Alergia pokarmowa u dzieci

wtorek 11:30 - 03.07.2018
Ocena Użytkowników (3 Ocen)
5.0
Alergia pokarmowa u dzieci
Gdy dziecko nie chce jeść określonych produktów, a co gorsza coraz gorzej się po nich czuje, warto zastanowić się nad możliwością wystąpienia alergii pokarmowej. Alergia pokarmowa jest przyczyną szeregu nieprzyjemnych dolegliwości u dzieci. Jednak poprzez właściwą diagnostykę można stwierdzić przyczynę objawów i zastosować odpowiednią dietoterapię.

IgE-zależna alergia pokarmowa u dzieci

Potwierdzona (próbą prowokacyjną) alergia natychmiastowa dotyczy co najmniej 6% dzieci i 3% dorosłych. Do natychmiastowej alergii dochodzi, gdy do ustroju dostanie się alergen, który pobudza wytwarzanie swoistych przeciwciał IgE, a te natomiast doprowadzą do wydzielenia mediatorów reakcji uczuleniowej (np. histaminy). Wówczas do maksymalnie dwóch godzin dochodzi do wystąpienia nieprzyjemnych objawów, a rzadziej objawy mogą pojawić się po kilku godzinach.

Spożycie alergizującego pokarmu może wywołać u dziecka:

  • swędzenie lub pieczenie w ustach,
  • świąd skóry,
  • wysypki,
  • obrzęki,
  • duszności,
  • trudności w oddychaniu i połykaniu,
  • kichanie,
  • ból brzucha o typie kolkowym,
  • wymioty lub biegunki.

W przypadku 3% dzieci z alergią pokarmową może wystąpić wstrząs anafilaktyczny, który wymaga natychmiastowej interwencji lekarskiej. W niektórych przypadkach dziecko może być ogólnie blade, nie odczuwać apetytu i cierpieć na przewlekłe zaparcia, biegunki, zmiany skórne bądź kaszel.

Mimo że alergia pokarmowa może zostać spowodowana przez każdy składnik pokarmowy, niemal wszystkie reakcje u dzieci zachodzą po spożyciu:

  • mleka krowiego,
  • jaj,
  • orzeszków ziemnych lub innych orzechów,
  • ryb i owoców morza,
  • soi,
  • glutenu.

Dlatego też alergeny znajdujące się w tych pokarmach są najczęściej wykorzystywane w badaniach diagnostycznych.

Jakie mogą być przyczyny alergii u dzieci?

  • Zbyt wczesne odstawienie dziecka od mleka matki i karmienie mlekiem modyfikowanym.
  • Niewłaściwe żywienie matki w czasie ciąży i laktacji.
  • Obecność szkodliwych czynników środowiskowych takich jak bierne palenie czy zakażenia.
  • Zaburzone funkcjonowanie bariery jelitowej, np. w przebiegu chorób zapalnych jelit.
  • Brak kontaktu ze zwierzętami we wczesnym dzieciństwie.
  • Narodzenie się drogą cesarskiego cięcia.
  • Mała ilość lub brak rodzeństwa (szczególnie strasznego).
  • Wczesne leczenie antybiotykami.
  • Jeden lub dwoje rodziców chorują na którekolwiek schorzenie alergiczne - zwiększone ryzyko zachorowania o odpowiednio 40 i 80%.
  • Zbyt niskie lub zbyt wysokie stężenie witaminy D we krwi w okresie niemowlęcym.

Badania na alergię natychmiastową u dzieci

Podstawę diagnostyki w alergologii stanowi przeprowadzenie dokładnego wywiadu lekarskiego dotyczącego występujących objawów. Już na tym etapie wiadomo, po jakich pokarmach pojawiły się dolegliwości, jak bardzo są nasilone i czy stanowią znaczne zagrożenie dla zdrowia.

Dopiero potem zostaną zlecone badania diagnostyczne stosowane w alergii natychmiastowej:

  • testy skórne punktowe
  • pomiar przeciwciał IgE we krwi – zobacz listę badań ❱
  • próby eliminacyjne
  • próby prowokacyjne

Testy skórne punktowe

Najpowszechniejszymi testami w alergii natychmiastowej są skórne testy punktowe. Na przedramię nanosi się roztwory zawierające alergen, nakłuwa się w tym miejscu skórę, a wynik sprawdza po 15-20 minutach. Zazwyczaj wykorzystuje się do tego wystandaryzowane alergeny, jednak możliwe jest też wykorzystanie przyniesionego pokarmu, który najprawdopodobniej wywołał uczulenie (nakłuwa się pokarm, a potem skórę). Dodatkowo jako kontrolę dodatnią wykorzystuje się roztwór histaminy, a jako kontrolę ujemną - sól fizjologiczną. Jeżeli w miejscu nakłucia pojawi się rumień i bąbel, którego wielkość będzie zbliżona lub większa od odczynu dla histaminy, wynik ten świadczy o alergii na dany pokarm.

Pomiar przeciwciał IgE we krwi

Zaleca się także wykonanie pomiaru przeciwciał IgE swoistych dla alergenów we krwi. Test ten przeprowadza się, gdy wyniki testu skórnego są niekonkretne, bądź wystąpiły do nich przeciwwskazania.

U dzieci można wykonać powyższe badania z krwi w celu wykrycia, na które alergeny organizm wytwarza nadmierną ilość przeciwciał IgE. Specjalnie ze względu na małych alergików dostępne są testy z krwi w panelach pediatrycznych, czyli w kierunku alergenów, które najczęściej występują wśród dzieci.

Test pediatryczny obejmuje:

  • alergeny pokarmowe - białko i żółtko jaja kurzego, mleko i poszczególne białka mleka, dorsz, albumina surowicy wołu, mąka pszenna, ryż, soja, orzech ziemny i laskowy, marchew, ziemniak;
  • alergeny pyłków roślin - trawy, bylicy, brzozy brodawkowatej;
  • alergeny mikroorganizmów i zarodników pleśni;
  • alergeny sierści zwierząt - psa, kota, konia;
  • alergeny roztocza kurzu domowego.

Można również wykonać test alergiczny w panelu pokarmowym, jeżeli chce się przeanalizować jedynie alergeny pokarmowe w większej ilości niż w panelu pediatrycznym. Warto także zwrócić uwagę na test molekularny ALEX, który analizuje możliwość alergii w kierunku 282 ekstraktów i molekuł alergenowych z różnych grupa alergenów. Badanie to szczegółowo podaje, jakie białka odpowiadają za uczulenie, co jest niezwykle przydatne w ustaleniu immunoterapii swoistej. Dodatkowo dzięki badaniu można ustalić ryzyko alergii krzyżowej, czyli sytuacji, gdy organizm nieprawidłowo zareaguje na inny alergen niż do tej pory.

Próby eliminacyjne

W ramach diagnostyki może być zlecone również przeprowadzenie próby eliminacyjnej. Wdraża się wówczas dietę eliminującą prawdopodobny alergen bądź dietę składającą się z produktów o niskiej zdolności do wywołania uczulenia. Czas trwania próby to 1-2 tygodnie. W tym czasie objawy powinny ustąpić. Następnie wprowadza się do diety dziecka prawdopodobny alergen - potwierdzeniem podejrzeń jest nawrót objawów.

Próby prowokacyjne

Jako najbardziej wiarygodne badanie w alergii natychmiastowej uznaje się doustną próbę prowokacji pokarmowej, którą jednak ze względu na wysokie ryzyko anafilaksji przeprowadza się w szpitalu. Próba ta polega na podawaniu dziecku niewielkich ilości pokarmu co 30-60 minut i obserwowaniu ewentualnych objawów. Podawanie alergenu może mieć charakter otwarty (wszyscy wiedzą co jest podawane), pojedynczo zaślepiony (tylko lekarz wie, co jest podawane), podwójnie zaślepiony (tylko osoba wykonująca próbki zna ich zawartość).

Pakiet badań alergicznych

Z alergiami wiązane są takie objawy jak katar, łzawienie, kichanie, kaszel, wysypka, bóle brzucha, wzdęcia, biegunki czy wymioty. Jeżeli takie dolegliwości występują u Ciebie, wykonaj test pod kątem alergii.

Sprawdź dostępne testy alergiczne

IgG-zależna alergia pokarmowa u dzieci

Alergie pokarmowe mogą u dzieci rozwinąć się również w mechanizmie IgG-zależnym. Układ immunologiczny i bariera jelitowa małego człowieka nie są jeszcze w pełni rozwinięte, przez co występuje większe ryzyko nie tylko różnego typu alergii, ale również infekcji. Bariera jelitowa jest pierwszą przeszkodą dla obcych składników na terenie przewodu pokarmowego. Takimi obcymi składnikami mogą być patogeny, toksyny, a także nie w pełni strawione pokarmy. U małego dziecka bariera jelitowa jest niedojrzała głównie ze względu na nie do końca ustabilizowaną florę bakteryjną (prawidłowa jest dopiero około drugiego roku życia), ale może zostać uszkodzona również w wyniku ostrych infekcji, biegunek, stresujących sytuacji czy też długotrwałego stosowania leków (głównie z grupy antybiotyków).

Gdy bariera zostanie zaburzona, przez ścianę jelita do krwiobiegu mogą wniknąć niestrawione białka - od tego momentu będą one stanowić alergen. W miejscu uszkodzenia bariery rozwinie się reakcja zapalna, a dalej alergen przyczyni się do nadprodukcji przeciwciał klasy IgG, połączy się z nimi w kompleksy i doprowadzi do wytworzenia stanu zapalnego także w innych lokalizacjach w organizmie. Stan zapalny, niezależnie od lokalizacji, jest przyczyną licznych nieprzyjemnych objawów.

W przypadku niemowlęcia również jest ryzyko pojawienia się objawów alergii pokarmowej zależnej od przeciwciał IgG, gdyż jako jedyne z przeciwciał mają zdolność do przenikania przez łożysko, a także mogą zostać przekazane wraz z mlekiem matki. Dzieje się tak w przypadku, gdy matka dziecka ma podwyższone stężenie przeciwciał IgG i nie stosuje odpowiedniej terapii.

Alergia pokarmowa IgG-zależna objawia się na różne sposoby:

  • niemowlę może:
    • wolniej przybierać na masie ciała i gorzej się rozwijać,
    • cierpieć z powodu kolek, zaparć, biegunek, atopowego zapalenia skóry czy osłabienia odporności.
  • u dzieci można obserwować również:
    • bóle brzucha,
    • brak apetytu,
    • gazy i wzdęcia,
    • zmiany skórne,
    • osłabienie organizmu,
    • dolegliwości bólowe,
    • zmiany zachowania.

Charakterystyczną cechą objawów w alergii opóźnionej jest to, że pojawiają się zazwyczaj dopiero po dobie od spożycia alergenu i mogą utrzymywać się przez kilka dni.

Badania przeciwciał IgG u dzieci

W celu zdiagnozowania opóźnionej alergii pokarmowej u dziecka należy zmierzyć stężenie przeciwciał IgG specyficznych dla konkretnych pokarmów znajdujących się w diecie małego człowieka. W ramach diagnostyki można wykonać test IMMUNOdiagDIETA, z którego otrzymuje się informację, który produkt jest bezpieczny, a który prowadzi do podwyższenia stężenia immunoglobulin G swoistych dla określonych alergenów. Badanie to przeprowadza się przez pobranie niewielkiej ilości krwi, która jest następnie dokładnie analizowana w laboratorium diagnostycznym.

W teście IMMUNOdiagDIETA analizie podlegają przeciwciała IgG swoiste dla alergenów. Dlatego badanie to jest wykonywane w określonych panelach pokarmowych. Dostępne jest badanie IMMUNOdiagDIETA dla 28, 44, 88 oraz 280 alergenów pokarmowych. Zakres badania należy dobrać do aktualnej diety dziecka, aby jak największa liczba alergenów pokrywała się ze spożywanymi pokarmami. Tak więc w przypadku małego dziecka może wystarczyć panel 28 lub 44, a wraz z wiekiem i coraz większym zróżnicowaniem może być konieczny poszerzony zakres badania do 88 lub nawet 280 alergenów.

Badanie IMMUNOdiagDIETA nie jest zalecane przed ukończeniem 12 miesiąca życia. W przypadku wystąpienia objawów alergii opóźnionej u niemowlęcia zaleca się więc wykonanie badania u matki, jeżeli dziecko jest karmione naturalnie.

Na szczęście wykonanie badania IMMUNOdiagDIETA i zastosowanie odpowiedniej terapii pozwoli na wyleczenie dziecka alergii opóźnionej i będzie mogło później spożywać nietolerowane do tej pory pokarmy.

Pakiet badań w kierunku nietolerancji pokarmowych

Jeżeli u Twojego dziecka występują takie dolegliwości jak bóle brzucha, wymioty, brak apetytu czy zmiany skórne, wykonaj badanie w kierunku nietolerancji najpowszechniejszych produktów spożywczych.

Dowiedz się więcej

Leczenie alergii pokarmowej u dzieci

IgG-zależne alergie pokarmowe mają tendencję do zanikaniu po zastosowaniu diety, która wyciszy układ immunologiczny. Co najmniej półroczna dieta rotacyjna w przypadku alergenów dających umiarkowaną reakcję (wynik na poziomie 3 lub 4) lub eliminacyjna dla alergenów wywołujących silne objawy (wynik na poziomie 5 lub 6) przyczynia się do zaniku opóźnionych objawów alergicznych oraz powrotu tolerancji na pokarmy, które wcześniej były szkodliwe.

Natomiast alergia natychmiastowa wymaga stosowania restrykcyjnej diety eliminacyjnej, której długość zależy od tego, czy powróciła tolerancja na dany alergen. Niemal u wszystkich dzieci (80-90%) tolerancja na białko jaja lub mleka krowiego powraca do piątego roku życia, jednak z alergii na orzeszki ziemne wyrasta już tylko 20% dzieci. Dodatkowo im późniejsze pojawienie się objawów tym większe ryzyko, że alergia pozostania do końca życia.

Zastosowanie diety eliminacyjnej u dziecka zawsze stanowi ryzyko niedożywienia i problemów ze wzrastaniem. Należy więc zapewnić dziecku zróżnicowaną dietę, która będzie zawierać odpowiednią ilość składników, których źródłem był wykluczony pokarm (np. wapnia w eliminacji mleka), czego można dokonać poprzez dobór odpowiednich produktów lub suplementację farmakologiczną. Dodatkowo należy kontrolować stan odżywienia dziecka.

W alergii IgE-zależnej lekarz może zalecić zastosowanie leczenia objawowego. W przypadku łagodnych objawów zwykle podaje się leki antyhistaminowe lub doustne glikokortykosteroidy, zaś ciężkich reakcjach (takich jak wstrząs anafilaktyczny) adrenalinę. Jeżeli lekarz przepisze adrenalinę, należy dopilnować, aby dziecko miało zawsze ją przy sobie oraz należy pamiętać o wymianie w przypadku przeterminowania. Oprócz leczenia objawowego możliwe jest również wywołanie tolerancji na alergen. W tym celu stosuje się doustną immunoterapię, która polega na podawaniu wzrastających dawek alergenu co pewien czas.

Bibliografia:

Bochenek A.: Alergia pokarmowa. Nowa Medycyna 10/1999.

Balińska-Miśkiewicz W.: Molecular diagnosis of food allergy--do we know more? Postępy Hig Med Dosw (Online). 2014 Jun 9;68:754-67.

Chinthrajah R.S.: Diagnosis of Food Allergy. Pediatr Clin North Am. 2015 Dec;62(6):1393-408.

Human Nutrition, edited by Catherine Geissler, Hilary Powers, Elsevier 2011.

M. Jarosz, J. Dzieniszewski (red.). Alergie pokarmowe. PZWL. Warszawa, 2005.

Prince B.T. et al.: Gut Microbiome and the Development of Food Allergy and Allergic Disease. Pediatr Clin North Am. 2015 Dec; 62(6): 1479–1492.

Savage J., Johns C.B.: Food Allergy: Epidemiology and Natural History. Immunol Allergy Clin North Am. 2015 Feb; 35(1): 45–59.

Schreier H.M., Wright R.J.: Stress and food allergy: mechanistic considerations. Ann Allergy Asthma Immunol. 2014 Apr;112(4):296-301.

Sicherer S.H., Sampson H.A. Food allergy: Epidemiology, pathogenesis, diagnosis, and treatment. J Allergy Clin Immunol. 2014 Feb;133(2):291-307; quiz 308.

Suaini N.H. et al.: Immune Modulation by Vitamin D and Its Relevance to Food Allergy. Nutrients. 2015 Jul 27;7(8):6088-108.

Tan T.H. et al.: The role of genetics and environment in the rise of childhood food allergy. Clin Exp Allergy. 2012 Jan;42(1):20-9.

Turnbull J.L., Adams H.N., Gorard D.A.: Review article: the diagnosis and management of food allergy and food intolerances. Aliment Pharmacol Ther. 2015 Jan;41(1):3-25.

Wagner A.: Znaczenie determinant węglowodanowych (CCD) w diagnostyce alergii krzyżowej. Alergia, 2013, 3: 36-38.

Statystyki:
0 komentarzy
220 wyświetleń

Najnowsze komentarze

Brak komentarzy - skomentuj pierwszy!

IMMUNOdiagDIETA 44 alergeny IgG

  • IMMUNOdiagDIETA jest badaniem umożliwiającym ustalenie tych produktów spożywczych, które nie są tolerowane przez organizm
  • Wynik testu stanowi podstawę do wdrożenia do diety odpowiednich zmian, dzięki którym poprawi się nasz stan zdrowia i samopoczucie

Test wskaże poziom ryzyka związanego z zachorowaniem na:

IgG zależnych nietolerancji pokarmowych

Cena badania:

419 zł