Alergia pokarmowa u noworodka - czym się charakteryzuje?

czwartek 11:30 - 18.10.2018
Ocena Użytkowników (1 Ocen)
5.0
Alergia pokarmowa u noworodka - czym się charakteryzuje?
Dzieci są grupą często chorującą na alergie, w tym pokarmową. Problem ten może dotyczyć nawet najmłodszych, czyli noworodków. Istotne jest więc szybkie stwierdzenie przyczyny dolegliwości i zastosowania zmian w diecie, aby umożliwić małemu pacjentowi właściwy rozwój.

Alergia pokarmowa u noworodka

Ze względu na przewagę karmienia mlekiem matki układ immunologiczny noworodka może zostać obarczony alergenami, które zostały dostarczone wraz z mlekiem matki. Alergeny te spożyte zostały przez matkę. Może również być taka sytuacja, że dziecko jest od początku karmione mlekiem modyfikowanym, więc może dojść zwyczajnie do uczulenia na nie.

Problem dla małych pacjentów może stanowić:

  • mleko krowie,
  • jaja,
  • orzechy,
  • orzeszki arachidowe,
  • soja,
  • ryby i owoce morza,
  • gluten.

Jeżeli nadwrażliwość u noworodka ma mechanizm alergii Ige-zależnej dolegliwości mogą wystąpić niemal natychmiast po spożyciu niewielkich ilości alergenów.

Jakie objawy mogą wskazywać na alergię pokarmową u noworodka?

  • wysypki,
  • bóle brzucha o charakterze kolkowym,
  • cofanie się pokarmu,
  • wymioty i/lub biegunki,
  • pieczenie lub swędzenie w jamie ustnej,
  • duszności,
  • kichanie.

Zazwyczaj u małych alergików nadwrażliwość pokarmowa ma manifestację skórną - mogą to być pokrzywki, obrzęki czy też atopowe zapalenie skóry. To ostatnie schorzenie zwykle jednak pojawia się najwcześniej między trzecim a szóstym miesiącem życia. Atopowe zapalenie skóry objawia się suchą swędzącą skórą oraz obecnością grudek i pęcherzyków. Na zaostrzenie AZS ogromny wpływ ma pożywienie.

Jakie mogą być przyczyny problemu?

Problemy z nadwrażliwością na pożywienie u najmłodszych wynikają głównie z wciąż nierozwiniętej flory bakteryjnej jelit oraz nie w pełni funkcjonującego układu odpornościowego. Dodatkowo istotne znaczenie mają predyspozycje genetyczne - jeżeli jeden rodzic cierpi na chorobę alergiczną, ryzyko zachorowania również przez dziecko wynosi aż 40%, zaś w przypadku obojga chorych rodziców - o 80%. W przypadku występowania rodzinnego tego typu zaburzeń mówi się o tzw. atopii.

Wspomniana mikroflora jelit ma znamienny wpływ na obronę organizmu oraz wzmocnienie funkcji układu immunologicznego. Skład mikroflory noworodka i niemowlęcia dopiero zaczyna się kształtować, żeby dojść do w miarę odpowiedniej kompozycji około drugiego roku życia. Są jednak liczne czynniki, które w tym pierwszym okresie życia mogą wpłynąć na nieprawidłowy rozwój mikroflory, co może skutkować nieprawidłowościami w wieku późniejszym, a w tym zwiększać ryzyko rozwoju chorób alergicznych. Do czynników, które mają negatywny wpływ na bakterie jelitowe należą:

  • cesarskie cięcie (dziecko tylko podczas naturalnego porodu może otrzymać “dobre” bakterie z dróg rodnych matki);
  • wczesna ekspozycja na dym nikotynowy oraz antybiotykoterapię;
  • nie posiadanie rodzeństwa;
  • brak ekspozycji na zwierzęta;
  • choroby jelitowe;
  • zbyt wczesne zaprzestanie karmienia naturalnego.

Jak można zdiagnozować?

Wywiad lekarski

Jeżeli u dziecka, szczególnie tak małego, obserwowane są niepokojące objawy, należy koniecznie skonsultować się z lekarzem. Alergie każdego rodzaju mogą być niebezpieczne dla zdrowia i życia noworodka, więc potrzebna jest jak najszybsza interwencja. W czasie wizyty lekarz najprawdopodobniej wypyta się dokładnie o sposób żywienia dziecka i jego stan zdrowia, ale również o dietę matki (o ile dziecko jest karmione naturalnie), gdyż to jest najczęstsze źródło alergenów w diecie noworodka. W przypadku karmienia sztucznego należy pamiętać nazwę stosowanej mieszanki. Po dokładnym przeanalizowaniu lekarz może zalecić diagnostykę w kierunku alergii bądź innych chorób, które mogą również być przyczyną dolegliwości.

Badanie alergenowo-swoistych IgE we krwi

Immunoglobuliny E są rodzajem przeciwciał wytwarzanych przez układ odpornościowy w celu obrony przed obcych substancji i patogenów. Są one również pewnym typem pamięci szkodliwych substancji, które już kiedyś zagroziły organizmowi danego człowieka. Przeciwko konkretnemu alergenowi wytwarzane zostają odpowiednie swoiste przeciwciała, które przy kolejnej ekspozycji zostaną uruchomione - przyłączają do siebie szkodliwe białka i inicjują wydzielanie mediatorów prozapalnych, które umożliwią ich likwidację. Z tą nagłą reakcją zapalną wiążą się niestety wcześniej opisane objawy.

Za pomocą bardzo prostego testu z krwi możliwe jest oznaczenie stężenia przeciwciał sIgE - podwyższone miano w kierunku konkretnego alergenu wskazuje na uczulenie na dany składnik. W tego rodzaju diagnostyce do analizy próbki krwi wykorzystuje się metodę immunoenzymatyczną ELISA.

Pakiet badań alergicznych

Z alergiami wiązane są takie objawy jak katar, łzawienie, kichanie, kaszel, wysypka, bóle brzucha, wzdęcia, biegunki czy wymioty. Jeżeli takie dolegliwości występują u Ciebie, wykonaj test pod kątem alergii.

Sprawdź dostępne testy alergiczne

Test z krwi w przypadku wszystkich małych dzieci powinien być skierowany na pożywienie najczęściej uczulające tą grupę wiekową. U dzieci wykonać można tzw. panel pediatryczny, czyli pomiar przeciwciał IgE skierowanych na substancje stanowiące alergeny u dzieci - panel bada ich aż 28. W ramach panelu pediatrycznego można poznać reakcję układu odpornościowego małego pacjenta w stosunku do białek znajdujących się w mleku, jajach kurzych, orzechach drzewnych i arachidowych, dorszu, produktach zbożowych jak pszenica i ryż, soi, marchwii, ziemniaku, jabłku, a także w kierunku albuminy surowicy wołu. Panel pediatryczny diagnozuje również alergeny wziewne, wśród których znajdują się pyłki brzozy, traw i bylicy, alergeny zwierzęce (konia, kota i psa) oraz roztocza kurzu domowego i niektóre zarodniki pleśni.

Próby eliminacyjne

Dość łatwym sposobem na zdiagnozowanie przyczyny objawów u noworodka, a jednocześnie ich wyeliminowanie jest dieta eliminacyjna. Polega na wykluczeniu z diety dziecka produktów, które podejrzewa się o wywołanie uczulenia, a w dalszej kolejności zaleca się obserwację objawów. Próba eliminacyjna wykonywana jest na zasadzie prób i błędów - w pierwszej kolejności zaleca się rezygnację z mleka krowiego oraz jaj przez matkę (jeżeli karmi piersią) lub zastosowanie hydrolizatów podczas karmienia sztucznego. Jeżeli nie doszło do poprawy, konieczne może być pogłębienie diagnostyki.

Jak leczyć?

Nadwrażliwość na pożywienie w mechanizmie IgE-zależnym wymaga wyeliminowania szkodliwego składnika z diety czasowo bądź na stałe. W przypadku noworodków i niemowląt możliwe są dwa podstawowe postępowania:

  • dieta eliminacyjna u matki,
  • mieszanka o znacznym stopniu hydrolizy lub mieszanka aminokwasowa.

W przypadku diety eliminacyjnej u matki, a później u dziecka w czasie rozszerzania diety należy zwrócić uwagę na zapobieganie niedoborom pokarmowym. Najczęściej diagnozowane mleko krowie nie powinno być zastępowane przez mleko innych ssaków (istnieje duże ryzyko reakcji krzyżowe), jednak należy dopilnować odpowiedniej podaży wapnia. W przypadku konieczności wykluczenia wielu produktów warto skonsultować się z dietetykiem, aby odpowiednio dostosować żywienie.

Czas trwania eliminacji produktów z diety to zwykle około 2- 3 lata - wyrośnięcie z uczulenia w tym czasie zwykle dotyczy mleka i jaj. Jeżeli jednak dziecko ma predyspozycję do atopii, alergia pokarmowa może utrzymywać się dużo dłużej, nawet przez całe życie.

Alergia pokarmowa u noworodka - jak zapobiegać dalszemu rozwojowi?

  • Jak najwcześniejsze rozszerzenie diety o produkty mogące uczulać (pomiędzy 4 a 6 miesiącem) oraz zapewnienie różnorodności diety - po każdym nowym produkcie należy obserwować, czy wystąpiły dolegliwości.
  • Nie zaleca się profilaktycznej diety eliminacyjnej w czasie ciąży i laktacji, gdyż mogłoby się to przyczynić do nieprawidłowego rozwoju dziecka, a także do uczulenia na produkty nie spożywane przez matkę.
  • Nie zaleca się profilaktycznego podawania hydrolizatów dzieciom z ryzykiem atopii.
  • Należy karmić dziecko mlekiem matki przez jak najdłuższy czas - zaleca się minimum sześć miesięcy.

Bibliografia:

Abrams E.M, Becker A.B.: Food introduction and allergy prevention in infants. CMAJ : Canadian Medical Association Journal. 2015;187(17):1297-1301.

Du Toit G., Foong R.M., Lack G.: Prevention of food allergy - Early dietary interventions. Allergol Int. 2016 Oct;65(4):370-377.

Gliński W., Kruszewski J., Silny W. i wsp.: Postępowanie diagnostyczno-profilaktyczno-lecznicze w atopowym zapaleniu skóry. Konsensus grupy roboczej specjalistów krajowych ds. dermatologii, wenerologii oraz alergologii. Pol. Merk. Lek., 2004; 17 (supl. 3): 3–15.

Ignyś I.: Alergia pokarmowa. [w]: (red. Krawczyński M.) Żywienie dzieci w zdrowiu i chorobie. Wydawnictwo Help-Med, Kraków, 2018, 126-129.

Nowicki R.: Podział kliniczny w zależności od wieku pacjentów. [W:] Nowicki R. (red.): Atopowe zapalenie skóry w praktyce. Cornetis, Wrocław 2013: 74–77.

Osborn D.A., Sinn J., Jones L.J.: Infant formulas containing hydrolysed protein for prevention of allergic disease and food allergy. Cochrane Database Syst Rev. 2017 Mar 15;3: CD003664.

Prince B.T. et al.: Gut Microbiome and the Development of Food Allergy and Allergic Disease. Pediatr Clin North Am. 2015 Dec; 62(6): 1479–1492.

Roduit C. et al.: Increased food diversity in the first year of life is inversely associated with allergic diseases. J Allergy Clin Immunol. 2014 Apr;133(4):1056-64.

Savage J., Johns C.B.: Food Allergy: Epidemiology and Natural History. Immunol Allergy Clin North Am. 2015 Feb; 35(1): 45–59.

Tan T.H. et al.: The role of genetics and environment in the rise of childhood food allergy. Clin Exp Allergy. 2012 Jan;42(1):20-9.

Statystyki:
0 komentarzy
88 wyświetleń

Najnowsze komentarze

Brak komentarzy - skomentuj pierwszy!

Panel pediatryczny (28 alergenów)

  • Badanie przeznaczone jest przede wszystkim dla dzieci z podejrzeniem alergii
  • W teście sprawdzanych jest 28 alergenów najbardziej istotnych w wieku dziecięcym
  • Laboratorium odpowiedzialne : Diagnostyka sp. z o.o.

Test wskaże poziom ryzyka związanego z zachorowaniem na:

na sierść zwierząt

na mikroorganizmy i zarodniki pleśni

pokarmowych

na roztocza kurzu domowego

na pyłki roślin

Cena badania:

160 zł