolegliwości, które mają charakter przewlekły.

Do podwyższenia stężenia przeciwciał IgG dochodzi w wyniku różnych chorób. Obecność nietolerancji pokarmowych IgG-zależnych często stwierdza się w reumatoidalnym zapaleniu stawów, chorobie Hashimoto, zespole jelita drażliwego, chorobie Leśniowskiego-Crohna, depresji, otyłości, insulinooporności, SIBO (zespole przerostu flory bakteryjnej jelita cienkiego), autyzmie i ADHD. Zredukowanie nasilenia reakcji immunologicznej w stosunku do pokarmów przyczynia się do zwiększenia skuteczności terapii tych chorób, a także ustąpienia objawów chorobowych.

Nietolerancje pokarmowe o podłożu genetycznym

Występuje również grupa nietolerancji pokarmowych, które mają podłoże w naszych genach. Niektóre z nich są niezwykle rzadkie, a niektóre mogą dotyczyć sporej części populacji. Kwestia predyspozycji genetycznej nie oznacza, że nietolerancja ujawnia się od urodzenia i od razu wiadomo, czego nie możemy jeść. W wielu przypadkach pierwsze objawy pojawiają się dopiero w wieku dorosłym lub w całkiem dowolnym momencie życia. Większość genetycznych nietolerancji pokarmowych prowadzi do powikłań, które mogą zagrażać zdrowiu, a nawet życiu. Najczęstszymi nietolerancjami pokarmowymi o podłożu genetycznym jest nietolerancja laktozy (alaktazja i hipolaktazja), glutenu (celiakia) oraz fruktozy (fruktozemia).

Nietolerancja laktozy jest najczęstszą tego typu przypadłością o podłożu genetycznym - około 37% populacji może mieć różnego stopnia niedobór laktazy, czyli enzymu rozkładającego laktozę w jelicie cienkim do glukozy i galaktozy. W nielicznych przypadkach występuje całkowity brak laktazy - alaktazja, w przypadku której objawy pojawiają się po pierwszych karmieniach w okresie noworodkowym. Najczęstsza jest hipolaktazja pierwotna - ujawnia się zwykle u nastolatków lub dorosłych, u których stwierdza się obecność polimorfizmu genu LCT. Brak lub niedobór laktazy uniemożliwia rozłożenie laktozy i wchłonięcie jej produktów, przez co w całości przedostaje się do jelita grubego, gdzie ulega fermentacji bakteryjnej z wytworzeniem dużej ilości gazów (m.in. wodoru, metanu, dwutlenku węgla) i wpływa na zmianę pH i ciśnienia osmotycznego treści jelitowej.

Wrodzona nietolerancja glutenu (celiakia), która dotyczy około 1% populacji, jest jedynym bezwzględnym wskazaniem do stosowania eliminacji glutenu przez całe życie, mimo że dieta bezglutenowa jest w dzisiejszych czasach modna i stosowana przez tak wiele osób. Choroba ta polega na atakowaniu przez układ immunologiczny własnych tkanek (ścian jelita cienkiego) w obecności glutenu, który jest spożywany wraz z produktami ze zbóż glutenowych - pszenicy, jęczmienia, żyta. Dochodzi do zaniku kosmków jelitowych, przez co zmniejsza się powierzchnia wchłaniania składników odżywczych - skutkuje to niedoborami i postępującym niedożywieniem. Długo uznawano celiakię za dolegliwość dzieci, z której się wyrasta. Często przy wprowadzaniu zbóż glutenowych do diety niemowlęcia pojawiały się klasyczne objawy celiakii. Dużo później okazało się, że celiakia może ujawnić się w każdym wieku, utrzymuje się przez całe życie i do tego ma podłoże genetyczne i autoimmunologiczne. Objawy klasyczne występują jedynie u około 30% chorych osób - u większości (w tym głównie dorośli) celiakia ma postać skąpoobjawową lub latentną. Wówczas albo objawów w ogóle nie będzie albo będą mało specyficzne. Dodatkowo zaobserwowano, że celiakia bardzo często współistnieje z innymi chorobami o podłożu autoimmunologicznym - chorobą Hashimoto, reumatoidalnym zapaleniem stawów czy też cukrzycą typu pierwszego.

Wrodzona nietolerancja fruktozy (fruktozemia) jest rzadkim zaburzeniem wynikającym z niedoboru jednego z enzymów uczestniczących w metabolizmie fruktozy - fruktokinazy, fruktozo-1,6-bisfosfatazy lub aldolazy fruktozo-1-fosforanowej (najczęściej - 1:40 000 urodzeń). Spośród trzech różnych aldolaz najważniejsze znaczenie ma aldolaza B, która odpowiada za metabolizm fruktozy w nerkach, jelicie cienkim i wątrobie, w której jest przetwarzana największa ilość tego cukru. W większości przypadków objawy fruktozemii pojawiają się podczas wprowadzania do diety niemowlęcia mieszanek słodzonych sacharozą lub owoców.

Nietolerancje pokarmowe - objawy

Nietolerancje pokarmowe IgG-zależne - objawy:

  • mdłości, uczucie pełności, odbijanie, wzdęcia, gazy, biegunki, zaparcia;
  • zmiany zachowania, nadpobudliwość, stany lękowe i depresyjne, migreny, trudności z zasypianiem;
  • bóle mięśni, kostne lub stawowe;
  • zaburzenia widzenia;
  • zmiany skórne (trądzik, łuszczyca, suchość i świąd skóry);
  • osłabienie odporności, nasilenie objawów chorób autoimmunologicznych (m.in. celiakii, Hashimoto, reumatoidalnego zapalenia stawów);
  • ciągłe zmęczenie i senność, osłabienie organizmu, zwiększona męczliwość brak apetytu;
  • trudności z redukcją masy ciała (mimo diety redukcyjnej i ćwiczeń);
  • zaburzenia płodności.

Nietolerancje pokarmowe zależne od przeciwciał IgG znacznie częściej występują u osób z zespołem jelita drażliwego, reumatoidalnym zapaleniem stawów, chorobą Leśniowskiego-Crohna, chorobą Hashimoto, depresji, otyłości, insulinooporności, SIBO (zespół przerostu flory bakteryjnej jelita cienkiego), autyzmem i ADHD. Mogą również współistnieć z alergiami pokarmowymi.

Wrodzona nietolerancja laktozy - objawy hipolaktazji:

  • mdłości,
  • wzdęcia brzucha,
  • bóle brzucha,
  • uczucie przelewania,
  • nasilone biegunki,
  • wydalanie gazów (tzw. wiatry).

Wrodzona nietolerancja glutenu - objawy celiakii klasycznej:

  • chudnięcie,
  • biegunki, bóle i wzdęcia brzucha,
  • zaburzenia rozwoju, niski wzrost,
  • zmiany nastroju,
  • objawy niedoborów pokarmowych, np. niedokrwistość, która jest widoczna w badaniach biochemicznych.

Wrodzona nietolerancja glutenu - objawy celiakii skąpoobjawowej:

  • ciągłe zmęczenie i senność,
  • złe samopoczucie, depresja,
  • bóle głowy,
  • afty w jamie ustnej,
  • brak miesiączki,
  • objawy zespołu złego wchłaniania (niedokrwistość, hipokalcemia, nietolerancja laktozy).

Wrodzona nietolerancja fruktozy - objawy fruktozemii:

  • wymioty,
  • apatia i senność,
  • brak łaknienia,
  • ciężka hipoglikemia i drgawki.

W dłuższym okresie dochodzi do przerostu wątroby i jej niewydolności, żółtaczki, krwotoków, uszkodzenia kanalików nerkowych, częstych zakażeń bakteryjnych układu moczowego i niewydolności nerek. Niemowlęta mogą się też wolniej rozwijać pod względem fizycznym.

Nietolerancje pokarmowe - diagnostyka i leczenie

Nietolerancja pokarmowa IgG-zależna

W diagnostyce nietolerancji pokarmowych IgG-zależnych wykorzystuje się testy, które określają we krwi stężenie przeciwciał IgG. Przykładem takiego badania jest IMMUNOdiagDIETA, który wykonuje się w kilku zakresach po 28, 44, 88 lub 280 produktów - warzyw, owoców, zbóż glutenowych i bezglutenowych, nabiału, mięsa, ryb, owoców morza, nasion, orzechów, napojów oraz dodatków do żywności, w tym również przypraw i ziół. Test IMMUNOdiagDIETA jest bardzo prosty w wykonaniu i bezpieczny, gdyż do jego przeprowadzenia pobiera się tylko próbkę krwi w punkcie pobrań, a analiza wykonywana jest w laboratorium diagnostycznym, co wpływa na rzetelność wyniku. Po otrzymaniu wyniku należy wdrożyć dietę ograniczającą lub wykluczającą nietolerowane produkty na okres minimum 6 miesięcy. Po tym czasie objawy zanikają, a nietolerancja zazwyczaj się cofa, gdyż nietolerancje pokarmowe IgG-zależne są stanem tymczasowym.

Testy na nietolerancje pokarmowe

Dolegliwości takie jak przewlekłe zmęczenie, bóle brzucha, biegunki, wzdęcia czy migreny często występują w przebiegu nietolerancji pokarmowych zależnych od IgG. Jeżeli więc obserwujesz takie objawy u siebie, wykonaj badanie w kierunku nietolerancji najpowszechniejszych produktów spożywczych.

Dowiedz się więcej

Nietolerancja laktozy

Diagnostyka nietolerancji laktozy polega na badaniu genetycznym, który mówi o predyspozycji do zachorowania, i testach na aktualną jej obecność. W tym celu można wykonać wodorowy test oddechowy, test doustnego obciążenia laktozą, badanie pH kału, próbę eliminacyjną oraz badanie fragmentu jelita cienkiego. Po potwierdzeniu hipolaktazji należy ograniczyć do poziomu tolerowanego lub całkowicie wykluczyć laktozę ze swojej diety. Cukier ten znajduje się w mleku, przetworach mlecznych, lodach, deserach, a także wędlinach, słodyczach, pieczywie i wielu lekach.

Celiakia

Aby potwierdzić obecność celiakii wykonuje się szereg badań. We krwi będą występować charakterystyczne przeciwciała przeciwko endomysium mięśni gładkich (EmA), przeciwko transglutaminazie tkankowej (tTG) lub przeciwko deamidowanej gliadynie (DGP lub GAF), które stwierdza się badaniem serologicznym. Badanie genetyczne powinno potwierdzić obecność polimorfizmu jednego z genów: HLA-DQ2, HLA-DQ8 lub HLA-DRB4. Dodatkowo wykonuje się (oprócz małych pacjentów) histopatologię jelita cienkiego, w której stwierdza się typowe zmiany. Stwierdzenie celiakii jest wskazaniem do wprowadzenia diety bezglutenowej, która jest jedynym lekarstwem w tej chorobie. Istotne jest, żeby nie wykluczać glutenu przed wykonaniem badań diagnostycznych.

Fruktozemia

Istotne jest wczesne stwierdzenie nietolerancji fruktozy poprzez określenie, czy istnieje mutacja genu kodującego aldolazę fruktozo-1-fosforanowej B, zmierzenie jej aktywności w wątrobie lub wykonanie testu obciążenia fruktozą. W rzadkich przypadkach fruktozemia może przebiegać bezobjawowo przez długi czas, jednak zwiększa to ryzyko późnego zdiagnozowania niewydolności narządów (wątroby i nerek). Aby uniknąć konsekwencji fruktozemii, należy całkowicie wykluczyć z diety fruktozę, sacharozę i sorbitol, które znajdują się we wszystkich owocach, wielu warzywach, produktach spożywczych, a także w pastach do zębów i lekach.

Pakiet badań genetycznych w kierunku nietolerancji pokarmowych

Badanie wskaże poziom ryzyka związanego z zachorowaniem na:

nietolerancję fruktozy

celiakię

nietolerancję laktozy

Dowiedz się więcej
Statystyki:
0 komentarzy
458 wyświetleń

Najnowsze komentarze

Brak komentarzy - skomentuj pierwszy!

IMMUNOdiagDIETA 44 alergeny IgG

  • IMMUNOdiagDIETA jest badaniem umożliwiającym ustalenie tych produktów spożywczych, które nie są tolerowane przez organizm
  • Wynik testu stanowi podstawę do wdrożenia do diety odpowiednich zmian, dzięki którym poprawi się nasz stan zdrowia i samopoczucie

Test wskaże poziom ryzyka związanego z zachorowaniem na:

IgG zależnych nietolerancji pokarmowych

Cena badania:

419 zł