Rak piersi - lista badań, które pozwolą wykryć go we wczesnym stadium

poniedziałek 02:08 - 04.01.2016
Rak piersi - lista badań, które pozwolą wykryć go we wczesnym stadium

Rak piersi jest najczęstszym nowotworem złośliwym występującym u kobiet w Polsce - co roku stwierdza się ok. 16 tysięcy nowych przypadków zachorowań, a ok. 7 tysięcy pań umiera z jego powodu. Wykrycie raka piersi we wczesnym etapie rozwoju znacząco zwiększa szansę na całkowite wyleczenie, dlatego tak ważne jest regularne wykonywanie badań profilaktycznych.

Co to jest rak piersi?

Nowotwór złośliwy piersi wywodzi się z komórek gruczołu piersiowego, rozwija się miejscowo w piersi, ale może również dawać przerzuty do węzłów chłonnych i wewnętrznych narządów (takich jak płuca, wątroba, kości czy mózg). Rocznie, nowotwór ten rozpoznawany jest u 1,5 miliona kobiet na świecie, jest także przyczyną ok. 400 tysięcy zgonów. Rak piersi uznawany jest za chorobę typowo kobiecą, ale może pojawić się również u mężczyzn - zdarza się tak jednak bardzo rzadko (w Polsce co roku diagnozuje się ok. 300 takich przypadków).

Na rozwój raka piersi mają wpływ czynniki czynniki genetyczne oraz czynniki środowiskowe, związane z rozwojem cywilizacyjnym (styl życia, odżywianie, kwestia karmienia piersią). Do czynników zwiększających ryzyko zachorowania na raka piersi zalicza się np. wiek (ryzyko wzrasta wraz z wiekiem, najczęściej raka diagnozuje się po 50. roku życia), czynniki reproduktywne (wczesny wiek wystąpienia pierwszej miesiączki, późna menopauza, ciąża w późnym wieku), nieodpowiednią dietę (nadwaga, nadużywanie alkoholu), czynniki hormonalne (stosowanie doustnej antykoncepcji hormonalnej i hormonalnej terapii zastępczej) czy czynniki genetyczne (ryzyko zachorowania wzrasta jeżeli w DNA obecne są mutacje w genach takich jak BRCA1, BRCA2 czy CHEK2).

Rak piersi w początkowym stadium rozwoju nie powoduje żadnych objawów, najczęściej rozpoznawany jest przypadkowo jako wyczuwalny dotykiem, twardy guzek w piersi. Wśród innych objawów tego nowotworu wyróżnia się również wszelkie zmiany w wyglądzie piersi (zmianę kształtu, wielkości lub symetrii piersi), wciągnięcie brodawki, sączenie się wydzieliny z brodawki, poszerzenie żył skóry piersi czy powiększone węzły chłonne pachowe lub nadobojczykowe.

Rak piersi - badania stosowane w celu jego wykrycia

Wczesne wykrycia raka piersi wiąże się z bardzo dużą szansą na jego całkowite wyleczenie - dlatego wszystkim kobietom zaleca się regularne wykonywanie badań profilaktycznych w kierunku tego nowotworu. Do badań przydatnych w walce z rakiem piersi zalicza się badanie palpacyjne piersi, badanie ultrasonograficzne, mammografię, rezonans magnetyczny czy badanie genetyczne.

Badanie palpacyjne piersi

Badanie palpacyjne piersi jest podstawowym, rutynowym i najprostszym badaniem profilaktycznym raka piersi. Wykonywane jest podczas każdej wizyty u ginekologa, wszystkim kobietom (po 20. roku życia) jest ponadto zalecane jego regularne, samodzielne przeprowadzenie (tzw. samobadanie piersi). O raku piersi mogą świadczyć różne zmiany, które pojawiają się na piersi - tj. zmiana wielkości i kształtu piersi, zaczerwienienie skóry piersi czy wyciek wydzieliny z brodawki sutkowej. Najczęściej takie zmiany mają podłoże łagodne, konieczne jest jednak skonsultowanie ich z lekarzem ginekologiem. Samodzielne badanie palpacyjne piersi najlepiej wykonywać pierwszego dnia po zakończeniu miesiączki, natomiast kobiety po menopauzie powinny badać swoje piersi raz w miesiącu - zawsze w tym samym dniu miesiąca. Każde samobadanie piersi powinno składać się z trzech etapów, wykonywanych:

  • przed lustrem - należy unieść ręce do góry i przyjrzeć się, czy nie widać zmian w kształcie piersi, czy skóra nie jest przebarwiona, nie jest napięta lub nie marszczy się. Następnie ręce należy umieścić na biodrach i powtórzyć wcześniejsze obserwacje. Należy również ścisnąć brodawkę i sprawdzić, czy nie wycieka z niej wydzielina
  • pod prysznicem - lewą rękę należy umieścić z tyłu głowy, prawą na lewej piersi, a następnie zataczać drobne kółeczka wzdłuż piersi (z góry na dół i z powrotem), lekko uciskając trzema środkowymi palcami. Te same czynności należy powtórzyć w przypadku drugiej piersi (dotykając palcami lewej ręki) - dzięki temu można sprawdzić, czy w piersi jest obecny jakiś guzek lub stwardnienie
  • w pozycji leżącej - należy włożyć poduszkę pod lewy bark, a lewą rękę wsunąć pod głowę. Następnie palcami prawej ręki zbadać lewą pierś w ten sam sposób, jak pod prysznicem. Te same czynności należy powtórzyć dla drugiej piersi (oczywiście uciskając palcami lewej ręki). Na koniec należy zbadać pachy w celu sprawdzenia, czy pachowe węzły chłonne nie są powiększone.

Mammografia

Mammografia ma największe znaczenie we wczesnym wykrywaniu raka piersi. Jest to badanie charakteryzujące się dużą czułością i swoistością - wykorzystuje się w nim promieniowanie rentgenowskie. Przy pomocy mammografii możliwe jest uwidocznienie poszczególnych elementów, z których pierś jest zbudowana (takich jak tkanka tłuszczowa, gruczołowa, gruczoły mleczne czy brodawka sutkowa), wykrywa ona obecność w piersi zmian, które nie są jeszcze wyczuwalne w badaniu palpacyjnym. Mammografia jest najbardziej wiarygodna w przypadku kobiet, których pierś zbudowana jest z większej ilości tkanki tłuszczowej - tkanka gruczołowa utrudnia analizę obrazu uzyskanego podczas badania. U młodszych kobiet (poniżej 40 roku życia) przeważa właśnie tkanka gruczołowa, dlatego w ich przypadku lepszą metodą diagnostyczną jest badanie ultrasonograficzne piersi. Mammografię po raz pierwszy należy przeprowadzić w 40. roku życia, pomiędzy 40. a 50. rokiem życia zaleca się jej wykonywanie co 2 lata (chyba że istnieje obciążenie rodzinne, wtedy mammografię należy przeprowadzać raz w roku), a po 50. roku życia raz do roku. Mammografia nie jest wskazana dla kobiet w ciąży oraz kobiet stosujących hormonalną terapię zastępczą.

Badanie genetyczne w kierunku raka piersi i raka jajnika

Jeżeli chcesz dowiedzieć się o własnym ryzyku wystąpienia raka piersi w przyszłości, rozważ wykonanie badania genetycznego. Mutacja genu BRCA1 to aż 70% prawdopodobieństwo rozwoju tego nowotworu.

Badanie wskaże poziom ryzyka związanego z zachorowaniem na:

raka piersi

raka jajnika

Dowiedz się więcej

Badanie ultrasonograficzne piersi

Badanie ultrasonograficzne piersi (USG) polega na zbadaniu gruczołów piersiowych przy pomocy ultradźwięków. Może być wykonywane w dowolnym dniu cyklu miesiączkowego (najlepiej jednak przeprowadzać je kilka dni po zakończeniu krwawienia). Badanie USG piersi jest badaniem tanim, szybkim (trwa ok. 15 minut), bezbolesnym i bezpiecznym - można powtarzać je wielokrotnie. USG umożliwia wykrycie zmian łagodnych i złośliwych (o wielkości ok. 5 mm), zwłaszcza u kobiet przez 40. rokiem życia. Wykonanie pierwszego badania USG piersi zalecane jest w 20. roku życia, do ukończenia 30. roku życia powinno się wykonywać je raz na 2 lata, natomiast po trzydziestce - raz w roku. Badanie USG jest zalecane przede wszystkim dla kobiet młodych, kobiet z niewielkim biustem, kobiet obciążonych rodzinnym występowaniem raka piersi, kobiet z silikonowymi implantami (uniemożliwiają one uwidocznienie tkanki gruczołu piersiowego w mammografii), dla kobiet w ciąży i w okresie karmienia piersią czy w celu odróżnienia zmiany łagodnej od zmiany nowotworowej w piersi.

Rezonans magnetyczny piersi

Rezonans magnetyczny piersi nazywany jest także mammografią rezonansu magnetycznego - jest to badanie bardzo czułe, dokładne oraz szybkie. Pozwala na zweryfikowanie niejednoznacznych zmian w piersiach, które zostały wykryte w klasycznej mammografii lub USG (ma czułość ok. 4 razy wyższą w porównaniu do klasycznej diagnostyki). Rezonans magnetyczny piersi pozwala na otrzymanie precyzyjnych obrazów tego gruczołu bez zastosowania promieniowania rentgenowskiego - jest więc całkowicie bezpieczny dla pacjentek.

Biopsja i badanie histopatologiczne

Biopsja piersi jest jedynym badaniem pozwalającym na precyzyjne i ostateczne zdiagnozowanie zmian w piersi. Wykonuje się ją w celu analizy podejrzanych zmian, które zostały wykryte podczas mammografii, USG czy badania palpacyjnego. Biopsja polega na pobraniu fragmentu tkanki zmiany powstałej w piersi do badania histopatologicznego, w którym tkanka ta analizowana jest pod mikroskopem - dzięki temu możliwe jest określenie, czy zmiany w piersiach mają charakter łagodny czy złośliwy.

Badanie genetyczne w kierunku raka piersi

Bardzo duże znaczenie w profilaktyce lub wczesnym wykrywaniu raka piersi mają również testy genetyczne. Badanie genetyczne polega na analizie DNA (uzyskanego z krwi lub śliny) pacjenta, aby potwierdzić lub wykluczyć obecność mutacji zwiększających ryzyko zachorowania na różne choroby, także choroby nowotworowe. Do mutacji, obecność których znacznie zwiększa ryzyko zachorowania na chorobę onkologiczną, należą np. mutacje w genach BRCA1 i BRCA2 - silnie predysponują one do rozwoju raka piersi i raka jajnika. W przypadku istnienia mutacji w genie BRCA1 ryzyko zachorowania na raka piersi wynosi aż 70% (na raka jajnika 40%), w przypadku zmian w genie BRCA2 ryzyko to wynosi natomiast 56% (27% w przypadku raka jajnika). Inną mutacją związaną ze zwiększonym ryzykiem zachorowania na raka piersi jest mutacja w genie CHEK2 - gen ten należy do genów supresorowych (zapobiegających rozwojowi nowotworów), dlatego nieprawidłowe zmiany w nim obecne predysponują do rozwoju wielu raków - w przypadku posiadania tej mutacji ryzyko zachorowania na raka piersi wynosi ok. 30-40%. W przypadku badania genetycznego należy jednak wziąć pod uwagę, że nawet potwierdzenie występowania danych mutacji w naszym DNA nie gwarantuje, że choroba na 100% się rozwinie. Dzięki temu możliwe jest jednak zastosowanie odpowiedniej profilaktyki (zmiany stylu życia, częstszego wykonywania badań kontrolnych, a w uzasadnionych przypadkach nawet operacyjnego usunięcia piersi) w celu zmniejszenia ryzyka zachorowania do minimum bądź wczesnego wykrycia raka, jeżeli proces nowotworowy już się zaczął.

Statystyki:
0 komentarzy
1948 wyświetleń

Najnowsze komentarze

Brak komentarzy - skomentuj pierwszy!

Nowotwory - kobiety

Świadomość o ryzyku nowotworu to Twoja przewaga! Wczesne działania profilaktyczne to istotne zmniejszenie ryzyka zachorowania.

Nowotwory - kobiety

  • Dla wszystkich kobiet zainteresowanych profilaktyką chorób nowotworowych
  • Badanie genetyczne w kierunku nowotworów złośliwych umożliwia określenie własnego ryzyka zachorowania i jest podstawą do wdrożenia działań pozwalających na jego istotne ograniczenie

Test wskaże poziom ryzyka związanego z zachorowaniem na:

raka piersi

raka jajnika

raka tarczycy

raka jelita grubego

raka nerki

Cena badania:

1 549 zł