Rak jajnika - jak zabezpieczyć się przed rakiem?

sobota 10:28 - 03.10.2015
Ocena Zdrowegeny.pl (10 Ocen)
4.5
Rak jajnika - jak zabezpieczyć się przed rakiem?
Rak jajnika należy do nowotworów złośliwych i bardzo niebezpiecznych. Najczęściej atakuje kobiety po 50. roku życia, jednak odnotowuje się zachorowania w każdym wieku. Częściej chorują mieszkanki Europy Zachodniej i Ameryki Północnej, a także kobiety, które nigdy nie rodziły lub które są po okresie menopauzy.

Rak jajnika – „cichym zabójcą”? Możesz to zmienić!

W Polsce rocznie diagnozuje się niemal 4 tysiące nowych zachorowań na raka jajnika. Mimo postępów w medycynie, stosowaniu precyzyjnych technik chirurgicznych i nowoczesnych leków, rokowania w przypadku raka jajnika są złe, umiera ponad połowa diagnozowanych pacjentek (wg danych KRN w 2010 roku stwierdzono ok. 2,5 tysiąca zgonów z powodu tej choroby).

Przeżywalność raka jajnika

Niepokojący jest fakt, że wśród kobiet powyżej 65 roku życia umieralność na raka jajnika ciągle wzrasta. W Polsce umieralność na raka jajnika jest wyższa o ponad 15% niż przeciętna dla krajów Unii Europejskiej. Związane jest to z większą świadomością zdrowotną kobiet z innych krajów Unii Europejskiej, a - co za tym idzie - z lepszą wykrywalnością raka jajnika.

Porównanie umieralność raka jajnika w Polsce i UE

Co to jest rak jajnika?

Rak jajnika powstaje w wyniku nieprawidłowych podziałów komórek nabłonkowych, które mnożą nadmiernie się w niekontrolowany sposób. Powstające guzy i nacieki upośledzają pracę jajników. Proces powstawania nowotworu może zachodzić w jednym lub równocześnie w obu jajnikach. Narastające komórki nowotworowe odrywają się od tkanki macierzystej, wędrują układem krwionośnym do innych organów tworząc przerzuty np. do płuc. Obecność przerzutów świadczy o zaawansowaniu choroby i źle rokuje.

Dlaczego rak jajnika należy do tzw. „cichych zabójców”?

Rak jajnika należy do grupy nowotworów, które w początkowej fazie choroby nie dają żadnych objawów albo objawy mało charakterystyczne, takie jak zaparcia, wzdęcia czy uczucie pełności - symptomy te wiązane są przede wszystkim z chorobami układu pokarmowego czy zaburzeniami trawienia. Ponadto - małego, niebolesnego guzka nie da się wyczuć w czasie badań. W późniejszym okresie, kiedy już można wyczuć guza przez powłoki brzuszne, obecne są przerzuty i szanse na wyleczenie drastycznie spadają.

Ponieważ nowotwory jajnika są trudne do rozpoznania ze względu na brak specyficznych objawów, a tylko odpowiednio wcześnie wykryte dają szansę na wyleczenie, ze względu na rokowania rak jajnika nazywa się „cichymi zabójcami”.

Czynniki zwiększające ryzyko raka jajnika

Nie jest znana dokładna przyczyna powstania raka jajnika.

Wiadomo natomiast, że ryzyko zachorowania zwiększa:

  • wiek, blisko 70% kobiet z rakiem jajnika przekroczyło 55. rok życia,
  • otyłość,
  • wysokotłuszczowa dieta,
  • endometrioza, czyli obecność błony śluzowej macicy poza jamą macicy,
  • bezpłodność, bezdzietność, późne macierzyństwo - powyżej 30. roku życia,
  • późna menopauza,
  • miesiączka przed 12. rokiem życia,
  • zastępcze terapie hormonalne np. w okresie menopauzy,
  • predyspozycje genetyczne - występowanie raka piersi lub raka jajnika w rodzinie np. u matki, siostry, córki,
  • nosicielstwo mutacji genu BRCA1, BRCA2,
  • zespoły genetyczne:
    • zespół Lyncha – ( Hederitary non-polyposis colorectal cancer) - zespół dziedzicznej predyspozycji do nowotworów, zwłaszcza do raka jelita grubego niezwiązanego z polipowatością. Chory z tym zespołem ma zwiększone ryzyko zachorowania na raka jelita grubego, a w przypadku kobiet dodatkowo na raka trzonu macicy lub jajnika. Zespół Lyncha jest wynikiem mutacji w tzw. genach naprawy MLH 1 i MSH 2 odpowiedzialnych naprawę mutacji genetycznych. Zaburzenie działania tych genów prowadzi do wielu mutacji rozproszonych w całym materiale genetycznym, zatem jedna mutacja wywołuje kolejną, stąd rozległy zakres objawów zespołu Lyncha.
    • Zespół Peutza-Jeghersa – genetycznie uwarunkowany zespół, który cechują polipy w przewodzie pokarmowym, pigmentacja skóry i błon śluzowych. Zespół Peutza-Jeghersa należy do zespołów wrodzonej predyspozycji do rozwoju nowotworów. Prawie połowa pacjentów z zespołem Peutza-Jeghersa umiera z powodu choroby nowotworowej przed 57. rokiem życia, chorzy najczęściej zapadają na nowotwory jelita grubego,żołądka, piersi i jajnika.
    • Zespół Gorlina - nabłoniaków znamionowych – rzadka, uwarunkowana genetycznie choroba związana z mutacjami w genie PTCH1. Objawia się nieprawidłowościami w budowie skóry, układu nerwowego, układu dokrewnego i kości. Osoby z mutacją w genie PTCH1 mają predyspozycję do nowotworów pęcherza moczowego i jajników.
Do tej pory zidentyfikowano 16 genów związanych z dziedzicznym typem raka jajnika.

Mutacje w tych genach wpływają negatywnie na zdolności naszego organizmu do naprawy uszkodzeń co w konsekwencji może prowadzić do rozwoju nowotworów.

Na przykład, mutacje w genach BRCA1 i BRCA2 - odpowiedzialnych za procesy naprawy DNA – podnoszą ryzyko zachorowania na raka piersi i raka jajnika.

Ryzyko raka jajnika w przypadku nosicielstwa mutacji w genie BRCA1 wynosi 40%, w przypadku genu BRCA2 - 27%.

Przyczyny dziedzicznego raka jajnika

Uszkodzone geny BRCA1 i BRCA2 dziedziczy się po rodzicach, jednak w niektórych przypadkach szkodliwe zmiany mogą powstać de novo podczas zapłodnienia.

Mimo, że mężczyźni nie są narażeni na raka jajnika, obecność w ich genomie zmutowanych genów BRCA może prowadzić do innych chorób genetycznych takich jak np. rak sutka. Jeżeli w rodzinie wystąpiły zachorowania na raka sutka u mężczyzn, powinno się wykonać badania w kierunku mutacji BRCA u pozostałych jej członków. Ojciec – nosiciel mutacji w genie BRCA1 i BRCA2, może ją przekazać dzieciom niezależnie od płci, ale zwiększone ryzyko rozwoju raka piersi dotyczy głównie kobiet.

Pakiet badań genetycznych w kierunku raka piersi i jajnika

Jeśli chcesz dowiedzieć się o własnych predyspozycjach do zachorowania na raka jajnika i raka piersi, wykonaj badanie genetyczne. Mutacje genów BRCA to aż 60-70% ryzyko rozwoju raka piersi i 30-40% ryzyko wystąpienia raka jajnika.

Dostępne testy DNA na raka piersi i jajnika to:

Rak piersi i jajnika - gen BRCA1

Rak piersi i jajnika - geny BRCA1 i BRCA2

Rak piersi i jajnika - geny BRCA1 i BRCA2 metodą NGS

Dowiedz się więcej

Rak jajnika - objawy

Objawy są zazwyczaj niespecyficzne, nie łączy się ich z chorobą nowotworową i najczęściej bagatelizuje. We wczesnych stadiach należą do nich:

  • uczucie ciężkości w jamie brzusznej,
  • wzdęcia, niestrawność, biegunka, zaparcia, bóle brzucha, zmęczenie, brak apetytu,
  • uczucie nagłego parcia na mocz,
  • nieregularne miesiączki,

dlatego rak jajnika wykrywany jest zwykle w zaawansowanym stadium. Wtedy typowym dla niego objawem jest:

  • tzw. wodobrzusze czyli nagromadzenie się płynu w jamie otrzewnowej,
  • uczucie stałego silnego zmęczenia,
  • zaburzenia odżywiania i wyniszczenie organizmu.

Szanse na wyleczenie pacjentki na tym etapie są zdecydowania mniejsze niż we wczesnych stadiach choroby.

Diagnostyka

Ponad połowa kobiet ze zdiagnozowanym zaawansowanym rakiem jajnika nie przeżywa pięciu lat. To znacznie gorsze rokowania niż w przypadku raka szyjki macicy lub raka piersi.

Lekarz stawia diagnozę na podstawie:

  • badania ginekologicznego przez pochwę i odbytnicę,
  • badania ultrasonograficznego,
  • tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego,
  • oceny stężenia markerów nowotworowych w surowicy krwi – marker CA125.

Badanie markerów nowotworowych dla kobiet

Markery nowotworowe to substancje, których poziom we krwi zwiększa się u chorych na nowotwór złośliwy. Jeżeli chcesz skontrolować swój stan zdrowia, wykonaj badanie w tym kierunku. Im wcześniej wykryty nowotwór, tym większa jest szansa na wyleczenie.

W ramach pakietu badamy:

marker raka jajnika

marker raka piersi

marker raka trzustki

marker raka jelita grubego

Dowiedz się więcej

Leczenie

W zależności od stopnia zaawansowania choroby, lekarze podejmują decyzję o usunięciu jednego janika, lub najczęściej usuwają oba jajniki, jajowody, macicę i okoliczne węzły chłonne. Następnie zlecana jest chemioterapia.

U młodych kobiet dolegliwości związane z brakiem estrogenów łagodzi się poprzez podawanie hormonów.

Profilaktyka raka jajnika

Nie ma efektywnych metod badań przesiewowych w kierunku nowotworu janika. Niezwykle często jest on wykrywany przypadkowo, podczas planowanego zabiegu w okolicy narządów jamy brzusznej. Skuteczne leczenie jest wciąż wyzwaniem dla specjalistów na całym świecie. Dlatego ze względu na nietypowe objawy raka jajnika, bardzo istotne jest żeby każda kobieta obserwowała swoje ciało, podczas wizyty u ginekologa mówiła o ogólnych problemach zdrowotnych, nawet jeśli wydaje się, że nie mają one związku z funkcjonowaniem narządów rodnych.

Im wcześniej wykryje się chorobę nowotworową jajnika, tym większa szansa na wyleczenie lub dłuższe życie.

Jeśli w rodzinie wystąpiły nowotwory piersi lub jajnika, warto regularnie wykonywać:

Nowoczesne testy genetyczne pomagają oszacować prawdopodobieństwo wystąpienia raka. Jeżeli w którymś z genów zostanie zidentyfikowana mutacja warunkująca predyspozycje do zachorowania na nowotwory jajnika, kobieta może obniżyć ryzyko wystąpienia choroby m.in. poprzez:

  • zdecydowanie się odpowiednio wcześnie na urodzenie dziecka,
  • w okresie menopauzy rezygnację z hormonalnej terapii zastępczej,
  • możliwość chirurgicznego usunięcia obu jajników, co zmniejszenia ryzyko rozwoju raka jajnika aż do 96%,
  • w przypadku wykrycia mutacji w genach BRCA1 i BRCA 2 warto objąć profilaktyką najbliższych krewnych.

Nie przegap!

Rak jajnika - badania DNA
Dla kogo są wskazane badania na obecność mutacji w genach BRCA?

Wskazane przede wszystkim u:

  • kobiet, u których w rodzinie występowały przypadki zachorowań na raka piersi przed 50 rokiem życia, lub nowotwór u co najmniej 2 osób,
  • kobiet, u których wśród krewnych wystąpiły przypadki zachorowań na raka jajnika,
  • kobiet stosujących antykoncepcję hormonalną lub hormonalną terapię zastępczą, u których w rodzinie zdarzały się przypadki zachorowań na raka sutka i/lub jajnika,
  • młodych kobiet zamierzających stosować antykoncepcję hormonalną, jeżeli pojawiły się u nich jakiekolwiek zmiany w piersiach lub jajnikach,
  • kobiet mających jakiekolwiek zmiany w piersiach lub jajnikach, u których w rodzinie odnotowano przypadki zachorowań na raka.
Statystyki:
1 komentarzy
25452 wyświetleń

Najnowsze komentarze

Magda Zdrowegeny.pl
piątek 13:47 - 09.10.2015
Geny BRCA1 i BRCA2 kodują białka, które biorą udział w transkrypcji, kontroli cyklu komórkowego oraz procesach naprawy uszkodzonego DNA. Mutacje w genach BRCA1 i BRCA2 zwiększają prawdopodobieństwo zachorowania na raka jajnika ok. 20 razy w porównaniu do kobiet, u których defekty tych genów nie występują. Przeprowadzenie badań genetycznych umożliwia potwierdzenie obecności mutacji genów BRCA1 i BRCA2 w DNA pacjentki, co z kolei pozwala na zastosowanie odpowiedniej profilaktyki, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia choroby.
Odpowiedz

Objawy

  • bóle w podbrzuszu
  • zwiększone parcie na pęcherz
  • wzdęcia, niestrawność, biegunka, zaparcia
  • nagromadzenie się płynu w jamie otrzewnowej

Diagnostyka

  • badanie ginekologiczne przez pochwę i odbytnicę
  • USG
  • tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny
  • badanie genetyczne

Badanie DNA

  • mutacje w genie BRCA1 i BRCA2 odpowiadają za 45-55% wszystkich raków jajnika

Rak piersi i jajnika - gen BRCA1

Świadomość o ryzyku nowotworu to Twoja przewaga! Wczesne działania profilaktyczne to istotne zmniejszenie ryzyka zachorowania.

Rak piersi i jajnika - gen BRCA1

  • Najszersze badanie genu BRCA1 dostępne w Polsce. Analizujemy 16 mutacji genu BRCA1
  • Profilaktyka przeciwko rakowi piersi i jajnika poprzez badania genetyczne pozwoli na ocenę ryzyka zachorowania i jego istotne ograniczenie

Test wskaże poziom ryzyka związanego z zachorowaniem na:

raka piersi

raka jajnika

Cena badania:

299 zł