Metabolizm tłuszczów - jakie znaczenie mają geny w przemianach lipidów?

piątek 14:30 - 05.10.2018
Ocena Użytkowników (3 Ocen)
5.0
Metabolizm tłuszczów - jakie znaczenie mają geny w przemianach lipidów?
W typowej diecie krajów rozwiniętych tłuszcze stanowią ok. 35-40% spożywanej dziennie energii. Prawidłowy przebieg metabolizmu tłuszczów i dostosowane do tego spożycie tego składnika jest istotne dla zachowania zdrowia i utrzymania odpowiedniej sylwetki.

Metabolizm tłuszczów - jak zachodzą przemiany lipidów?

Tłuszcz pokarmowy przyjmowany jest głównie w postaci triacylogliceroli, a w mniejszym stopniu w postaci cholesterolu lub fosfolipidów. Z każdego źródła lipidów dostarczana jest mieszanka kwasów tłuszczowych nasyconych, jednonienasyconych i wielonienasyconych, jednak w różnych ilościach, np. kwasy tłuszczowe nasycone przeważają w oleju kokosowym i palmowym oraz smalcu i maśle.

Funkcje lipidów w organizmie

  • źródło energii dla komórek,
  • składnik błon komórkowych,
  • udział w sygnalizacji międzykomórkowej,
  • składnik surfaktantu w płucach,
  • prekursor eikozanoidów.

Energetyczne znaczenie tłuszczów

Kwasy tłuszczowe stanowią źródło energii dla wątroby, mięśni, nerek, jelita grubego (krótko łańcuchowe kwasy tłuszczowe), tkanki tłuszczowej i białych ciałek krwi, a w czasie głodu po przekształceniu do ciał ketonowych dla mózgu, mięśni, nerek oraz komórek jelita cienkiego. Z przemiany jednego grama tłuszczów wytwarzane jest 9 kcal energii, co stanowi niemal dwukrotność energii z metabolizmu węglowodanów lub białek.

Tłuszcz ze względu na znaczną energetyczność stanowi dobry długoterminowy rezerwuar energii. Lipidy odkładane są w tkance tłuszczowej w adipocytach oraz w mniejszych ilościach w wątrobie i mięśniach. Po posiłku, jeżeli spożyte kwasy tłuszczowe nie są potrzebne przez tkanki, są one transportowane prosto do adipocytów, zaś w przypadku dłużej trwającego głodu są one uwalniane do krążenia w postaci związane z albuminami.

Transport lipidów

Lipidy w każdej spożywanej formie nie mogą być transportowane w stanie wolnym we krwi ze względu na ich hydrofobowość. Dlatego do transportu tworzą specjalne struktury zwane lipoproteinami, wśród których wyróżnia się:

  • chylomikrony - transport triacylogliceroli z wątroby do tkanek,
  • lipoproteiny o bardzo niskiej gęstości (VLDL) - transport triacylogliceroli z wątroby do tkanek,
  • lipoproteiny o niskiej gęstości (LDL) - transport cholesterolu do tkanek,
  • lipoproteiny o wysokiej gęstości (HDL) - transport cholesterolu z tkanek do wątroby.

Metabolizm tłuszczów - główne procesy:

  • synteza kwasów tłuszczowych
  • przedłużanie i desaturacja kwasów tłuszczowych
  • oksydacja kwasów tłuszczowych
  • synteza ciał ketonowych
  • synteza cholesterolu
  • synteza i utylizacja triacylogliceroli

Zbadaj swój metabolizm tłuszczów

Sposobem, aby zapewnić sobie optymalny stan zdrowia, jest dostosowanie odżywiania do procesów metabolicznych - czyli zastosowanie genodiety. Ze względu na różnorodność genomu ludzkiego i występowanie różnych polimorfizmów tych samych genów nie można mówić o prawidłowości jednakowych zaleceń dla całej populacji. Rozwój nauk takich jak nutrigenetyka czy nutrigenomika wpłynęły na lepsze rozumienie zależności pomiędzy spożywanym jedzeniem a ekspresją genów i procesami metabolicznymi. Aktualnie możliwe jest przeprowadzenie badań metabolicznych, które analizują najistotniejsze geny biorące udział w metabolizmie składników odżywczych i dostosowanie zaleceń do wyniku.

Metabolizm tłuszczów zbadać możesz dzięki tym testom:

Pakiet badań genetycznych GENOdiagDIETA

Jeżeli chcesz uzyskać idealną sylwetkę, wzmocnić odporność oraz uniknąć takich schorzeń jak otyłość, cukrzyca czy nadciśnienie, wykonaj badanie metaboliczne GENOdiagDIETA, dzięki któremu będziesz mógł odżywiać się zgodnie z potrzebami własnego organizmu.

Dowiedz się więcej

O czym dowiesz się z badań metabolicznych?

  • Poznasz swój metabolizm tłuszczów, węglowodanów i białek, a na tej podstawie dostosujesz ich proporcje w codziennej diecie.
  • Dowiesz się, czy witaminy i składniki mineralne są metabolizowane w odpowiedni sposób. Poprzez dostosowanie diety i suplementacji zapobiegniesz niedoborom i ewentualnym powikłaniom zdrowotnym.
  • Odkryjesz, czy Twój własny system antyoksydacyjny jest w pełni wydolny i czy chroni Twoje komórki przed uszkodzeniami powodowanymi przez wolne rodniki, a w razie konieczności możesz zwiększyć spożycie antyoksydantów znajdujących się naturalnie w żywności, co wspomoże prewencję nowotworów.
  • Otrzymasz informacje, czy ciąży na Tobie predyspozycja do nadmiernej masy ciała oraz ryzyko zachorowania na choroby układu krążenia i cukrzycę, aby w odpowiednim momencie zacząć im zapobiegać.
  • A także dowiesz się, czy możesz rozwinąć nietolerancję na pokarmy, które dominują w diecie większości - gluten w zbożach oraz laktozę w przetworach mlecznych.

Przeczytaj więcej na temat badań metabolicznych:

Geny metabolizmu tłuszczów

  • FABP2 koduje białka, które umożliwiają wchłanianie, transportowanie i przetwarzanie kwasów tłuszczowych. Jeden z polimorfizmów tego genu może przyczynić się do podwyższenia całkowitego stężenia cholesterolu, stężenia frakcji LDL (tzw. “zły cholesterol”), a także zwiększa ryzyko nadmiernego odkładania tłuszczu, przybierania na masie ciała oraz rozwoju cukrzycy typu 2 i zespołu metabolicznego.
  • PPARγ odpowiada za ekspresję białek receptorowych biorących udział w metabolizmie tłuszczów i węglowodanów. Kodowane receptory znajdują się w tkance tłuszczowej. Odpowiadają różnicowanie adipocytów i ekspresję genów związaną z metabolizmem tłuszczów i glukozy, a także akumulacją kwasów tłuszczowych. Osoby z różnymi polimorfizmami tego genu są wrażliwe na skład diety - w jednym przypadku problemem będzie dieta bogata w węglowodany, a w innym w tłuszcze, co będzie widoczne w zmianie masy ciała i profilu lipidowym. Dodatkowo od konkretnego wariantu genu PPARγ zależy reakcja na interwencję wielonienasyconymi kwasami tłuszczowymi omega-3. Na podstawie analizy tego genu w genoteście możliwe jest również określenie ryzyka ponownego przytycia po diecie odchudzającej ➜ dzięki genodiecie możliwa jest najzdrowsza dieta odchudzająca.
  • APOE jest genem kodującym apolipoproteinę E, która ma istotne znaczenie w metabolizmie tłuszczów, a szczególnie poprzez transport cholesterolu. Stwierdza się występowanie różnych postaci białka APOE, które różnią się efektem zdrowotnym. Obecność jednego z wariantów APOE może zdecydować o stężeniu całkowitego cholesterolu i poszczególnych frakcji, a także o tym, jak organizm zareaguje na konkretny pokarm. U osób z różnymi wariantami białka obserwuje się różną reakcję organizmu na intensywność aktywności fizycznej, spożycie alkoholu, dietę wysokowęglowodanową i wysokotłuszczową, a także rodzaj spożywanych kwasów tłuszczowych.
  • ADRB3 koduje receptorowe białko uczestniczące w metabolizmie tłuszczu, bierze udział również w utrzymaniu temperatury ciała (termogenezie). Jeden z polimorfizmów tego genu może odpowiadać za większą masę ciała i oporność w procesie odchudzania.
  • APOA1 jest to gen kodujący apolipoproteinę A1, która jest składową lipoprotein o dużej gęstości czyli frakcji HDL (tzw. “dobry cholesterol”). APOA1 ma udział w obniżaniu poziomu frakcji LDL, a zatem przyczynia się do obniżenia ryzyka chorób układu krążenia. Warianty tego genu warunkują prawidłową odpowiedź w profilu lipidowym na spożycie wielonienasyconych kwasów tłuszczowych z dietą.

Bibliografia:

  • Human Nutrition, edited by Catherine Geissler, Hilary Powers, Elsevier 2011.
  • Gonzalez-Becerra K. et al.: Associations of the lipid genetic variants Thr54 (FABP2) and -493T (MTTP) with total cholesterol and low-density lipoprotein cholesterol levels in Mexican subjects. J Int Med Res. 2018 Apr;46(4):1467-1476.
  • Kops N.L. et al.: Anthropometric and lipid profile of individuals with severe obesity carrying the fatty acid-binding protein-2 Thr54 allele. Nutrition. 2017 Sep;41:45-50.
  • Sikhayeva N. et al.: Association between 28 single nucleotide polymorphisms and type 2 diabetes mellitus in the Kazakh population: a case-control study. BMC Med Genet. 2017 Jul 24;18(1):76.
  • Anderson AL. et al.: Relationships of dietary patterns with body composition in older adults differ by gender and PPAR-γ Pro12Ala genotype. Eur J Nutr. 2010 Oct;49(7):385-94.
  • Zheng J.S. et al.: Replication of a Gene-Diet Interaction at CD36, NOS3 and PPARG in Response to Omega-3 Fatty Acid Supplements on Blood Lipids: A Double-Blind Randomized Controlled Trial. EBioMedicine. 2018 May;31:150-156.
  • Nicklas B.J. et al.: Genetic variation in the peroxisome proliferator-activated receptor-gamma2 gene (Pro12Ala) affects metabolic responses to weight loss and subsequent weight regain. Diabetes. 2001 Sep;50(9):2172-6.
  • Bernstein M.S. et al.: Physical activity may modulate effects of ApoE genotype on lipid profile. Arterioscler Thromb Vasc Biol. 2002 Jan;22(1):133-40.
  • Corella D. et al.: Alcohol drinking determines the effect of the APOE locus on LDL-cholesterol concentrations in men: the Framingham Offspring Study. Am J Clin Nutr. 2001 Apr;73(4):736-45.
  • Couture P. et al.: Influences of apolipoprotein E polymorphism on the response of plasma lipids to the ad libitum consumption of a high-carbohydrate diet compared with a high-monounsaturated fatty acid diet. Metabolism. 2003 Nov;52(11):1454-9.
  • Moreno J.A. et al.: The effect of dietary fat on LDL size is influenced by apolipoprotein E genotype in healthy subjects. J Nutr. 2004 Oct;134(10):2517-22.
  • Ordovas J.M.: Gene-diet interaction and plasma lipid responses to dietary intervention. Biochem Soc Trans. 2002 Apr;30(2):68-73.
  • Szendrei B. et al.: Influence of ADRB2 Gln27Glu and ADRB3 Trp64Arg polymorphisms on body weight and body composition changes after a controlled weight-loss intervention. Appl Physiol Nutr Metab. 2016 Mar;41(3):307-14.
Statystyki:
0 komentarzy
250 wyświetleń

Najnowsze komentarze

Brak komentarzy - skomentuj pierwszy!

Genodiet iGenesis Basic

  • Genodiet iGenesis Basic to pakiet badań genetycznych, w którym poprzez analizę genów metabolicznych i procesów z nimi związanych ustalany jest indywidualny profil żywieniowy pacjenta
  • Jest to doskonały sposób na odżywianie zgodne z zapotrzebowaniem własnego organizmu, uzyskanie odpowiedniej wagi oraz uniknięcie wielu chorób zależnych od diety - wynik testu jest aktualny przez całe życie

Test wskaże poziom ryzyka związanego z zachorowaniem na:

Zestaw do pobrania materiału genetycznego

Obszerny raport z badania wraz z zaleceniami żywieniowymi

Wykonanie badania genetycznego iGenesis

Konsultacja z dietetykiem celem spersonalizowania stylu życia i diety

Cena badania:

1 760 zł