Rak piersi - czynniki ryzyka, objawy, diagnostyka, profilaktyka

niedziela 14:32 - 10.12.2017
Ocena Użytkowników (2 Ocen)
5.0
Rak piersi - czynniki ryzyka, objawy, diagnostyka, profilaktyka
Rak piersi to najczęściej występujący nowotwór złośliwy u polskich kobiet - według danych Krajowego Rejestru Nowotworów, w 2015 roku wykryto go u niemal 18 tysięcy Polek. W przypadku raka sutka, jak i wszystkich innych nowotworów złośliwych, najważniejsze jest wczesne wykrycie choroby - wiąże się ono z ponad 90% szansą na całkowite wyleczenie.

Czym jest rak piersi i jakie są czynniki ryzyka rozwoju tej choroby?

Rak piersi jest nowotworem złośliwym wywodzącym się z komórek gruczołu sutkowego - w początkowym etapie rozwija się on miejscowo, ale w miarę postępu choroby, może dawać przerzuty (guzy wtórne) do węzłów chłonnych i takich narządów jak płuca, mózg, wątroba czy kości.

Jest to najczęściej diagnozowany nowotwór złośliwy u kobiet przede wszystkim w krajach wysoko rozwiniętych - rocznie na świecie stwierdza się ponad 1,5 miliona nowych zachorowań na ten nowotwór i ponad 500 tysięcy zgonów z jego powodu. W Polsce, na ten nowotwór rocznie zapada około 18 tysięcy kobiet, a 6 tysięcy umiera na skutek tego schorzenia. Nowotwory złośliwe piersi mogą się jednak rozwinąć również u mężczyzn, ale dzieje się to jednak bardzo rzadko - szacuje się, że ok 1% wszystkich przypadków występuje właśnie u płci męskiej.

Wśród czynników ryzyka rozwoju wymienia się:

  • płeć żeńską,
  • wiek - ryzyko wystąpienia choroby wzrasta wraz z wiekiem, około 80% wszystkich zachorowań występuje po 50. roku życia,
  • wczesny wiek pierwszej miesiączki i późny wiek ostatniej miesiączki - czynniki te wydłużają narażenie tkanki gruczołowej na progesteron i estrogeny (im dłuższy czas narażenia na te hormony żeńskie, tym większe ryzyko zachorowania),
  • brak przebytych ciąż lub pierwsza donoszona ciąża po 30. roku życia - urodzenie pierwszego dziecka wiąże się z ostatecznym ukształtowaniem nabłonka gruczołu mlekowego, a to zmniejsza prawdopodobieństwo zachorowania,
  • nadmierną masę ciała, spożywanie zbyt dużej ilości tłuszczów,
  • nadmierne spożywanie alkoholu,
  • zmiany łagodne z rozrostem atypowym,
  • dużą gęstość tkanki gruczołowej - u kobiet z gęstą tkanką gruczołową w sutkach prawdopodobieństwo rozwoju nowotworu jest większe,
  • ekspozycję na promieniowanie jonizujące,
  • predyspozycje genetyczne - ryzyko zachorowania zwiększa się w przypadku obecności zmian (mutacji) w takich genach jak BRCA1, BRCA2 czy CHEK2. Nowotwory związane z obciążeniem genetycznym cechują się młodym wiekiem zachorowania (poniżej 50., a często 40. roku życia) czy obustronnym występowaniem nowotworu (choroba może objąć obie piersi). Ponadto mogą się one rozwinąć u kilku członków rodziny.

Pakiet badań genetycznych w kierunku raka piersi i jajnika

Jeśli chcesz dowiedzieć się o własnych predyspozycjach do zachorowania na raka jajnika i piersi, wykonaj badanie genetyczne. Mutacje genów BRCA to aż 60-70% ryzyko rozwoju nowotworu piersi i 30-40% ryzyko wystąpienia nowotworu jajnika.

Dowiedz się więcej

Rak piersi a predyspozycje genetyczne

Specjaliści wskazują, że od 10% do 30% wszystkich nowotworów złośliwych sutka związanych jest z predyspozycjami genetycznymi, wśród których wymienia się zmiany w genach BRCA1, BRCA2, CHEK2, PALB2 czy NBN. Mutacje te możemy odziedziczyć po przodkach lub mogą pojawić się one “de novo” podczas zapłodnienia. Obecność takich predyspozycji znacznie zwiększa nasze całożyciowe ryzyko zachorowania, jednak nie oznacza, że zachorujemy na pewno.

Dzięki świadomości własnych genetycznych skłonności można podjąć odpowiednie działania profilaktyczne, tak aby zmniejszyć prawdopodobieństwo rozwoju nowotworu do minimum lub wykryć go w bardzo wczesnym stadium (wiąże się to z ponad 90% szansą na całkowite wyleczenie).

Do zachorowania na nowotwór złośliwy sutka najsilniej predysponują mutacje genów BRCA - nosicielstwo zmiany w genie BRCA1 związane jest z całożyciowym 70% ryzykiem, natomiast w przypadku obecności zmutowanego genu BRCA2 prawdopodobieństwo to wynosi 56%. Ponadto, nieprawidłowe geny BRCA oznaczają również silny wzrost ryzyka zachorowania na nowotwór jajnika (ryzyko to wynosi 40% w przypadku BRCA1 i 27% w przypadku BRCA2).

Z rakiem piersi wiązane są ponadto zmiany w genie CHEK2 - całożyciowe prawdopodobieństwo wystąpienia w przypadku nosicielstwa mutacji w tym genie wynosi około 40%. Mutacje genu CHEK2 zwiększają także ryzyko wystąpienia nowotworów jelita grubego, brodawkowatego tarczycy, nerki oraz prostaty.

Jak objawia się rak piersi?

Na wczesnym etapie rozwoju nie wywołuje zazwyczaj żadnych objawów - rozpoznaje się go zazwyczaj przypadkowo w postaci wyczuwalnego dotykiem twardego niebolesnego guzka w piersi. Wśród innych możliwych objawów nowotworu piersi wymienia się:

  • zmianę wielkości kształtu, symetrii piersi,
  • wyciek wydzieliny z brodawki,
  • wciągnięcie brodawki,
  • świąd lub pieczenie brodawki,
  • owrzodzenie brodawki lub skóry piersi,
  • zaczerwienienie, bolesność skóry,
  • poszerzenie żył skóry sutków,
  • powiększenie pachowych i szyjno-nadobojczykowych węzłów chłonnych.

W około 5-10% przypadków nowotwór rozpoznawany jest natomiast w stadium zaawansowanym, z przerzutami odległymi do wątroby, płuc, mózgu i kości.

Jak zdiagnozować raka piersi?

Wczesna i prawidłowa diagnoza ogromnie ważna - im wcześniej proces nowotworowy zostanie wykryty, tym większa jest szansa na pokonanie choroby. W diagnostyce raka piersi ogromne znaczenie ma:

  • badanie palpacyjne piersi, które powinno być przeprowadzane podczas każdej wizyty u lekarza ginekologa, od 20. roku życia należy też systematycznie wykonywać je samodzielnie (samobadanie),
  • mammografia - badanie obrazowe wykorzystujące promieniowanie rentgenowskie, cechujące się dużą czułością i swoistością, wykrywa zmiany już o wielkości około 3mm. Test ten jest najbardziej czuły w przypadku kobiet, których gruczoły sutkowe zbudowane są w większej ilości z tkanki tłuszczowej (tkanka gruczołowa utrudnia analizę obrazu). Wykonanie testu po raz pierwszy zalecane jest w wieku 40 lat,
  • badanie ultrasonograficzne - test ten wykonywany jest przy pomocy ultradźwięków, jest całkowicie bezpieczny i można go przeprowadzać wielokrotnie. Badanie umożliwia wykrycie zmian o wielkości około 5 mm i jest wskazane dla kobiet przed 40. rokiem życia, zwłaszcza tych z niewielkim biustem, dla kobiet w ciąży, w okresie karmienia czy dla kobiet z implantami silikonowymi,
  • rezonans magnetyczny - bardzo czuły, dokładny i szybki test, wykonywany w celu weryfikacji niejednoznacznych wyników uzyskanych poprzez wykonanie mammografii lub badania ultrasonograficznego. Rezonans jest również badaniem bezpiecznym dla pacjentek (nie wykorzystuje promieniowania rentgenowskiego),
  • biopsja i badanie histopatologiczne - pozwalają na ostateczne zdiagnozowanie zmian (sprawdzenie, czy mają one charakter łagodny czy złośliwy). Biopsja opiera się na pobraniu fragmentu obecnej w piersi zmiany do badania histopatologicznego, które z kolei polega na analizie tego fragmentu pod mikroskopem.

Metody leczenia

Odpowiedni schemat leczenia dobierany jest przez specjalistów na podstawie wyników badań diagnostycznych - leczenie zależne jest między innymi od typu nowotworu i jego stopnia zaawansowania. Wśród dostępnych metod wymienia się leczenie chirurgiczne (oszczędzające lub radykalne - to drugie oznacza amputację piersi), radioterapię, chemioterapię, hormonoterapię czy terapię celowaną.

Na czym polega profilaktyka?

Profilaktyka polega przede wszystkim na regularnym wykonywaniu badań kontrolnych - badania palpacyjnego (zwłaszcza samobadania - test ten każda kobieta powinna przeprowadzać raz w miesiącu), mammografii lub badania ultrasonograficznego. Mammografię należy wykonywać co 2 lata pomiędzy 40. a 50. rokiem życia, a po 50. roku życia raz do roku. Pierwsze badanie USG piersi powinno być wykonane w 20. roku życia, do ukończenia 30. roku życia należy przeprowadzać je raz na 2 lata, natomiast po trzydziestce - raz w roku.

Narzędziem coraz częściej stosowanym w profilaktyce jest badanie genetyczne - test ten polega na analizie pobranego od pacjenta materiału genetycznego pod kątem obecności w nim mutacji predysponujących do rozwoju choroby nowotworowej. Badanie tego typu jest bardzo proste i wygodne dla pacjenta - polega na pobraniu od niego niewielkiej ilości materiału biologicznego, najczęściej krwi żylnej lub śliny. Wynik takiego testu jest kluczowy - jeżeli wykaże nosicielstwo szkodliwej zmiany w genach, konieczne jest objęcie pacjenta szczególną opieką lekarską i specjalnym programem profilaktycznym, tak aby wykryć ewentualny proces nowotworowy w jak najwcześniejszym stadium. W przypadku nosicielstwa mutacji w genach BRCA1 i BRCA2 pacjentkom zaleca się także rozważenie profilaktycznego usunięcia piersi i/lub jajników - zmniejszy to ryzyko raka piersi o 90%.


Aktualizacja: 2018-12-15

Statystyki:
0 komentarzy
957 wyświetleń

Najnowsze komentarze

Brak komentarzy - skomentuj pierwszy!

Rak piersi i jajnika – geny BRCA1 i BRCA2 metodą NGS (sekwencjonowanie nowej generacji)

Świadomość o ryzyku nowotworu to Twoja przewaga! Wczesne działania profilaktyczne to istotne zmniejszenie ryzyka zachorowania.

Rak piersi i jajnika – geny BRCA1 i BRCA2 metodą NGS (sekwencjonowanie nowej generacji)

  • Badanie polega na analizie całej sekwencji kodującej genów BRCA1 i BRCA2 przy pomocy innowacyjnej metody – Sekwencjonowania Nowej Generacji (NGS)
  • Dzięki wykonaniu tego testu możliwe jest ustalenie ryzyka zachorowania na raka piersi i raka jajnika, a także dostosowanie odpowiedniej profilaktyki nowotworowej na podstawie uzyskanego wyniku
  • Laboratorium odpowiedzialne : Diagnostyka sp. z o.o.

Test wskaże poziom ryzyka związanego z zachorowaniem na:

raka piersi

raka jajnika

Cena badania:

1 399 zł