Gen otyłości FTO - genetyczna przyczyna otyłości

środa 11:29 - 16.08.2017
Ocena Użytkowników (4 Ocen)
4.0
Gen otyłości FTO - genetyczna przyczyna otyłości
Nadwaga i otyłość to niestety coraz powszechniejsze problemy w populacji polskiej - szacuje się, że nadmierna masa ciała dotyczy już około 50% Polek i 62% Polaków. Przyczyn otyłości wymienia się bardzo wiele, wśród nich znajdują się również czynniki genetyczne - najważniejszym z nich jest obciążenie niekorzystnym wariantem genu FTO.

Co to jest otyłość i jakie są jej przyczyny?

Otyłość jest jedną z najpoważniejszych chorób cywilizacyjnych, polegającą na nadmiernym nagromadzeniu się w organizmie tkanki tłuszczowej - powyżej 15% masy ciała dorosłego mężczyzny i powyżej 25% masy ciała dorosłej kobiety. BMI (ang. body mass index, wskaźnik masy ciała) osoby otyłej wynosi co najmniej 30kg/m2. Oblicza się go poprzez podzielenie własnej wagi w kilogramach przez podniesiony do kwadratu wzrost w metrach.

Otyłość jest chorobą bardzo niebezpieczną, jest ona bowiem uznawana za poważny czynnik ryzyka takich schorzeń jak cukrzyca typu II, nadciśnienie, zawał serca, a nawet niektóre nowotwory złośliwe. Ponadto, otyłość skutkuje poważnym pogorszeniem jakości życia, prowadzi do niepełnosprawności i zwiększa prawdopodobieństwo przedwczesnej śmierci. Ogromne znaczenie ma więc podjęcie przez osoby otyłe takich działań, które pozwolą im na bezpieczną i trwałą utratę wagi.

Przyczyn nadwagi jest wiele, ze względu na nie otyłość można podzielić na dwa typy: otyłość pierwotną oraz otyłość wtórną. Otyłość pierwotna rozwija się w konsekwencji predyspozycji genetycznych lub czynników zewnętrznych, otyłość wtórna zaś jest skutkiem jakiegoś innego schorzenia lub długotrwałego przyjmowania leków.

Wśród głównych przyczyn otyłości pierwotnej wymienia się:

  • nieprawidłowe odżywianie - polega ono między innymi na spożywaniu dużych ilości produktów wysokoprzetworzonych, produktów wysokokalorycznych, używek, a także zbyt szybkim spożywaniu pokarmów - skutkuje to zaburzeniem bilansu energetycznego i odkładaniem się tkanki tłuszczowej w organizmie. Bardzo groźne jest również przekarmianie dzieci od najmłodszych lat, ponieważ konsekwencją tego jest wzrost ilości komórek tłuszczowych w organizmie, a to znacznie utrudnia zmniejszenie masy ciała w późniejszym wieku,
  • zbyt mała aktywność fizyczna - szacuje się, że około 60% Polaków prowadzi siedzący tryb życia, czego konsekwencją są często dodatkowe kilogramy,
  • zaburzenia psychoemocjonalne i życie w ciągłym stresie - specjaliści wskazują, że jedzenie może stać się także groźnym uzależnieniem (podobnie jak palenie tytoniu czy spożywanie alkoholu). Ponadto, wiele osób traktuje jedzenie jako sposób na poprawę nastroju - związane jest to z wydzielaniem przez organizm endorfin (tak zwanych hormonów szczęścia) w trakcie spożywania posiłku,
  • predyspozycje genetyczne - w rozwoju otyłości znaczenie może odgrywać wiele genów, szczególną uwagę zwraca się natomiast na niekorzystny wariant genu FTO.

Do przyczyn otyłości wtórnej należą:

  • niedoczynność tarczycy,
  • niedoczynność przysadki,
  • zespół policystycznych jajników,
  • zespół Turnera,
  • zespołu Cushinga,
  • długotrwałe przyjmowanie kortykosteroidów, leków psychotropowych, przeciwpadaczkowych czy przeciwpłytkowych.

Gen FTO a otyłość

Udział czynników genetycznych w patogenezie otyłości szacowany jest na 40-70%. Mianem genu otyłości został przez naukowców określony gen FTO, który znajduje się na 16 chromosomie. Wyniki pierwszych badań naukowych odnośnie genu FTO pojawiły się w 2007 roku, a od tego czasu przeprowadzono wiele kolejnych testów mających określić znaczenie tego genu w występowaniu otyłości u ludzi. Przeanalizowano więc związek pomiędzy poszczególnymi wariantami genu FTO a otyłością i innymi schorzeniami z nią wiązanymi, a także wiekiem czy płcią.

Pakiet badań genetycznych w kierunku otyłości

Jeżeli chcesz uzyskać informacje na temat własnych predyspozycji w kierunku otyłości, wykonaj badanie genetyczne w tym kierunku.

Dowiedz się więcej

Co mówią badania naukowe w kontekście wpływu genu FTO na otyłość?

Wyniki badań potwierdziły korelację między niekorzystnym wariantem genu FTO a masą ciała i wielkością BMI. Niekorzystny wariant genu FTO oznacza obecność allelu (jednej z wersji genu) A - u osób z tym wariantem w układzie homozygotycznym (zarówno jeden, jak i drugi allel to A) stwierdzono:

  • masę ciała wyższą średnio o 3 kilogramy,
  • wskaźnik masy ciała wyższy średnio o 1,1 kg/m2,
  • obwód talii zwiększony średnio o 2,3 cm,
  • niemal 2-krotnie większe ryzyko otyłości w porównaniu do osób, które nie są nosicielami allelu A.

Przedmiotem badań naukowych stała się też otyłość występująca u dzieci - wyniki potwierdziły, że niekorzystny wariant genu FTO zwiększa ryzyko otyłości już od bardzo wczesnego dzieciństwa, nie ma jednak żadnego wpływu na masę urodzeniową. Największy wpływ FTO na masę ciała obserwuje się jednak w wieku nastoletnim, a u dorosłym ma już mniejsze znaczenie.

Przeprowadzone badania wykazały również, że posiadanie allelu A genu FTO może wpływać na łaknienie i uczucie sytości - nosiciele allelu A w układzie homozygotycznym cechowali się znacznie niższym poczuciem sytości i przyjmowaniem o 25% większych ilości pokarmu w porównaniu do osób bez allelu A. Dodatkowo obserwuje się powiązanie z ilością spożywanych kalorii, tłuszczów i białek, a także z gorszymi wyborami żywieniowymi oraz większą szansą przejadania się.

Wyniki wykonanych badań potwierdziły również, że niekorzystny wariant genu FTO zwiększa ryzyko wystąpienia zespołu metabolicznego - schorzenia objawiającego się otyłością brzuszną, zwiększonym poziomem triglicerydów we krwi, zwiększonym poziomem glukozy we krwi, obniżonym poziomem cholesterolu HDL we krwi i nadciśnieniem tętniczym. W przypadku osób z cukrzycą typu drugiego i genem FTO istnieje zwiększone ryzyko powikłań takich jak nefropatia i neuropatia cukrzycowa.

Badanie genetyczne genu FTO

Obecność wariantu genu FTO zwiększającego ryzyko otyłości można potwierdzić lub wykluczyć przy pomocy badania genetycznego, czyli jednej z najbardziej wiarygodnych metod diagnostycznych (jej czułość wynosi ponad 99%). Test ten polega na analizie DNA osoby badanej w laboratorium genetycznym - badanie to jest bardzo proste i wygodne dla pacjenta, do jego wykonania potrzebna jest tylko niewielka ilość krwi. Do zrobienia takiego testu nie trzeba się w żaden sposób przygotowywać, jego wynik nie jest również zależny od aktualnego stanu naszego zdrowia. Należy również podkreślić, że badanie genetyczne wykonuje się jednorazowo w dowolnym momencie życia - nasz DNA nigdy się nie zmienia, uzyskany rezultat będzie więc aktualny już zawsze.

Jeżeli wynik testu genetycznego wskaże, że jesteśmy nosicielami wariantu genu FTO o wysokim stopniu ryzyka otyłości, możliwe będzie odpowiednie zmodyfikowanie naszego planu żywieniowego i wdrożenie ćwiczeń fizycznych, tak aby uchronić się przed otyłością albo zredukować masę ciała, jeżeli schorzenie to już występuje (warto więc wykonać to badanie przed odchudzaniem). Badania wykazują, że u osób aktywnych fizycznie wpływ genu FTO na masę ciała jest o 30% mniejszy niż u osób o siedzącym trybie życia.

Testy te warto przeprowadzić również u bardzo małych dzieci - pozwoli to na ukształtowanie u nich prawidłowych nawyków żywieniowych już od najmłodszych lat, a tym samym umożliwi ograniczenie negatywnego wpływu obecności allelu A genu FTO na ryzyko wystąpienia otyłości i chorób z nią związanych.

Poprzez wykonanie badania genetycznego możliwe jest również przygotowanie tak zwanej diety DNA

Badania genetyczne pozwalają nie tylko ustalić własne predyspozycje do otyłości poprzez analizę genu FTO, ale również opracować szczegółowy plan żywieniowy na podstawie własnych genów - możliwe jest to dzięki takim testom jak GENOdiagDIETA.

Badanie to obejmuje analizę genu otyłości, ale także innych genów - odpowiedzialnych między innymi za metabolizm węglowodanów, tłuszczów, witamin czy przeciwutleniaczy. Oceniana jest również zdolność do eliminacji szkodliwych wolnych rodników i toksyn z organizmu czy obecność predyspozycji do uwarunkowanych genetycznie nietolerancji i nadwrażliwości pokarmowych (na przykład glutenu, laktozy czy kofeiny).

Wynik takiej szczegółowej analizy pozwala na określenie indywidualnego profilu metabolicznego (żywieniowego) pacjenta i dostosowanie do niego zaleceń żywieniowych. Wdrożenie tych wytycznych do naszej diety ma na celu zapewnić nam nie tylko uzyskanie idealnej masy ciała, ale również prawidłowe funkcjonowanie naszego organizmu, a co za tym idzie - świetne samopoczucie oraz stan zdrowia.

Bibliografia:

Hubacek J.A. et al.: The FTO variant is associated with chronic complications of diabetes mellitus in Czech population. Gene. 2018 Feb 5;642:220-224.

Human Nutrition, edited by Catherine Geissler, Hilary Powers, Elsevier 2011.

Loos R.J., Yeo G.S.: The bigger picture of FTO: the first GWAS-identified obesity gene. Nat Rev Endocrinol. 2014 Jan;10(1):51-61.

Petermann F. et al.: Association between FTO (ns9939609) genotype and adiposity markers in Chilean adults. Rev Med Chil. 2018 Jun;146(6):717-726.

Statystyki:
0 komentarzy
768 wyświetleń

Najnowsze komentarze

Brak komentarzy - skomentuj pierwszy!

FTO – gen otyłości

Dowiedz się czy nie masz predyspozycji genetycznych do nadwagi czy otyłości

FTO – gen otyłości

  • Analiza genu FTO pozwala na określenie ryzyka rozwoju otyłości i innych chorób dietozależnych
  • Na podstawie wyniku badania możliwe jest ustalenie takiej diety, której celem jest bezpieczne i trwałe osiągnięcie idealnej masy ciała oraz uniknięcie groźnych chorób w przyszłości

Test wskaże poziom ryzyka związanego z zachorowaniem na:

otyłości i innych schorzeń zależnych od diety

Cena badania:

179 zł