Alergia i nietolerancja pokarmowa - podobieństwa i różnice

środa 00:00 - 23.12.2015
Ocena Użytkowników (4 Ocen)
4.5
Alergia i nietolerancja pokarmowa - podobieństwa i różnice
Nietolerancja i alergia pokarmowa mają podobne podłoże, ale są to dwa różne schorzenia. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), około 15-20% populacji cierpi na alergię, natomiast występowanie nietolerancji pokarmowych nasilało się coraz bardziej w ciągu ostatnich dwóch dekad. Alergię od nietolerancji odróżnia m.in. mechanizm powstania nadwrażliwości, rodzaj objawów i szybkość ich występowania.

Wśród głównych typów nadwrażliwości pokarmowej są:

Co to jest alergia pokarmowa?

Alergia pokarmowa jest patologiczną reakcją organizmu na spożywany pokarm (a właściwie alergen pokarmowy), spowodowana jest nieprawidłową reakcją układu immunologicznego. W patogenezie alergii pokarmowej największe znaczenie mają przeciwciała klasy IgE - odpowiadają one za udział innych komórek (tj. limfocyty T) w procesie chorobowym. Alergia pokarmowa może pojawić się w każdym wieku, ale najczęściej alergia występuje u niemowląt i dzieci ze względu na niedojrzałość bariery jelitowej i zwiększoną przepuszczalność dla białek błony śluzowej jelit.

Choroba ta najczęściej wywoływana jest przez produkty takie jak:

  • mleko,
  • jaja,
  • mąka pszenna (przeczytaj o nadwrażliwości na pszenicę),
  • orzeszki ziemne,
  • warzywa i strączki - marchew, pomidory, soja, soczewica,
  • produkty mięsne - ryby, wołowina, skorupiaki.

Z alergią pokarmową związane są różne objawy:

  • obrzęk czy pokrzywka na skórze,
  • astma i nieżyt nosa w obrębie układu oddechowego.
  • alergiczne zapalenie jamy ustnej, refluks przełykowy, bóle w nadbrzuszu i wymioty bezpośrednio, biegunki,
  • zmiany skórne, atopowe zapalenie skóry,
  • migreny, przewlekłe zmęczenie czy zaburzenia snu.

Alergia pokarmowa może też wywoływać bardzo niebezpieczny wstrząs anafilaktyczny, ponieważ może on doprowadzić nawet do śmierci. Alergia pokarmowa jest schorzeniem trudnym do zdiagnozowania, ponieważ nie ma jednej metody, która wskazałaby uczulenie na właściwy alergen.

W celu zdiagnozowania przyczyny alergii pokarmowej zaleca się przeprowadzenie:

Leczenie alergii pokarmowych polega przede wszystkim na wyeliminowaniu szkodliwych pokarmów z diety na podstawie wyniku badania. Jeżeli nie przynosi to oczekiwanych rezultatów, stosuje się dodatkowo leczenie farmakologiczne. Możliwe jest także leczenie poprzez odczulanie, którego celem jest sprawienie, żeby układ immunologiczny przestał reagować na alergeny. Jeżeli reakcja alergiczna jest bardzo silna i może stanowić zagrożenie życia, należy zastosować odpowiednie leki - np. adrenalinę w przypadku wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego.

Pakiet badań alergicznych

Z alergiami wiązane są takie objawy jak katar, łzawienie, kichanie, kaszel, wysypka, bóle brzucha, wzdęcia, biegunki czy wymioty. Jeżeli takie dolegliwości występują u Ciebie, wykonaj test pod kątem alergii.

Sprawdź dostępne testy alergiczne

Co to jest nietolerancja pokarmowa?

Nietolerancja pokarmowa to nadwrażliwość na określony składnik pokarmowy, który tolerowany jest przez większość ludzi. Nietolerancje pokarmowe (podobnie jak alergie) również mogą być związane z reakcjami o charakterze immunologicznym - spowodowanymi działaniem przeciwciał IgG. Takie przypadki często określa się jako opóźnione alergie pokarmowe, ponieważ objawy pojawiają się po ok. kilku- lub kilkudziesięciu godzinach od spożycia nietolerowanego składnika. Nietolerancja IgG-zależna manifestuje się powtarzającymi się symptomami, które pojawiają się zawsze po spożyciu nietolerowanego pokarmu.

Do objawów nietolerancji pokarmowej IgG-zależnej należą:

  • wzdęcia i gazy,
  • bóle brzucha,
  • migreny,
  • infekcje,
  • bóle reumatyczne,
  • zmiany skórne (wypryski, świąd, zaczerwienienie, suchość).

Nietolerancja pokarmowa jest mniej niebezpieczna dla organizmu w porównaniu do alergii pokarmowej, ale nieleczona także może powodować różne groźne schorzenia, zwłaszcza w obrębie przewodu pokarmowego. Dlatego należy wykonać wiarygodne testy na nietolerancje pokarmowe.

W celu zdiagnozowania przyczyny nietolerancji pokarmowej zaleca się przeprowadzenie oznaczenia przeciwciał IgG we krwi:

Pakiet badań w kierunku nietolerancji pokarmowych

Dolegliwości takie jak przewlekłe zmęczenie, bóle brzucha, biegunki, wzdęcia czy migreny często występują w przebiegu nietolerancji pokarmowych. Jeżeli więc obserwujesz takie objawy u siebie, wykonaj badanie w kierunku nietolerancji najpowszechniejszych produktów spożywczych.

Dowiedz się więcej

Czym jest wrodzona nietolerancja pokarmowa?

Wrodzona nietolerancja pokarmowa - Nietolerancja laktozy

Z nietolerancją pokarmową mamy także do czynienia wtedy, gdy w organizmie brakuje enzymu, który rozkłada dany związek. Tak właśnie dzieje się w przypadku jednej z najpopularniejszych nietolerancji - nietolerancji laktozy.

Laktoza jest to cukier, który znajduje się w mleku prawie wszystkich ssaków, jest źródłem energii dla rozwijających się niemowląt. Do trawienia tego cukru konieczny jest enzym laktaza, dzięki któremu możliwe jest rozbicie laktozy na dwie mniejsze cząsteczki (galaktozę i glukozę) - przenikają one do naczyń krwionośnych i są przyswajalne dla organizmu. Problem z trawieniem laktozy dotyczy ok. 70% dorosłych na świecie (w Polsce jest to ponad 35%). Najczęściej nietolerancja laktozy związana jest z mutacją genu LCT, który koduje białko odpowiadające za wytwarzanie laktazy. Mutacja genu LCT zmniejsza zdolność do wytwarzania laktazy już od 2. roku życia (nawet do 5%), dziedziczona jest w sposób autosomalny recesywny - aby nietolerancja się rozwinęła, wadliwą wersję genu należy odziedziczyć zarówno od matki, jak i od ojca. Tego typu nietolerancja mleka spowodowana tą mutacją ujawnia się zazwyczaj w okresie dojrzewania lub w wieku dorosłym.

Do objawów spowodowanych niewystarczającym poziomem laktazy należą:

  • biegunki,
  • wzdęcia,
  • nudności,
  • odwodnienie organizmu.

Objawy pojawiają się kilka godzin po spożyciu produktów zawierających laktozę.

Diagnostyka nietolerancji laktozy opiera się na takich badaniach jak:

  • wodorowy test oddechowy (u osób z nieprawidłowym przyswajaniem laktozy ilość wodoru w wydychanym powietrzu jest zwiększona)
  • badanie endoskopowe (pobierany jest niewielki fragment jelita cienkiego w celu oceny stężenia laktazy)
  • badanie genetyczne (badana jest obecność mutacji genu LCT w DNA pacjenta, takie badanie dokładnie określi jaki rodzaj niedoboru laktazy występuje) - sprawdź badanie ❱

Leczenie nietolerancji laktozy polega na stosowaniu diety eliminacyjnej - czyli wykluczeniu z diety produktów, które zawierają laktozę bądź ich ograniczeniu.

Wrodzona nietolerancja pokarmowa - Celiakia

Innym rodzajem nietolerancji pokarmowej jest celiakia (choroba trzewna), polegająca na nietolerancji przez organizm glutenu - białka roślinnego, które jest obecne w ziarnach wielu zbóż. Gluten powoduje zanik kosmków jelitowych, przez co wchłanianie pokarmu jest upośledzone i pojawiają się różne objawy kliniczne. Szacuje się, że na celiakię cierpi 1% światowej populacji. Za przyczynę rozwoju tej choroby uważa się predyspozycje genetyczne - w DNA 96% chorych na celiakię obecne są warianty HLA-DQ2 i HLA-DQ8.

Objawy celiakii są niespecyficzne i można wyróżnić wśród nich:

  • utratę masy ciała,
  • zmęczenie i osłabienie organizmu,
  • biegunki, wymioty,
  • bóle kostne,
  • zaburzenia miesiączkowania,
  • depresję,
  • bóle brzucha,
  • niedokrwistość.

Do metod diagnostycznych w celiakii zalicza się:

W przypadku potwierdzenia występowania celiakii, leczenie opiera się na spożywaniu wyłącznie produktów bez glutenu przez całe życie.

Pakiet badań genetycznych w kierunku nietolerancji pokarmowych

Badanie wskaże poziom ryzyka związanego z zachorowaniem na:

nietolerancję fruktozy

celiakię

nietolerancję laktozy

Dowiedz się więcej

Nietolerancja a alergia pokarmowa - porównanie

Przyczyny nietolerancji i alergii są bardzo złożone - może nakładać się ich kilka lub powód może być tylko jeden. Wyróżnia się wśród nich:

  • czynniki genetyczne - niektóre osoby mają genetycznie uwarunkowaną skłonność do gorszej tolerancji niektórych składników (dotyczy to w pewnym stopniu alergii, ale przede wszystkim nietolerancji wrodzonych),
  • nieprawidłowa dieta niemowląt - zbyt krótkie karmienie niemowląt mlekiem matki i zbyt wczesne wprowadzanie do diety niemowląt nowych składników - przewód pokarmowy dzieci w wieku niemowlęcym nie jest przystosowany do dużej różnorodności pokarmowej,
  • zbyt restrykcyjne dbanie o higienę i częste przyjmowanie antybiotyków od wczesnych lat dzieciństwa - uniemożliwia to wytworzenie się odporności, spadek odporności może objawiać się nietolerancją pokarmową,
  • zanieczyszczenie środowiska - może powodować zatrucie metalami ciężkimi (aluminium, rtęć, ołów) pochodzącymi np. ze spalin czy dymu papierosowego może prowadzić do rozwoju nietolerancji (najczęściej glutenu i produktów mlecznych),
  • dodawanie do żywności sztucznych aromatów, konserwantów.

Zarówno nietolerancja pokarmowa, jak i alergia pokarmowa polegają na nieprawidłowej reakcji organizmu na spożywany pokarm, dlatego schorzenia te są często ze sobą mylone:

  • Mechanizm nadwrażliwości pokarmowej: Alergie pokarmowe mają podłoże immunologiczne związane z przeciwciałami IgE, natomiast nietolerancje mogą wiązać się z działaniem przeciwciał IgG czy niedoborem enzymu rozkładającego dany związek (np. niedobór laktazy przy nietolerancji laktozy).
  • Czas obserwowania objawów: Przy standardowej alergii pokarmowej, po spożyciu pokarmu dochodzi zwykle do ostrej i natychmiastowej (od kilku minut do ok. 2h od spożycia) reakcji układu immunologicznego. Wśród omówionych nietolerancji jedynie niedobór laktazy wiąże się z objawami w krótkim czasie od spożycia. Pozostałe nietolerancje skutkują rozłożonymi w czasie przewlekłymi objawami.
  • Objawy: Wśród najczęstszych objawów alergii wyróżnia się kichanie, katar, wysypkę, biegunkę i wymioty. Alergia pokarmowa może wywoływać także wstrząs anafilaktyczny, który jest stanem zagrażającym życiu chorego. W przypadku nietolerancji pokarmowych objawy są zazwyczaj bardziej złożone (migreny, ogólne osłabienie organizmu, złe samopoczucie, bóle kostne, niedokrwistość), a także mogą pojawić się nawet kilka dni po spożyciu danego składnika.
  • Okres diagnozowania: Alergie pokarmowe diagnozuje się najczęściej u niemowląt i małych dzieci, a nietolerancje pokarmowe u młodzieży i dorosłych.

Aktualizacja: 2018-10-14

Bibliografia:

  1. Atkinson W, et al; Food elimination based on IgG antibodies in irritable bowel syndrome: a randomised controlled trial. Gut. 2004 Oct;53(10):1459-64.
  2. Deng Y. et al.: Lactose Intolerance in Adults: Biological Mechanism and Dietary Management. Nutrients. 2015 Sep; 7(9): 8020–8035.
  3. Ludvigsson J.F.: Diagnosis and management of adult coeliac disease: guidelines from the British Society of Gastroenterology. Gut. 2014 Aug;63(8):1210-28.
  4. Sicherer S.H., Sampson H.A. Food allergy: Epidemiology, pathogenesis, diagnosis, and treatment. J Allergy Clin Immunol. 2014 Feb;133(2):291-307; quiz 308.
  5. Turnbull J.L., Adams H.N., Gorard D.A.: Review article: the diagnosis and management of food allergy and food intolerances. Aliment Pharmacol Ther. 2015 Jan;41(1):3-25.
Statystyki:
0 komentarzy
10016 wyświetleń

Najnowsze komentarze

Brak komentarzy - skomentuj pierwszy!

Celiakia

Badania genetyczne w kierunku celiakii pomogą Ci wykryć chorobę i zastosować odpowiednią dietę!

Celiakia

  • Dla osób, u których występują mało specyficzne objawy o trudnej do wyjaśnienia przyczynie, takie jak bóle i wzdęcia brzucha, biegunki czy utrata masy ciała i łaknienia.
  • Laboratorium odpowiedzialne : Diagnostyka sp. z o.o.

Test wskaże poziom ryzyka związanego z zachorowaniem na:

Zdrowegeny.pl Tick Icon

celiakii

Cena badania:

275 zł