Rak jelita grubego - badania, które pozwolą wykryć go we wczesnym stadium

niedziela 04:08 - 17.01.2016
Rak jelita grubego - badania, które pozwolą wykryć go we wczesnym stadium

Na raka jelita grubego zapada co roku ok. 16 tysięcy Polaków - 9 tys. mężczyzn oraz 7 tys. kobiet. Jest on drugim najczęstszym nowotworem złośliwym u kobiet (po raku piersi) oraz trzecim u mężczyzn (po raku płuca i gruczołu krokowego). Jeżeli zostanie on wykryty we wczesnym etapie rozwoju, istnieją duże szanse na całkowite wyleczenie - dlatego należy systematycznie wykonywać badania profilaktyczne.

Co to jest rak jelita grubego?

Rak jelita grubego jest bardzo niebezpieczny, ponieważ długo nie daje żadnych objawów - te pojawiają się dopiero wtedy, gdy proces nowotworowy jest już zaawansowany. Nowotwory jelita grubego występują zazwyczaj po 50. roku życia (w 94% przypadków), ryzyko zachorowania rośnie wraz z wiekiem, częściej chorują mężczyźni niż kobiety. Rak jelita grubego może rozwinąć się w obrębie okrężnicy, zgięcia esiczo-odbytniczego, odbytnicy lub odbytu. Rozwija się na podłożu gruczolaka - łagodnego nowotworu. Ulega on przekształceniu w raka nieinwazyjnego (obecnego w obrębie błony śluzowej), a następnie w raka inwazyjnego, naciekającego poza błonę śluzową. Przekształcenie gruczolaka w raka inwazyjnego trwa ok. dziesięciu lat.

Wśród przyczyn rozwoju raka jelita grubego wyróżnia się nieprawidłowy styl życia (zbyt mała aktywność fizyczna, dieta bogata w tłuszcze), palenie papierosów, nadużywanie alkoholu, nadciśnienie, cukrzycę, otyłość czy uwarunkowania genetyczne. Ryzyko zachorowania wzrasta także w przypadku osób, które cierpią na stany zapalne jelit - np. chorobę Leśniowskiego-Crohna czy wrzodziejące zapalenie jelita grubego.

Do symptomów, które mogą pojawić się u chorych na raka jelita grubego zalicza się zaparcia, zmianę rytmu wypróżnień, biegunki, anemię, ogólne zmęczenie organizmu, podwyższoną temperaturę ciała, nudności, wymioty, bóle w dole brzucha, krwawienia z odbytu. Każdy z powyższych objawów powinien skłonić pacjenta do wizyty u lekarza.

Badania, które umożliwiają wczesne wykrycie raka jelita grubego

We wczesnym wykryciu raka jelita grubego pomagają takie badania jak: badanie per rectum, kolonoskopia, test na obecność krwi utajonej w kale, wlew kontrastowy czy badanie genetyczne.

Test na krew utajoną

Test na obecność krwi utajonej w kale jest często stosowane w diagnostyce różnych chorób przewodu pokarmowego. Jego regularne przeprowadzanie zalecane jest dla wszystkich osób po 50. roku życia jako badanie przesiewowe w kierunku raka jelita grubego. Krew utajona oznacza niewielką ilość krwi, która nie zmienia konsystencji i barwy kału, czyli nie da się jej zobaczyć gołym okiem - wykrywa się ją tylko w specjalnych badaniach. Istnieją dwa rodzaje takich badań - test gwajakolowy (gFOBT) oraz test z użyciem bibułek. Ten pierwszy analizowany jest przez specjalistów w laboratorium, natomiast drugi można wykonać samodzielnie (jest dostępny w aptekach bez recepty).

Test gFOBT pacjent otrzymuje od lekarza lub osoby z laboratorium, polega na pobraniu niewielkiej próbki stolca przy pomocy specjalnego aplikatora i przeniesieniu jej w specjalne miejsce zaznaczone na papierku testowym. Próbki zaleca się pobrać z 3 kolejnych wypróżnień (zazwyczaj w ciągu trzech kolejnych dni). Po przygotowaniu próbek należy oddać je do laboratorium. W przypadków testów dostępnych a aptekach, aplikator należy umieścić w toalecie od razu po wypróżnieniu - jeżeli w kale obecna jest krew, zabarwienie aplikatora się zmieni (ze względu na substancje chemiczne w nim obecne). Test ten należy powtarzać przez 2 kolejne dni.

Kilka dni przed przeprowadzeniem takiego testu nie należy poddawać się zabiegom stomatologicznym, ponieważ krew może dostać się do przewodu pokarmowego na skutek krwawienia z dziąseł. Nie należy też przyjmować aspiryny, ponieważ lek ten zwiększa ryzyko pojawienia się krwawienia z błony śluzowej żołądka.

Badanie per rectum

Badanie per rectum (palcem przez odbytnicę) jest rutynowym badaniem wykonywanym w profilaktyce takich nowotworów jak rak prostaty i rak jelita grubego (rak odbytnicy). Badanie to przeprowadza się w pozycji kolanowo-łokciowej lub stojącej i polega ono na umieszczeniu przez lekarza zwilżonego palca (po uprzednim nałożeniu rękawiczek) w odbytnicy pacjenta. Badanie per rectum nie jest badaniem komfortowym, jednakże to właśnie dzięki niemu lekarz może ocenić, czy w okolicy odbytu nie ma żadnych zmian (stwardnień czy grudek). Badanie per rectum pozwala ponadto ocenić dno pęcherza moczowego, stan prostaty i nasieniowodów u mężczyzn, u kobiet stosuje się je natomiast w diagnostyce procesów chorobowych jajników, górnego odcinka pochwy czy szyjki macicy.

Kolonoskopia

Kolonskopia jest bardzo ważnym badaniem w profilaktyce raka jelita grubego - jej przeprowadzanie zaleca się już od 35. roku życia. Polega ona na wprowadzeniu do odbytu giętkiego przewodu, który jest zakończony kamerą - pozwala to na dokładne zbadanie jelita grubego (czasami ściany jelita należy rozciągnąć poprzez wpompowanie niewielkiej ilości powietrza). Obraz z kamery widać na monitorze, co umożliwia lekarzowi ocenę wyglądu ścian jelita. Podczas kolonoskopii można także pobrać wycinek obecnej w jelicie zmiany do dalszych badań, a także usunąć ewentualne polipy. Przed kolonoskopią (ok. 3 dni) należy zmienić dietę na płynną. Zabieg wykonywany jest w narkozie lub znieczuleniu miejscowym, trwa kilkadziesiąt minut.

Innym rodzajem kolonoskopii jest tzw. kolonoskopia wirtualna, która polega na utworzeniu trójwymiarowego modelu jelita grubego przy pomocy obrazów uzyskanych podczas rezonansu magnetycznego lub tomografii komputerowej. Przed badaniem należy wypełnić jelito grube pacjenta powietrzem (za pomocą cienkiej rurki), co umożliwi wirtualną endoskopię.

Wlew kontrastowy (doodbytniczy)

Wlew doodbytniczy jest badaniem radiologicznym jelita grubego z użyciem kontrastu, wykonuje się je w celu wykrycia zmian obecnych w jelicie grubym. Kontrast wprowadzany jest do jelita grubego ze względu na to, że pochłania on promienie rentgenowskie w większym stopniu niż ściana jelita. Po podaniu kontrastu przez ciało pacjenta przepuszcza się wiązkę promieniowania rentgenowskiego i dzięki temu uzyskuje się obraz jelita. Wyróżnia się dwa rodzaje badania - jednokontrastowe i dwukontrastowe. W badaniu jednokontrastowym jelito grube wypełniane jest zawiesiną barytową, a następnie opróżniane, aby uwidocznić zarys jelita i fałdy jego śluzówki. Badanie dwukontrastowe polega natomiast na wprowadzeniu powietrza w celu rozciągnięcia fałdów błony śluzowej jelita i pokryciu powierzchni jelita warstwą barytu (zawiesiny wodnej siarczanu baru). Przed przeprowadzeniem wlewu kontrastowego należy stosować dietę płynną (ok. 3 dni przed), w dniu badania nie wolno jeść, pić, palić papierosów, przyjmuje się również środki przeczyszczające.

Badanie histopatologiczne

Badanie histopatologiczne jest kluczowym i niezastąpionym badaniem w diagnozowaniu nowotworów. Polega na pobraniu fragmentów tkanek (np. podczas kolonoskopii) i ich analizie pod mikroskopem. Badanie to pozwala na dokładne określenie rodzaju i stopnia złośliwości nowotworu, tym samym umożliwia wprowadzenie odpowiedniego leczenia.

Badanie genetyczne

Badania genetyczne polegają na analizie materiału genetycznego pacjenta w celu potwierdzenia lub wykluczenia obecności mutacji zwiększających ryzyko zachorowania na różne choroby - również choroby nowotworowe. Niektóre z mutacji znacząco zwiększają ryzyko zachorowania na chorobę onkologiczną, dlatego tak ważne jest ich wczesne wykrycie. Dzięki potwierdzeniu obecności takich mutacji w naszym DNA, możliwe jest wprowadzenie odpowiednich działań profilaktycznych (np. zmiany stylu życia, regularnego wykonywana badań kontrolnych), co zmniejszy ryzyko zachorowania do minimum lub pozwoli na wczesne wykrycie raka - jeżeli proces nowotworowy już się rozpoczął.

Pakiet badań genetycznych w kierunku nowotworów złośliwych

Jeżeli chcesz dowiedzieć się o własnym ryzyku wystąpienia raka jelita grubego, rozważ wykonanie badania genetycznego - mutacja w genie CHEK2 to 2-krotny wzrost ryzyka zachorowania.

Badanie wskaże poziom ryzyka związanego z zachorowaniem na:

raka jelita grubego

raka tarczycy

raka nerki

raka sutka

raka prostaty

Dowiedz się więcej

Z rakiem jelita grubego związanych jest wiele mutacji - np. mutacje w genach MLH1 i MSH2. Geny te biorą udział w naprawie uszkodzeń DNA, a mutacje w nich obecne prowadzą do zespołu Lyncha. W przebiegu tego zespołu ryzyko zachorowania na raka jelita grubego jest silnie zwiększone - osoby z tą mutacją chorują na ten nowotwór w wieku ok. 45 lat, kilka ognisk nowotworowych tworzy się jednocześnie lub w krótkich odstępach czasu.

Inną mutacją związaną ze zwiększonym ryzykiem zachorowania na raka jelita grubego jest mutacja genu APC, która prowadzi do zespołu polipowatości rodzinnej (FAP). W przebiegu zespołu FAP, w jelicie grubym pojawiają się liczne gruczolaki - jest ich nawet kilka tysięcy. Polipy te mają tendencję do uzłośliwania się - rak jelita grubego zazwyczaj rozwija się już przed 40. rokiem życia.

Kolejną mutacją, które predysponuje do rozwoju raka jelita grubego jest mutacja w genie CHEK2. Gen ten należy do genów supresorowych, które hamują rozwój nowotworów - jego uszkodzenie wiąże się więc ze zwiększonym ryzykiem ich wystąpienia. Szacuje się, że osoby z mutacją w genie CHEK2 mają ok. 2 razy większe ryzyko zachorowania w porównaniu do osób bez tej mutacji i chorują zwykle przed 45. rokiem życia.

Jeżeli rak jelita grubego zostanie wykryty we wczesnym etapie rozwoju, istnieje bardzo duża szansa na całkowite wyleczenie - dlatego tak ważne jest wykonywanie badań profilaktycznych.



Statystyki:
0 komentarzy
2638 wyświetleń

Najnowsze komentarze

Brak komentarzy - skomentuj pierwszy!

Objawy

  • zaparcia, biegunki, zmiana rytmu wypróżnień
  • nudności, wymioty
  • krwawienie z odbytu
  • anemia, ogólne zmęczenie organizmu

Diagnostyka

  • test na krew utajoną
  • kolonoskopia
  • badanie per rectum
  • wlew kontrastowy
  • badanie genetyczne

Badanie DNA

Nowotwory - mężczyźni

Świadomość o ryzyku nowotworu to Twoja przewaga! Wczesne działania profilaktyczne to istotne zmniejszenie ryzyka zachorowania.

Nowotwory - mężczyźni

• Dla mężczyzn po 20. roku życia, którzy chcą kontrolować ryzyko związane z potencjalnymi chorobami nowotworowymi

• Profilaktyka raka poprzez badania genetyczne pozwoli na wykrycie zwiększonego ryzyka rozwoju nowotworów złośliwych i jego istotne ograniczenie

Test wskaże poziom ryzyka związanego z zachorowaniem na:

raka tarczycy

raka trzustki

raka jelita grubego

czerniaka

raka nerki

raka prostaty

raka płuc

Cena badania:

1 549 zł