Nowotwory łagodne i złośliwe - kiedy dochodzi do uzłośliwienia nowotworu?

poniedziałek 04:15 - 28.12.2015
Nowotwory łagodne i złośliwe - kiedy dochodzi do uzłośliwienia nowotworu?
Nowotwory to choroby, w przebiegu których dochodzi do zaburzenia podziałów komórek organizmu - dzielą się one w niekontrolowany sposób, a te nowo powstałe nie różnicują się w komórki prawidłowe. Utrata kontroli nad podziałami komórkowymi jest spowodowana mutacjami genów ważnych dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Wśród nowotworów można wyróżnić zmiany łagodne i złośliwe, jednak czasami niegroźne nowotwory łagodne również mogą ulec uzłośliwieniu.

Co to są nowotwory łagodne?

Nowotwory zazwyczaj dzieli się na nowotwory łagodne i złośliwe, niektóre z nich łączą w sobie cechy i jednych, i drugich (nowotwory miejscowo złośliwe). Nowotwory łagodne zwykle rozwijają się wolno, powiększają się stopniowo przez wiele lat. Zwykle otoczone są torebką zbudowaną z tkanki włóknistej, charakteryzują się ostrym odgraniczeniem guza - nie naciekają na okoliczne tkanki nawet jeżeli torebka guza nie jest obecna. Nowotwory łagodne nie mają też możliwości tworzenia przerzutów. Wśród nowotworów łagodnych można wyróżnić na przykład mięśniaki (zbudowane z tkanki mięśniowej, są najczęstszymi nowotworami występującymi u kobiet), niektóre rosną natomiast w postaci polipów (tworów o obłym kształcie, które wystają ponad powierzchnię płaszczyzny) - w formie polipa mogą się także rozwijać nowotwory złośliwe. Często występującymi u ludzi zmianami są polipy jelita grubego - łagodne nowotwory błony śluzowej, w przypadku wykrycia ich obecności należy je usunąć i wykonać badanie histopatologiczne, które pozwoli na ocenę ich charakteru (nowotwór łagodny lub złośliwy).

Rodzaje i cechy charakterystyczne nowotworów złośliwych

Nowotwory złośliwe dzielą się na kilka podstawowych grup w zależności od tkanki z jakiej wywodziła się komórka, która zapoczątkowała proces nowotworowy. Wśród tych grup wyróżnia się raki, mięsaki, białaczki i chłoniaki. Raki to nowotwory złośliwe, które wywodzą się z tkanki nabłonkowej i rozwijają się najczęściej u osób po 50. roku życia. Nabłonek jest tkanką oddzielającą wnętrze ciała człowieka od środowiska zewnętrznego - buduje skórę i wyścieła układ moczowy, oddechowy oraz przewód pokarmowy. We wszystkich tych miejscach może rozwinąć się więc nowotwór złośliwy. Mięsaki są natomiast nowotworami wywodzącymi się z tkanki łącznej, rozwijają się zazwyczaj u osób młodych i dzieci - można wyróżnić na przykład mięsaki kości. Białaczki wywodzą się z układu krwiotwórczego na skutek nieprawidłowego rozrostu białych krwinek (wyróżnia się między innymi białaczki szpikowe i limfatyczne), a chłoniaki wywodzą się z układu chłonnego i atakują najczęściej ludzi młodych i osoby po 60. roku życia.

Do cech charakterystycznych nowotworów złośliwych (odróżniających ich od nowotworów łagodnych) należy naciekanie sąsiadujących tkanek oraz zdolność do przerzutowania do węzłów chłonnych i narządów odległych. Naciekanie na sąsiadujące tkanki wiąże się z ich niszczeniem, a naciekanie na naczynia krwionośne i chłonne umożliwia tworzenie przerzutów - po dostaniu się do światła naczynia z chłonką lub krwią, nowotwory mogą rozsiewać się po całym organizmie tworząc nowe guzy. Im większy jest nowotwór, tym więcej komórek się w nim namnaża i istnieje większe ryzyko pojawienia się przerzutów - dlatego tak ważne jest, aby wykrywać nowotwory złośliwe we wczesnym stadium, gdy możliwe jest skuteczne leczenie. Do innych cech nowotworów złośliwych należy szybki wzrost, duże zróżnicowanie wyglądu komórek nieprawidłowych, brak torebki guza czy zdolność do tworzenia wznowy (odrastania w pierwotnym miejscu występowania po wycięciu pierwszej zmiany).

W dzisiejszych czasach, dzięki postępowi medycyny można wiele nowotworów wykryć w bardzo wczesnym etapie rozwoju - stosuje się różne badania profilaktyczne i diagnostyczne. Coraz więcej ludzi przeprowadza również badanie genetyczne, które polega na laboratoryjnej analizie DNA w celu wykrycia mutacji, które predysponują do zachorowania na różne nowotwory. Przykładem takich mutacji mogą być zmiany w genach BRCA1 i BRCA2, które zwiększają ryzyko zachorowania na raka piersi i jajnika (w przypadku posiadania mutacji w genie BRCA1 ryzyko zachorowania na raka piersi to 70% a na raka jajnika 40%, w przypadku mutacji genu BRCA2 ryzyko to wynosi natomiast odpowiednio 56% i 27%). Jeżeli mamy świadomość obecności takiej mutacji, możemy odpowiednio wcześnie zastosować działania profilaktyczne, które zmniejszą ryzyko zachorowania do minimum lub pozwolą na wykrycie nowotworu w jak najwcześniejszym stadium.Wykonanie badań genetycznych jest więc bardzo istotne - zwłaszcza w przypadku osób, w rodzinach których diagnozowano już przypadki nowotworów złośliwych (ryzyko odziedziczenia szkodliwej mutacji wynosi 50%). Testy genetyczne są wiarygodne, proste i bezpieczne dla pacjenta - obecnie można zrealizować je nawet bez wychodzenia z domu.

Pakiet badań genetycznych w kierunku nowotworów złośliwych

Jeżeli chcesz dowiedzieć się o własnym ryzyku zachorowania na raka, rozważ wykonanie badania genetycznego - jest ono jedyną metodą, która pozwala na określenie prawdopodobieństwa wystąpienia nowotworów złośliwych w przyszłości.

Badanie wskaże poziom ryzyka związanego z zachorowaniem na:

raka jelita grubego

raka tarczycy

raka nerki

raka sutka

raka prostaty

Dowiedz się więcej

W przypadku leczenia już powstałego nowotworu stosuje się zabiegi chirurgiczne, radioterapię (napromienianie) oraz chemioterapię - w zależności od rodzaju, stopnia złośliwości i zaawansowania nowotworu.

Czym są nowotwory miejscowo złośliwe?

Oprócz nowotworów łagodnych i złośliwych, istnieją również zmiany określane jako nowotwory miejscowo złośliwe. Nowotwory te mają zdolność do naciekania i niszczenia sąsiadujących tkanek i narządów, ale nie tworzą przerzutów. Mogą również wyglądać jak guz łagodny, ale nawracać po usunięciu. Najczęściej występującym nowotworem tego typu jest rak podstawnokomórkowy - pomimo swojej nazwy nie tworzy on przerzutów, ale niszczy otaczające go prawidłowe tkanki.

Kiedy nowotwór łagodny może się uzłośliwić?

Transformacja nowotworowa jest wieloetapowym i długotrwałym procesem, podstawą którego jest zaburzenie funkcji genów na skutek serii mutacji DNA w komórce - na rozwój nowotworu mają wpływ liczne czynniki środowiskowe oraz predyspozycje genetyczne. Do genów, które ulegają mutacjom w przebiegu procesu nowotworowego należą protoonkogeny (stymulują wzrost i podział komórek), geny supresorowe (hamują wzrost i podział komórek), geny naprawy DNA (biorą udział w naprawie uszkodzeń DNA), geny kontrolujące apoptozę (zaprogramowaną śmierć komórki) oraz geny biorące udział w angiogenezie (tworzeniu naczyń krwionośnych). Mutacje w tych genach zaburzają procesy komórkowe, powodują nadmierną proliferację i mogą prowadzić do powstania nowotworu złośliwego, którego etapem pośrednim może być nowotwór łagodny.

Badanie markera nowotworowego raka trzustki CA 19-9

CA 19-9 to marker nowotworowy, którego stężenie we krwi zwiększa się u chorych na raka trzustki. Jeżeli chcesz skontrolować swój stan zdrowia, wykonaj badanie w tym kierunku. Im wcześniej wykryty nowotwór, tym większa jest szansa na wyleczenie.

W ramach pakietu badamy:

poziom markera CA 19-9 we krwi

Dowiedz się więcej

Uzłośliwienie się nowotworu łagodnego następuje na skutek działania czynników rakotwórczych, które oddziałując na komórkę powodują powstawanie kolejnych mutacji, aż rozwinie się nowotwór złośliwy (do jego rozwoju potrzeba kilkunastu mutacji). Wysokie prawdopodobieństwo transformacji nowotworów łagodnych w złośliwe dotyczy tzw. zmian przednowotworowych - przykładem takiej zmiany są polipy jelita grubego (na ich podłożu rozwija się rak jelita grubego). Zwiększone ryzyko rozwoju nowotworu złośliwego związane jest także z chorobami określanymi jako stany przednowotworowe - przykładem takiej choroby jest wrzodziejące zapalenie jelita grubego, które zwiększa prawdopodobieństwo zachorowania na raka jelita grubego.

Głównymi czynnikami rakotwórczymi, które przyczyniają się do transformacji zmian łagodnych w złośliwe należą:

  • promieniowanie jonizujące (na przykład rentgenowskie) i promieniowanie ultrafioletowe,
  • wolne rodniki powstające w organizmie człowieka lub dostające się do niego z żywnością, powietrzem czy dymem papierosowym,
  • konserwanty i szkodliwe dodatki do żywności,
  • zanieczyszczenie powietrza,
  • narażenie na środki ochrony roślin,
  • stosowanie doustnej antykoncepcji hormonalnej lub hormonalnej terapii zastępczej,
  • ekspozycja na toksyczne substancje (między innymi na azbest).

Jeżeli organizm jest narażony na działanie takich czynników, to zmiany nowotworowe uzłośliwiają się łatwiej, ponieważ tempo następowania po sobie mutacji potrzebnych do uzłośliwienia guza jest przyspieszone - po każdej następującej mutacji komórki nowotworowe coraz bardziej różnią się od tej, z której powstały.







Statystyki:
0 komentarzy
6265 wyświetleń

Najnowsze komentarze

Brak komentarzy - skomentuj pierwszy!

Nowotwory - mężczyźni

Świadomość o ryzyku nowotworu to Twoja przewaga! Wczesne działania profilaktyczne to istotne zmniejszenie ryzyka zachorowania.

Nowotwory - mężczyźni

• Dla mężczyzn po 20. roku życia, którzy chcą kontrolować ryzyko związane z potencjalnymi chorobami nowotworowymi

• Profilaktyka raka poprzez badania genetyczne pozwoli na wykrycie zwiększonego ryzyka rozwoju nowotworów złośliwych i jego istotne ograniczenie

Test wskaże poziom ryzyka związanego z zachorowaniem na:

raka tarczycy

raka trzustki

raka jelita grubego

czerniaka

raka nerki

raka prostaty

raka płuc

Cena badania:

1 549 zł