Jakie badania na raka? - Lista badań, które przyczynią się do wczesnego wykrycia nowotworu

piątek 05:14 - 18.12.2015
Jakie badania na raka? - Lista badań, które przyczynią się do wczesnego wykrycia nowotworu
Nowotwór jest nieprawidłową tkanką, której wzrost nie jest zależny od komórkowych mechanizmów kontrolnych. Pojawia się w wyniku nieprawidłowych zmian w genach, do których dochodzi w przebiegu procesu nowotworzenia. Z roku na rok zwiększa się liczba zachorowań na różne rodzaje nowotworów, dlatego tak ważne jest przeprowadzanie odpowiednich badań, które pozwolą zmniejszyć ryzyko zachorowania, bądź wykryć raka we wczesnym stadium rozwoju.

W Polsce, liczba zachorowań na nowotwory złośliwe wzrosła ponad dwukrotnie w ciągu ostatnich trzech dekad (w 2010 roku zdiagnozowano 140,5 tys. raków). Do najczęściej występujących nowotworów w przypadku mężczyzn zalicza się nowotwory płuca (około 1/5 wszystkich zachorowań na nowotwory), raka gruczołu krokowego (13% wszystkich zachorowań) i raka jelita grubego (12% wszystkich przypadków raka). Wśród kobiet najczęściej diagnozowanym nowotworem jest rak piersi (22% wszystkich zachorowań na nowotwory), nowotwory jelita grubego (10%) i rak płuca (9%). Większość zachorowań na nowotwory złośliwe (70% zachorowań w przypadku mężczyzn i 60% w przypadku kobiet) występuje już po 60 roku życia. Ryzyko zachorowania zwiększa się wraz z wiekiem, ale na rozwój nowotworu ważny wpływ mają też liczne niekorzystne czynniki środowiskowe (siedzący tryb życia, ekspozycja na toksyczne substancje, palenie papierosów, nadużywanie alkoholu, nieprawidłowa dieta) - szacuje się, że 70-90% wszystkich nowotworów rozwija się na ich skutek, nowotwory te nazywane są nowotworami sporadycznymi. Nowotwory występujące rodzinnie stanowią natomiast ok. 10-30% wszystkich raków. W przypadku walki z rakiem bardzo ważne jest jak najwcześniejsze jego wykrycie, dlatego zaleca się systematyczne wykonywanie badań profilaktycznych. Wśród takich badań można wyróżnić np. badanie genetyczne, badanie markerów nowotworowych, badanie ultrasonograficzne, tomografię komputerową czy badanie endoskopowe.

Badanie genetyczne

Badania genetyczne polegają na analizie materiału genetycznego (DNA) pacjenta w celu potwierdzenia lub wykluczenia obecności mutacji predysponujących do zachorowania na różne choroby - także choroby nowotworowe. Jest to badanie, w którym przy pomocy metod laboratoryjnych można wykryć genetyczne zmiany odziedziczone po przodkach (np. mutacje czy polimorfizmy), które występują w naszym DNA. Do przeprowadzenia badania genetycznego konieczne jest uzyskanie DNA z krwi bądź śliny pacjenta. Niektóre mutacje znacząco zwiększają ryzyko zachorowania na chorobę onkologiczną, dlatego tak ważne jest ich wczesne wykrycie. Dzięki potwierdzeniu istnienia takich mutacji w naszym materiale genetycznym, możliwe jest wprowadzenie odpowiednich działań profilaktycznych (np. systematycznego wykonywania badań kontrolnych, zmiany stylu życia), co pozwoli na zminimalizowanie ryzyka zachorowania do minimum bądź wczesne wykrycie raka (jeżeli proces nowotworowy już się rozpoczął). Wśród najgroźniejszych dla organizmu mutacji można wyróżnić zmiany w genach BRCA1 i BRCA2, ponieważ silnie predysponują one do rozwoju raka piersi i/lub raka jajnika. Badania wskazują, że w przypadku obecności mutacji w genie BRCA1 ryzyko zachorowania na raka piersi wynosi 70%, a na raka jajnika - 40%. Natomiast mając nieprawidłowy gen BRCA2, szansa zachorowania na raka piersi to 56%, a na raka jajnika 27%. Inną mutacją, która predysponuje do rozwoju nowotworu, jest zmiana w genie CHEK2. Gen ten należy do genów hamujących rozwój nowotworu, dlatego zmiany go uszkadzające mogą prowadzić do rozwoju wielu różnych rodzajów raka. U osób posiadających wadliwy gen CHEK2 istnieje większe ryzyko zachorowania na raka piersi (zarówno w przypadku kobiet, jak i mężczyzn), raka tarczycy, nerki czy raka jelita grubego. Dużą zaletą badań genetycznych jest to, że przeprowadza się je tylko raz w życiu i są niezależne od obecnego stanu pacjenta. Należy jednak pamiętać, że potwierdzenie występowania mutacji w naszym DNA nie oznacza, że choroba na 100% się rozwinie. Tak samo brak obecności mutacji nie gwarantuje, że rak nigdy się nie pojawi ze względu na duży wpływ czynników środowiskowych na jego rozwój.

Pakiet badań genetycznych w kierunku nowotworów złośliwych

Jeżeli chcesz uzyskać informacje o własnym ryzyku zachorowania na nowotwór złośliwy, wykonaj badanie genetyczne - jest to jedyna metoda, która pozwala na określenie prawdopodobieństwa rozwoju raka w przyszłości.

Badanie wskaże poziom ryzyka związanego z zachorowaniem na:

raka jelita grubego

raka tarczycy

raka nerki

raka sutka

raka prostaty

Dowiedz się więcej

Badanie stężenia markerów nowotworowych we krwi

Markery nowotworowe to substancje chemiczne wytwarzane w wielu tkankach organizmu - mogą przyjmować postać białek, enzymów, hormonów czy antygenów. Ich stężenie jest niewielkie w tkankach prawidłowych, natomiast w tkankach nowotworowych produkcja tych związków znacznie wzrasta. Markery nowotworowe wskazują na to, co obecnie dzieje się w naszym organizmie i wymagają regularnego powtarzania - ułatwiają wykrywanie raków już we wczesnym stadium, są także pomocne w monitorowaniu prowadzonego później leczenia. Ponadto, dzięki nim możliwe jest także wczesne wykrycie wznów i przerzutów. Przykładem wskaźnika nowotworowego może być CA 125 (charakterystyczny dla raka jajnika, ale może też wskazywać na obecność raka trzustki), marker PSA (umożliwiający wykrycie raka prostaty w bardzo wczesnym etapie rozwoju) czy też marker AFP (charakterystyczny dla pierwotnego raka wątroby).

Wzrost stężenia markerów nowotworowych może, ale nie musi oznaczać procesu nowotworowego toczącego się w organizmie - często ich poziom jest zwiększony w przypadku stanów zapalnych różnych narządów (np. wątroby czy nerek).

W niektórych przypadkach natomiast stężenia markerów mogą być w normie, nawet jeżeli w organizmie rozwija się nowotwór - niektóre komórki nowotworowe produkują bowiem markery, ale nie uwalniają ich do krwi. Wskaźniki nowotworowe pełnią natomiast bardzo ważną rolę podczas leczenia - dzięki pomiarom ich stężenia lekarze mogą ocenić przebieg terapii (np. podczas stosowania chemioterapii poziom markerów może znacznie wzrosnąć, co świadczy o rozpadzie guza). Po zakończeniu leczenia stężenie markerów nowotworowych musi być ciągle monitorowane - umożliwi to ocenę zdrowia pacjenta.

Badanie markera nowotworowego raka trzustki CA 19-9

CA 19-9 to marker nowotworowy, którego stężenie we krwi zwiększa się u chorych na raka trzustki. Jeżeli chcesz skontrolować swój stan zdrowia, wykonaj badanie w tym kierunku. Im wcześniej wykryty nowotwór, tym większa jest szansa na wyleczenie.

W ramach pakietu badamy:

poziom markera CA 19-9 we krwi

Dowiedz się więcej

Badanie ultrasonograficzne

Kolejnym badaniem, dzięki któremu możliwe jest wykrycie nowotworu, jest badanie ultrasonograficzne (USG). USG jest podstawową metodą diagnostyczną, która pokazuje wielkość i kształt różnych narządów w organizmie - dzięki niemu można sprawdzić stan (obecność zgrubień, guzów) np. wątroby, trzustki, nerek, piersi, jajników czy jąder. Przezpochwowe USG ginekologiczne pozwala natomiast na ocenę szyjki i dna macicy czy jajników, dzięki czemu możliwe jest wykrycie torbieli i chorób nowotworowych narządu rodnego. Ponadto, pod kontrolą aparatu USG pobiera się również fragmenty tkanek do badania histopatologicznego (tzw. biopsja), co pozwala na postawienie bardziej precyzyjnej diagnozy. Badanie USG jest bezbolesne i całkowicie bezpieczne dla pacjenta, dlatego można je wielokrotnie powtarzać (nawet w krótkich odstępach czasu).

Tomografia komputerowa

Tomografia komputerowa (TK) jest badaniem radiologicznym, które pozwala na uzyskanie szczegółowych i wyraźnych zdjęć narządów oraz kości. Celem tego badania jest ocena struktury narządów i wykrycie ewentualnych nieprawidłowości w ich budowie - metoda ta umożliwia zbadanie dowolnej części ciała. Tomografia komputerowa jest bardzo pomocna w diagnozowaniu nowotworów, dzięki niej możliwe jest potwierdzenie obecności nowotworów narządów rodnych u kobiet, gruczołu krokowego u mężczyzn, pęcherza moczowego płuc czy nerek. W tomografii komputerowej wykorzystywane jest jednak szkodliwe promienie rentgenowskie, dlatego badanie to nie powinno być często powtarzane.

Rezonans magnetyczny

Rezonans magnetyczny (MRI) jest bardzo dokładnym i nowoczesnym badaniem, dzięki któremu można zobaczyć przekroje narządów wewnętrznych we wszystkich płaszczyznach. Do przeprowadzenia tego badania potrzebne jest silne pole magnetyczne, fale radiowe i komputer, który przekształca uzyskane dane na obrazy. Rezonans magnetyczny bardzo dobrze sprawdza się w diagnostyce chorób nowotworowych, jest ponadto badaniem bezbolesnym i nie wywiera szkodliwego wpływu na zdrowie pacjenta.

Badanie endoskopowe

Innym badaniem pomocnym w diagnostyce nowotworów jest badanie endoskopowe. Polega ono na wprowadzeniu do wnętrza ciała pacjenta endoskopu - specjalnej sondy, dzięki której możliwe jest uzyskanie obrazu z wnętrza badanego narządu. Dzięki endoskopii możliwe jest także pobranie materiału do dalszych badań, a także wykonanie niektórych zabiegów. Wyróżnia się kilka rodzajów badania endoskopowego (w zależności od części ciała, która jest badana) - np. bronchoskopię (badanie wnętrza tchawicy i oskrzeli), gastroskopię (stosowaną w diagnostyce chorób żołądka, przełyku, dwunastnicy) czy kolonoskopię (badanie błony śluzowej jelita grubego).

Mammografia i samobadanie piersi

Mammografia jest radiologiczną metodą badania piersi, podczas której wykonywana jest seria zdjęć gruczołu piersiowego przy pomocy promieni rentgenowskich. Umożliwia wczesne rozpoznanie raka piersi oraz innych stanów patologicznych ze względu na zdolność do uwidaczniania szeregu charakterystycznych zmian. W diagnostyce raka piersi bardzo ważne jest także samobadanie piersi - o nowotworze mogą świadczyć bowiem różne zmiany pojawiające się na piersi (zmiana kształtu i wielkości piersi, zaczerwienienie, wyciek wydzieliny). Dlatego też każda kobieta (od 20. roku życia) powinna regularnie badać swoje piersi. Badanie najlepiej wykonywać zawsze pierwszego dnia po zakończeniu miesiączki, natomiast kobiety po menopauzie powinny badać swoje piersi raz w miesiącu (zawsze w tym samym dniu miesiąca).

Badanie cytologiczne

Badanie cytologiczne jest jednym z podstawowych badań ginekologicznych, które pozwala na mikroskopijną ocenę komórek nabłonka pokrywającego szyjkę macicy pod kątem obecności zmian nowotworowych. Wykonywanie tego badania zaleca się wszystkim kobietom po 25. roku życia przynajmniej raz na trzy lata - najlepiej wykonywać je pomiędzy 10 a 18 dniem cyklu menstruacyjnego.

Badanie per rectum

Badanie per rectum (badanie przez odbytnicę) wykonywane jest rutynowo w profilaktyce takich nowotworów jak rak prostaty, rak odbytu czy rak jelita grubego. Badanie to pozwala na ocenę odbytu, kanału odbytu i odbytnicy, a także narządów z nią sąsiadujących - u panów pozwala ocenić dno pęcherza moczowego, gruczoł krokowy, nasieniowody i pęcherzyki nasienne, u pań natomiast przydatne jest w diagnostyce schorzeń tylnej powierzchni macicy, jajników, szyjki macicy czy górnego odcinka pochwy.

Badanie dermatoskopowe

Badanie dermatoskopowe jest istotnym badaniem stosowanym w diagnostyce czerniaka złośliwego. Jest badaniem nieinwazyjnym, które polega na obserwacji zmian chorobowych skóry przy pomocy specjalnego przyrządu - dermatoskopu. Podczas tego badania lekarz dermatolog ogląda zmiany uwzględniając asymetrię, różnorodność barw czy charakterystyczne struktury, których nie na się zobaczyć gołym okiem.

Badanie histopatologiczne

Badanie histopatologiczne jest badaniem kluczowym i niezastąpionym w diagnostyce nowotworów. Polega na pobraniu fragmentów tkanek (np. przy pomocy biopsji) i zbadaniu ich pod mikroskopem. Dzięki przeprowadzeniu takiego badania można ocenić, z jakim nowotworem mamy do czynienia, a także stopień jego złośliwości - pozwala więc na określenie, jak rodzaj leczenia należy zastosować.

Im wcześniej nowotwór zostanie wykryty, tym większa jest szansa na jego całkowite wyleczenie - dlatego tak ważne jest wykonywanie badań profilaktycznych.

Statystyki:
0 komentarzy
12590 wyświetleń

Najnowsze komentarze

Brak komentarzy - skomentuj pierwszy!

Nowotwory - mężczyźni

Świadomość o ryzyku nowotworu to Twoja przewaga! Wczesne działania profilaktyczne to istotne zmniejszenie ryzyka zachorowania.

Nowotwory - mężczyźni

• Dla mężczyzn po 20. roku życia, którzy chcą kontrolować ryzyko związane z potencjalnymi chorobami nowotworowymi

• Profilaktyka raka poprzez badania genetyczne pozwoli na wykrycie zwiększonego ryzyka rozwoju nowotworów złośliwych i jego istotne ograniczenie

Test wskaże poziom ryzyka związanego z zachorowaniem na:

raka tarczycy

raka trzustki

raka jelita grubego

czerniaka

raka nerki

raka prostaty

raka płuc

Cena badania:

1 549 zł