Nietolerancja pokarmowa - co to jest, objawy, diagnostyka i leczenie

środa 09:20 - 12.10.2016
Ocena Użytkowników (6 Ocen)
5.0
Nietolerancja pokarmowa - co to jest, objawy, diagnostyka i leczenie
Nietolerancje pokarmowe to powszechnie występujące schorzenia, które opierają się na niewłaściwej odpowiedzi organizmu na spożywane produkty spożywcze. Ich wykrycie jest często znacznie utrudnione ze względu na różnorodne, niespecyficzne dolegliwości pojawiające się w ich przebiegu - w wielu przypadkach objawy nie są nawet bezpośrednio związane z przewodem trawiennym. Najczęstsze nadwrażliwości pokarmowe wynikają z reakcji IgG-zależnych oraz z mutacji w konkretnych genach.

Co to jest nietolerancja pokarmowa IgG-zależna - mechanizm powstawania i objawy występujące w jej przebiegu

IgG-zależna nietolerancja pokarmowa polega na nadmiernej produkcji przeciwciał IgG specyficznych dla danego produktu spożywczego przez układ immunologiczny - skutkiem tego jest występowanie bardzo różnych symptomów. Najistotniejszą rolę w rozwoju nadwrażliwości IgG-zależnej na żywność pełni bariera jelitowa, która zapobiega wnikaniu do krwiobiegu szkodliwych produktów trawienia, chorobotwórczych bakterii i wirusów czy fragmentów nieprawidłowych komórek flory bakteryjnej jelit.

Do uszkodzenia lub upośledzenia funkcji bariery jelitowej może dojść na skutek wielu różnych czynników - między innymi długotrwałego stosowania niektórych leków (takich jak antybiotyki czy aspiryna), przewlekłego stresu, chorób autoimmunologicznych i nowotworowych, ostrych zakażeń wirusowych i bakteryjnych, stosowania chemioterapii lub radioterapii, a także w konsekwencji interwencji chirurgicznych.

Uszkodzenie bariery jelitowej jest przyczyną przedostawania się się do krwiobiegu szkodliwych substancji, które powodują miejscową reakcję zapalną. Skutkiem tego jest powstawanie w krwiobiegu kompleksów alergenów pokarmowych i przeciwciał IgG, które rozprowadzane są przez układ krążenia i osadzają się w różnych miejscach w organizmie - wiąże się to z występowaniem różnorodnych objawów klinicznych.

Nadwrażliwość pokarmowa związana z przeciwciałami IgG jest odwracalna i może rozwinąć się w dowolnym momencie życia - występuje zarówno u małych dzieci, jak i u dorosłych. Reakcja na nietolerowane pożywienie następuje w przeciągu 24-96 godzin od jego spożycia.

Wśród symptomów pojawiających się w przebiegu IgG zależnych reakcji należy wymienić te łączące się z układem trawiennym oraz te, które bezpośrednio się z nim nie wiążą.

U osób chorych mogą więc wystąpić:

  • biegunki, zaparcia, nadmierne wydalanie gazów, bóle brzucha, wymioty,
  • chroniczne zmęczenie, bóle stawów i mięśni, migreny,
  • zmiany skórne,
  • problemy z zasypianiem,
  • zaburzenia widzenia,
  • zaburzenia nastroju czy zmiany w zachowaniu.

Nierozpoznane i nieleczone nietolerancje IgG-zależne mogą doprowadzić do rozwoju bardzo poważnych schorzeń, takich jak otyłość (bez względu na prawidłową aktywność fizyczną i niskokaloryczną dietę), cukrzyca, depresja, przewlekłe niedożywienie czy niedokrwistość.

Nietolerancja pokarmowa spowodowana uwarunkowaniem genetycznym

Nietolerancja pokarmowa może rozwinąć się również w konsekwencji predyspozycji genetycznych (polimorfizmów, mutacji) znajdujących się w naszym DNA. Wśród najbardziej powszechnych nadwrażliwości związanych ze skłonnościami genetycznymi wymienia się hipolaktazję i celiakię.

Laktoza jest cukrem występującym w mleku - nadwrażliwość na ten cukier wywoływana jest przez mutację genu LCT. Nieprawidłowy gen LCT jest przyczyną wytwarzania przez organizm zbyt małej ilości enzymu niezbędnego do trawienia laktozy - enzymem tym jest laktaza. Niewystarczająca ilość laktazy skutkuje zaburzeniem procesów trawienia laktozy, co z kolei prowadzi do występowania u chorego takich dolegliwości jak:

  • bóle brzucha,
  • biegunki,
  • wzdęcia,
  • nudności,
  • odwodnienie organizmu.

Objawy te pojawiają się u chorego po spożyciu produktów spożywczych, które zawierają laktozę (wśród nich wymienia się między innymi mleko, śmietanę czy kefir). Nietolerancja laktozy spowodowana zmutowanym genem LCT ujawnia się zwykle dopiero w okresie dojrzewania lub w wieku dorosłym, nie jest to schorzenie odwracalne.

Za genetyczne predyspozycje do celiakii uznaje się natomiast warianty genetyczne HLA-DQ8 oraz HLA-DQ2 znajdujące się w materiale genetycznym niektórych osób. Specjaliści wskazują, że warianty te są obecne w DNA 96% pacjentów chorujących na celiakię. Gluten jest białkiem roślinnym obecnym w ziarnach takich zbóż jak pszenica, jęczmień i żyto - u osób z celiakią białko to doprowadza do zaniku kosmków jelitowych, co wiąże się z upośledzeniem procesów wchłaniania składników żywności i prowadzi do pojawienia się niespecyficznych symptomów.

Do objawów celiakii zalicza się:

  • biegunki, wymioty, zaparcia, wzdęcia,
  • spadek masy ciała,
  • przewlekłe zmęczenie,
  • ogólne osłabienie organizmu,
  • bóle mięśni, stawów i kości,
  • migreny,
  • zaburzenia miesiączkowania,
  • ataki duszności,
  • niedokrwistość.

Celiakia może ujawnić się w każdym wieku i jest to choroba nieodwracalna, podobnie jak hipolaktazja.

Jak rozpoznać nietolerancję pokarmową zależną od przeciwciał IgG?

Testy na nietolerancje pokarmowe

Dolegliwości takie jak przewlekłe zmęczenie, bóle brzucha, biegunki, wzdęcia czy migreny często występują w przebiegu nietolerancji pokarmowych. Jeżeli więc obserwujesz takie objawy u siebie, wykonaj badanie w kierunku najpowszechniejszych produktów spożywczych.

Dowiedz się więcej

Nietolerancje pokarmowe IgG-zależne wykrywa się poprzez testy z krwi - polegają one na pomiarze we krwi pacjenta stężenia przeciwciał IgG specyficznych dla danych alergenów z żywności. Do testów takich należy IMMUNOdiagDIETA, czyli proste, bezpieczne i wiarygodne badanie - pozwala ono na pomiar stężenia przeciwciał IgG swoistych dla 44, 88 lub 280 alergenów z takich grup jak owoce, warzywa, zboża, orzechy, kawy, herbaty, nabiał, produkty mleczne, mięso, owoce morza, ryby czy nasiona. Wynik badania przedstawia opatrzony odpowiednim komentarzem ilościowy pomiar przeciwciał (wynik opracowywany jest również w formie graficznej) - wyniki przypisywane są do skali RAST/EAST (0-6). Wynik w klasie 0 to rezultat ujemny, wyniki w klasie 1, 2 lub 3 oznaczają słabo wyrażone objawy lub brak objawów, natomiast wynik w klasie 4, 5, lub 6 świadczy o obecności symptomów związanych z tym schorzeniem. Dzięki badaniu IMMUNOdiagDIETA sprawdzimy więc, jakie produkty są dla nas bezpieczne, a jakich nasz organizm nie toleruje - to z kolei pozwala na taką personalizację własnego sposobu odżywiania, aby możliwa była poprawa stanu zdrowia i samopoczucia.

Badanie genetyczne jako sposób na wykrycie nietolerancji pokarmowej związanej z uwarunkowaniami genetycznymi

Obecność w naszym materiale genetycznym mutacji prowadzących do rozwoju nadwrażliwości może zostać wykryta dzięki wykonaniu testów genetycznych. Testy genetyczne w kierunku nietolerancji przeprowadzane są w wyspecjalizowanych laboratoriach genetycznych przy pomocy takich metod biologii molekularnej jak sekwencjonowanie DNA. Są to testy całkowicie bezpieczne dla pacjenta, a także cechują się one bardzo wysoką czułością (wynosi ona ponad 99%). DNA konieczny do wykonania testu pozyskuje się zazwyczaj z próbki krwi lub próbki śliny osoby poddającej się badaniu - obecnie testy takie można wykonać nawet bez wychodzenia z domu.

Badanie genetyczne przeprowadza się tylko raz w życiu (w dowolnym jego momencie), ponieważ DNA każdego z nas nigdy się nie zmienia. Ponadto, testy genetyczne nie są zależne od aktualnego sposobu odżywiania i stanu zdrowia pacjenta - nie ma więc także żadnych przeciwwskazań do ich wykonania. Potwierdzenie występowania w DNA szkodliwych mutacji pozwoli na wdrożenie odpowiednich działań, tak aby wyeliminować dokuczliwe objawy i uniknąć groźnych komplikacji w przyszłości. Test na hipolaktazję polega na analizie genu LCT, natomiast test na celiakię - na sprawdzeniu, czy jesteśmy nosicielami wariantów HLA-DQ2 i HLA-DQ8.

Pakiet badań genetycznych w kierunku nietolerancji pokarmowych

Takie dolegliwości jak wzdęty brzuch, biegunki, zaparcia, utrata masy ciała czy przewlekłe zmęczenie często występują w przebiegu nietolerancji pokarmowych. Jeżeli obserwujesz te objawy u siebie, wykonaj badanie genetycznego w kierunku nietolerancji.

Badanie wskaże poziom ryzyka związanego z zachorowaniem na:

nietolerancję fruktozy

celiakię

nietolerancję laktozy

Dowiedz się więcej

Sposoby leczenia

Nietolerancje pokarmowe zależne od przeciwciał IgG są odwracalne - oznacza to, że podjęcie odpowiednich działań doprowadzi do całkowitego cofnięcia się lub osłabienia objawów. Do działań leczniczych w nietolerancji pokarmowej zalicza się wdrożenie diety eliminacyjnej (całkowicie eliminującej z jadłospisu szkodliwy alergen) lub diety rotacyjnej (polega ona na zamiennym spożywaniu produktów nietolerowanych i bezpiecznych). Nadwrażliwość IgG-zależna cofnie się również dzięki przywróceniu prawidłowego funkcjonowania jelit, na przykład poprzez przyjmowanie probiotyków.

Hipolaktazja związana z mutacją genu LCT oraz celiakia związana z wariantami genetycznymi HLA-DQ2 i HLA-DQ8 to schorzenia nieodwracalne - ich leczenie opiera się na wyeliminowaniu z diety produktów zawierających, odpowiednio, laktozę oraz gluten. Konieczne jest stosowanie takiej diety bezglutenowej lub bezlaktozowej przez całe życie.

Bibliografia

  1. Atkinson W, et al; Food elimination based on IgG antibodies in irritable bowel syndrome: a randomised controlled trial. Gut. 2004 Oct;53(10):1459-64.
  2. Bernardi D, et al.;Time to reconsider the clinical value of immunoglobulin G4 to foods? Clin Chem Lab Med. 2008;46(5):687-90.
  3. Zar S; Food-specific IgG4 antibody-guided exclusion diet improves symptoms and rectal compliance in irritable bowel syndrome. Scand J Gastroenterol. 2005 Jul;40(7):800-7.
  4. Carter J, Edwards A; The allergy exclusion diet; Hay House Inc., 2002
  5. Zeng Q1, Dong SY et al.; Variable food-specific IgG antibody levels in healthy and symptomatic Chinese adults; PLoS OneI, 2013, Vol. 8, Issue 1, e53612
Statystyki:
0 komentarzy
4172 wyświetleń

Najnowsze komentarze

Brak komentarzy - skomentuj pierwszy!

Celiakia

Badania genetyczne w kierunku celiakii pomogą Ci wykryć chorobę i zastosować odpowiednią dietę!

Celiakia

  • Dla osób, u których występują mało specyficzne objawy o trudnej do wyjaśnienia przyczynie, takie jak bóle i wzdęcia brzucha, biegunki czy utrata masy ciała i łaknienia.
  • Laboratorium odpowiedzialne : Diagnostyka sp. z o.o.

Test wskaże poziom ryzyka związanego z zachorowaniem na:

celiakii

Cena badania:

239 zł