Alergia pokarmowa - testy diagnostyczne

wtorek 14:00 - 15.05.2018
Ocena Użytkowników (3 Ocen)
5.0
Alergia pokarmowa - testy diagnostyczne
Znaczna część społeczeństwa odczuwa przykre dolegliwości po spożyciu pokarmu. Różnego typu nieprawidłowe reakcje na żywność nazywane są nadwrażliwościami pokarmowymi, wśród których wymienia się m.in. reakcje toksyczne, alergie pokarmowe, nietolerancje o podłożu enzymatycznym. Odpowiedni dobór testu pozwoli na postawienie rzetelnej diagnozy i dostosowanie terapii.

Jakie są najczęściej wykonywane testy diagnostyczne w alergii pokarmowej?

Testy na alergię pokarmową natychmiastową:

Testy na alergię pokarmową opóźnioną:

Czym jest alergia pokarmowa?

Za alergię uznaje się odbiegającą od normy reakcję układu immunologicznego na specyficzny alergen, na który organizm się uczulił. W przypadku reakcji alergicznych dochodzi więc do zmiany stężenia przeciwciał (np. IgE, IgG).

Wyróżnia się kilka rodzajów alergii, które różnią się drogą wniknięcia alergenu do organizmu:

  • pokarmową,
  • wziewną,
  • kontaktową,
  • iniekcyjną.

W przypadku alergii pokarmowej alergenem może być niemal każde białko, które występuje w pożywieniu.

Pokarmami, które najczęściej powodują reakcję uczuleniową są:

  • mleko krowie,
  • jaja,
  • pszenica,
  • soja,
  • orzeszki arachidowe,
  • orzechy,
  • ryby oraz owoce morza.

Rzadziej (chociaż wciąż często) występują reakcje na nasiona (słonecznik, sezam), warzywa (seler, pomidor), owoce (kiwi, mango, banany), kakao, rośliny strączkowe (soczewica, groszek, łubin), przyprawy (gorczyca, curry, anyż, kolendra, pieprz) i miód pszczeli.

Natychmiastowa alergia pokarmowa - przebieg i objawy

Do reakcji alergicznej o mechanizmie natychmiastowym dochodzi, jeżeli organizm miał już wcześniej kontakt z danym alergenem i się na niego uczulił - nie można mówić o alergii po pierwszym spożyciu produktu. Przy kolejnym kontakcie od razu dochodzi do wzmożonej produkcji przeciwciał IgE, które są specyficzne dla konkretnego produktu. W łańcuchu reakcji alergicznej wydzielane są do tkanek mediatory (np. histamina), których obecność w dużej ilości prowadzi do ujawnienia objawów.

Alergia pokarmowa może objawiać się:

  • nasilonymi zaburzeniami ze strony przewodu pokarmowego (biegunkami, zaparciami, wymiotami, zgagą, odbijaniem, mdłościami, bólami o charakterze kolkowym, wzdęciami brzucha),
  • zespołem alergii jamy ustnej (obrzęk warg, pieczenie, szczypanie w obrębie jamy ustnej),
  • zaostrzeniem chorób alergicznych (np. atopowe zapalenie skóry, alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, alergiczne zapalenie spojówek),
  • lub może dojść do wstrząsu anafilaktycznego - reakcji o gwałtownym przebiegu, który bez szybkiej pomocy medycznej może prowadzić do zgonu.

Do reakcji układu immunologicznego w przypadku dzieci może dojść przy spożyciu już śladowych ilości alergenu, zaś u większości dorosłych potrzebne jest około 10 g uczulającego białka. Dodatkowo wielu dorosłych obserwuje objawy jedynie w przypadku równoczesnej aktywności fizycznej.

Natychmiastowa alergia pokarmowa - testy diagnostyczne:

  • testy skórne punktowe
  • pomiary stężenia specyficznych przeciwciał IgE – zobacz listę testów ❱
  • próby eliminacyjne
  • próby prowokacyjne

Najczęściej stosowanym badaniem są testy skórne punktowe. Wykonuje się je na miejscu w każdej poradni alergologicznej. Badanie to polega na umieszczeniu roztworu alergenu na skórze i wykonania w tym miejscu nakłucia. Zwykle testy te przeprowadza się jednocześnie dla licznych alergenów. W przypadku uczulenia na konkretny alergen pojawia się bąbel wraz z rumieniem.

Pomiar stężenia przeciwciał IgE wykonuje się z próbki krwi. Powinno się oznaczyć całkowite stężenie przeciwciał IgE, a także przeciwciała specyficzne dla wybranych produktów. W tym wypadku wykonuje się test na konkretne panele pokarmowe lub na pojedyncze produkty, które podejrzewa się o bycie przyczyną dolegliwości. Są to testy bardzo łatwe do wykonania i mało inwazyjne. Dodatkową zaletą jest fakt, że nie wymagają odstawienia dotychczasowego leczenia antyalergicznego.

Testy diagnostyczne na alergie pokarmowe są dostępne m.in. w panelach pokarmowych (21 alergenów) i pediatrycznych (28 alergenów). Te ostatnie badają nie tylko alergeny pokarmowe, ale również wziewne, gdyż badanie jest skierowane na najczęściej uczulające czynniki wśród dzieci.

Dzięki rozwojowi metodologii w diagnostyce alergologicznej pojawiły się również molekularne badania, np. test ALEX. Badanie to ma w swoim zakresie pomiar stężenia przeciwciał IgE na 156 alergenów i 126 komponentów znajdujących się w alergenach. Jest to badanie kompleksowe, z którego można poznać indywidualny profil immunologiczny obejmujący pokarmy, sierść zwierząt, pyłki roślin, jad owadów czy zarodniki pleśni. Określa się również ryzyko alergii krzyżowych.

Pakiet badań alergicznych

Z alergiami wiązane są takie objawy jak katar, łzawienie, kichanie, kaszel, wysypka, bóle brzucha, wzdęcia, biegunki czy wymioty. Jeżeli takie dolegliwości występują u Ciebie, wykonaj test pod kątem alergii.

Sprawdź dostępne testy alergiczne

Próba eliminacyjna polega na całkowitym wykluczeniu z diety podejrzanego produktu spożywczego na określony czas (zwykle dwa tygodnie). W tym czasie należy obserwować objawy - ich zanik świadczy o uczuleniu na wyeliminowany alergen. Skuteczność próby eliminacyjnej można zwiększyć poprzez prowadzenie dzienniczka żywieniowego, w którym zapisuje się przez cały czas wszystkie spożyte produkty i występujące dolegliwości.

Próby prowokacyjne są mało przyjemnymi testami, jednak w alergologii uznaje się je za najbardziej znaczące. Wykonuje się je w warunkach szpitalnych poprzez podawanie pacjentowi zwiększających się dawek alergenu i placebo (najczęściej w postaci kapsułek) aż do wystąpienia objawów. Hospitalizacja jest konieczna ze względu na ryzyko wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego, co wymaga interwencji medycznej.

Leczenie natychmiastowej alergii pokarmowej na podstawie testów

Pozytywny wynik testów diagnozujących alergię pokarmową IgE-zależną jest wskazaniem do wykluczenia alergenu z jadłospisu. Dieta eliminacyjna powinna być stosowana aż do ustąpienia reakcji alergicznej na alergen, co może trwać 1-3 lata lub nigdy nie nastąpić. Z alergii na mleko krowie lub jaja wyrasta 80-90% dzieci, a na orzeszki ziemne - 20%. W przypadku zdiagnozowania alergii w wieku dorosłym zazwyczaj trwa ona przez całe życie.

Oprócz diety znaczenie ma farmakoterapia. Może zostać zalecone stosowanie leków antyhistaminowych lub sterydowych, a osoby z przebytą anafilaksją powinny zawsze mieć przy sobie ampułkę adrenaliny.

Dokładne stwierdzenie, który alergen odpowiada za uczulenie (co jest możliwe w teście molekularnym), można dostosować immunoterapię swoistą, zwaną odczulaniem. Polega to na podawaniu niewielkich ilości alergenu pacjentowi co jakiś czas w celu uzyskania tolerancji.

Opóźniona alergia pokarmowa - przebieg i objawy

Po kontakcie układu immunologicznego z alergenem może dojść do nadprodukcji przeciwciał IgG, które odpowiadają za wystąpienie objawów opóźnionych - nawet 24-48 godzin po spożyciu nietolerowanego produktu i mogą utrzymywać się przez kilka dni. Dolegliwości w przebiegu alergii opóźnionej są zwykle mało specyficzne i ciężko je powiązać z pożywieniem, gdyż nie pojawiają się tuż po posiłku.

W alergii opóźnionej mogą pojawić się:

  • zaburzenia żołądkowo-jelitowe (wzdęcia i gazy, biegunki, zaparcia, odbijanie, uczucie przelewania),
  • bóle głowy, mięśniowe i kostno-stawowe,
  • zmiany skórne (trądzik, łuszczyca, suchość i świąd skóry),
  • wahania nastroju,
  • zaburzenia widzenia,
  • przewlekłe zmęczenie i ciągła senność w ciągu dnia.

W konsekwencji nieleczonej alergii pokarmowej IgG-zależnej może dojść do niedoborów żywieniowych, trudności z utrzymaniem prawidłowej masy ciała, nasilenia objawów chorób autoimmunologicznych, a czasem również do zaburzeń płodności.

Na możliwość pojawienia się alergii opóźnionej mogą wpływać różnorodne czynniki - od nieprawidłowej diety poprzez stosowane leki do toczących się chorób, które będą prowadzić do zaburzeń mikroflory i osłabienia naturalnej bariery jelitowej (tzw. zespołu cieknącego jelita), a zatem do przedostawania się alergenów do krwioobiegu. Częstymi przyczynami są: leki (antybiotyki, NLPZ), chemio- lub radioterapia, zatrucia pokarmowe, biegunki i zaparcia, przewlekły stres, choroby nowotworowe i przewodu pokarmowego (np. zespół jelita drażliwego, celiakia, choroby zapalne jelit), choroby autoimmunologiczne (np. Hashimoto), zabiegi operacyjne, stosowanie używek. Negatywny wpływ na florę bakteryjną ma dieta uboga w źródła błonnika (warzywa, owoce, zboża), a bogata w mięso i zawierająca konserwanty.

Opóźniona alergia pokarmowa - testy diagnostyczne

Jedynym rzetelnym badaniem diagnozującym alergię opóźnioną jest pomiar stężenia przeciwciał IgG we krwi, co jest wykonywane m.in. testem IMMUNOdiagDIETA. Jest to łatwe i nieinwazyjne badanie, które polega na pobraniu próbki krwi w punkcie pobrań. Krew poddawana jest analizie w certyfikowanym laboratorium medycznym, a wynik otrzymuje się już w 15 dni roboczych. Test IMMUNOdiagDIETA można wykonać w panelach o zakresie 28, 44, 88 lub 280 alergenów pochodzących z różnych grup produktów spożywczych (warzywa, owoce, rośliny strączkowe, zboża glutenowe i bezglutenowe, mięsa, ryby, owoce morza, nabiał, orzechy, nasiona, przyprawy, zioła, dodatki do żywności, napoje alkoholowe i bezalkoholowe). Zakres badania powinien być dobrany do stopnia zróżnicowania codziennego sposobu żywienia.

Po przeprowadzonej analizie otrzymuje się raport zawierający wyniki wraz z interpretacją i indywidualnymi wskazówkami na temat dalszego żywienia. Wyniki dla poszczególnych przeciwciał IgG są przydzielone do klas skali RAST/EAST:

  • klasa 0 - wynik negatywny (brak nietolerancji pokarmowej),
  • klasa 1 - brak lub bardzo słaba reakcja na alergen (uczulenie jest bezobjawowe),
  • klasa 2 - reakcja na alergen jest słaba (bardzo słabe objawy nietolerancji),
  • klasy 3 i 4 - umiarkowana reakcja na alergen (typowe objawy kliniczne nietolerancji),
  • klasy 5 i 6 - silna reakcja na alergen (objawy nietolerancji są bardzo nasilone).

Leczenie opóźnione alergii pokarmowej na podstawie testu

W przypadku alergenów w klasach 3 i 4 zaleca się dietę rotacyjną, która polega na spożywaniu alergenu raz na 4 dni i zastępowaniu go bezpiecznymi produktami. Natomiast alergeny z klas 5 i 6 należy całkowicie wykluczyć na co najmniej 6 miesięcy. Odpowiednio dobrana dieta w przebiegu alergii IgG-zależnej pozwala na redukcję objawów oraz poprawę tolerancji, dzięki czemu można z powrotem włączyć wykluczone produkty do swojej diety.

Pakiet badań w kierunku nietolerancji pokarmowych

Dolegliwości takie jak przewlekłe zmęczenie, bóle brzucha, biegunki, wzdęcia czy migreny często występują w przebiegu opóźnionej alergii pokarmowej. Jeżeli więc obserwujesz takie objawy u siebie, wykonaj badanie w kierunku najpowszechniejszych alergenów pokarmowych.

Dowiedz się więcej

Bibliografia:

Balińska-Miśkiewicz W.: Molecular diagnosis of food allergy--do we know more? Postępy Hig Med Dosw (Online). 2014 Jun 9;68:754-67.

Guo H. et al.: The value of eliminating foods according to food-specific immunoglobulin G antibodies in irritable bowel syndrome with diarrhoea. J Int Med Res. 2012;40(1):204-10.

M. Jarosz, J. Dzieniszewski (red.). Alergie pokarmowe. PZWL. Warszawa, 2005.

Turnbull J.L., Adams H.N., Gorard D.A.: Review article: the diagnosis and management of food allergy and food intolerances. Aliment Pharmacol Ther. 2015 Jan;41(1):3-25.

Wagner A.: Znaczenie determinant węglowodanowych (CCD) w diagnostyce alergii krzyżowej. Alergia, 2013, 3: 36-38.

Statystyki:
0 komentarzy
387 wyświetleń

Najnowsze komentarze

Brak komentarzy - skomentuj pierwszy!

IMMUNOdiagDIETA 44 alergeny IgG

  • IMMUNOdiagDIETA jest badaniem umożliwiającym ustalenie tych produktów spożywczych, które nie są tolerowane przez organizm
  • Wynik testu stanowi podstawę do wdrożenia do diety odpowiednich zmian, dzięki którym poprawi się nasz stan zdrowia i samopoczucie

Test wskaże poziom ryzyka związanego z zachorowaniem na:

IgG zależnych nietolerancji pokarmowych

Cena badania:

419 zł