Jakie są przyczyny niepłodności u kobiet i mężczyzn?

środa 09:22 - 13.06.2018
Ocena Zdrowegeny.pl (2 Ocen)
5.00
Jakie są przyczyny niepłodności u kobiet i mężczyzn?
Statystyki wskazują, że z problemem niepłodności boryka się od 15 do 20% par - spowodowane to być może zarówno czynnikami leżącymi po stronie kobiety, jak i tymi leżącymi po stronie mężczyzny. Przyczyn niemożności zajścia w ciążę jest bardzo wiele, zalicza się do nich między innymi predyspozycje genetyczne, wady narządów płciowych czy zaburzenia hormonalne.

Czym dokładnie jest niepłodność?

Niepłodność, według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), to niemożność zajścia w ciążę mimo regularnego współżycia seksualnego (od 3 do 4 razy w tygodniu) przez co najmniej 12 miesięcy, bez stosowania jakiejkolwiek formy antykoncepcji. Wyróżniamy niepłodność małżeńską (problem dotyczy obu partnerów), niepłodność żeńską (przyczyna leży po stronie kobiety) oraz niepłodność męską (problem dotyczy tylko mężczyzny). Niepłodność dzielona jest ponadto na na:

  • niepłodność pierwotną - problemy z zajściem w ciążę pojawiły się już podczas pierwszych starań o dziecko,
  • niepłodność wtórną - problem wystąpił dopiero po pierwszej ciąży, która zakończyła się porodem zdrowego dziecka, martwego dziecka lub poronieniem.

Przyczyny niepłodności pierwotnej oraz niepłodności wtórnej mogą być bardzo podobne.

Najczęstsze przyczyny niepłodności u kobiet

Niepłodność żeńska spowodowana jest najczęściej zaburzeniami hormonalnymi lub niedrożnością jajowodów.

Nieprawidłowa gospodarka hormonalna skutkuje zaburzeniem procesu owulacji (jajeczkowania), który polega na uwolnieniu komórki jajowej - to z kolei pozwala na zajście w ciążę. Zaburzenia hormonalne mogą być związane z chorobami tarczycy, zespołem policystycznych jajników, hiperprolaktynemią czy zaburzeniami fazy lutealnej.

Niedrożność jajowodów jest z kolei problemem polegającym na zwężeniu średnicy jajowodu, przez co nie jest możliwe zajście w ciążę - jajowód jest żeńskim parzystym narządem płciowym, a jego rolą jest dostarczenie komórki jajowej z jajnika do macicy. To właśnie w jajowodzie najczęściej dochodzi do zapłodnienia - zapłodniona komórka jajowa transportowana jest do jamy macicy, gdzie następnie następuje jej implantacja (zagnieżdżenie). Jajowody nie są jednak w stanie spełniać swoich funkcji w przypadku ich niedrożności. Najczęściej niedrożnością jajowodów skutkują:

  • zapalenia jajników, jajowodów czy macicy,
  • przewlekłe infekcje (np. chlamydioza, rzeżączka, grzybica),
  • endometrioza,
  • nowotwory jajników i jajowodów,
  • przebyte operacje, zwłaszcza w obrębie jamy brzusznej.

Pakiet badań genetycznych w kierunku niepłodności u kobiet

Jeżeli nie możesz zajść w ciążę lub występują u Ciebie problemy z jej utrzymaniem, wykonaj badanie genetyczne - zmiany w genach są częstą przyczyną takich problemów.

Badanie wskaże poziom ryzyka związanego z występowaniem:

liczbowych aberracji chromosomowych

strukturalnych aberracji chromosomowych

nadkrzepliwości wrodzonej

POF

Dowiedz się więcej

Ponadto, do przyczyn występowania żeńskiej niepłodności zalicza się również wady anatomiczne narządów płciowych (np. tyłozgięcie macicy, niedorozwój macicy), nieprawidłową masę ciała (zarówno niedowagę, jak i nadwagę i otyłość), cukrzycę, wytwarzanie przeciwciał przeciwplemnikowych, a także predyspozycje genetyczne.

Jakie czynniki genetyczne mogą powodować niepłodność żeńską?

Wśród czynników genetycznych powodujących niepłodność u kobiet wymienia się między innymi aberracje chromosomowe, które polegają na zmianie struktury lub liczby chromosomów - aberracje te mogą skutkować np. pierwotnym brakiem miesiączki, zaburzeniem rozwoju narządów płciowych czy nawracającymi utratami ciąż. Jedną z aberracji chromosomowych występujących u kobiet jest zespół Turnera, występujący na skutek braku jednego chromosomu X lub zmian strukturalnych jednego chromosomu X. U większości chorych na zespół Turnera występuje dysgenezja (nieprawidłowe ukształtowanie) gonad, co skutkuje pierwotną niepłodnością. U ok. 10-20% kobiet z zespołem Turnera funkcje jajników są częściowo zachowane i występuje miesiączka - cykle menstruacyjne jednak zwykle zanikają po kilku - kilkunastu miesiącach.

Inny czynnik genetyczny mogący skutkować niepłodnością żeńską to zmiany w genie FMR1 - mutacja tego genu prowadzi do schorzenia określanego mianem przedwczesnego wygasania czynności jajników (POF). W jej przebiegu początkowo cykle menstruacyjne są regularne, po czym stają się coraz rzadsze, aż w końcu następuje całkowity brak miesiączki. Należy również podkreślić, że nosicielki mutacji genu FMR1 mają większe ryzyko urodzenia dziecka chorego na tzw. zespół łamliwego chromosomu X, objawiający się między innymi niepełnosprawnością intelektualną.

Inne czynniki genetyczne to mutacje genów F5 oraz F2, które przyczyniają się do problemów z utrzymaniem ciąży (mogą skutkować nawracającymi poronieniami). Geny te kodują czynniki układu krzepnięcia krwi, a zmiany w nich obecne zwiększają ryzyko zakrzepicy oraz tworzenia się w łożysku zakrzepów, co skutkuje obumarciem płodu.

Co jest powodem niepłodności u mężczyzn?

Niepłodność męska najczęściej wiąże się z niską jakością nasienia - np. z całkowitym brakiem plemników (azoospermia) lub obniżoną ilością plemników w nasieniu (oligozoospermia), zmianami w ich budowie czy zmniejszoną ich ruchliwością (asthenozoospermia). Wśród przyczyn niepłodności męskiej wymienia się:

  • zaburzenia hormonalne - nieprawidłowe wydzielanie hormonów płciowych, które regulują wytwarzanie i dojrzewanie plemników (spermatogenezę),
  • wrodzoną lub nabytą niedrożność nasieniowodów,
  • dysgenezję jąder, wrodzony brak nasieniowodów, wnętrostwo, spodziectwo i inne wady wrodzone narządów płciowych,
  • ejakulacja wsteczna,
  • przegrzewanie jąder,
  • przewlekły stres,
  • palenie papierosów, nadużywanie alkoholu,
  • siedzący tryb życia, otyłość,
  • zbyt mała ilość antyoksydantów, cynku i selenu w diecie,
  • wytwarzanie przeciwciał przeciwplemnikowych,
  • cukrzyca, choroby tarczycy, choroby przenoszone drogą płciową,
  • nowotwory jądra, żylaki powrózka nasiennego,
  • stosowanie chemioterapii, dużych dawek sterydów.

Pakiet badań genetycznych w kierunku niepłodności u mężczyn

Jeżeli występują u Ciebie problemy z poczęciem dziecka lub planujesz potomstwo i chcesz przebadać się profilaktycznie wykonaj badanie genetyczne - nieprawidłowości w genach to częsta przyczyna niepłodności.

Badanie wskaże poziom ryzyka związanego z występowaniem:

liczbowych aberracji chromosomowych

strukturalnych aberracji chromosomowych

azoospermii i oligozoospermii

braku lub niedrożności nasieniowodów

Dowiedz się więcej

Które mutacje skutkują niepłodnością u mężczyzn?

Podobnie jak u kobiet, niepłodnością u mężczyzn mogą skutkować nieprawidłowości chromosomalne - wskazuje się, że aberracje chromosomowe obecne są u ok. 15% mężczyzn z tzw. azoospermią nieobturacyjną, czyli polegającą na braku produkcji plemników w jądrach. Jedną z najczęściej występujących aberracji chromosomowych u mężczyzn jest zespół Klinefeltera, którego istotą jest obecność dodatkowego (lub w rzadkich przypadkach większej liczby) chromosomu X. W większości przypadków u osób z zespołem Klinefeltera występuje pierwotna niewydolność jąder, co skutkuje niepłodnością.

Kolejna genetyczna przyczyna niepłodności to mikrodelecja regionu AZF na chromosomie Y - badania wskazują, że obciążonych jest nią ok. 15% pacjentów z ciężką oligozoospermią lub azoospermią (ale z prawidłowym kariotypem, czyli bez aberracji chromosomowych). Region AZF złożony jest z genów odpowiedzialnych za wytwarzanie plemników - konsekwencją obecności mikrodelecji jest więc zaburzenie procesu produkcji plemników i obniżone parametry nasienia.

Czynnikiem genetycznym skutkującym niepłodnością u mężczyzn jest również mutacja genu CFTR. Obecność dwóch zmutowanych wersji tego genu powoduje mukowiscydozę, czyli poważną chorobę polegającą na nieprawidłowej czynności gruczołów wydzielania zewnętrznego. U większości chorych na mukowiscydozę mężczyzn występuje niedrożność lub wrodzony brak nasieniowodów (CBAVD), co jest z kolei przyczyną niepłodności. U niektórych pacjentów, mutacje w genie CFTR objawiają się klinicznie tylko CBAVD (typową dla tej wady zmianą jest mutacja R117H). Wskazuje się, że ok. 70% osób z wrodzonym brakiem nasieniowodów ma przynajmniej jedną zmutowaną wersję genu CFTR. Potwierdzenie nosicielstwa takiej mutacji przez mężczyznę jest poważnym wskazaniem do przeprowadzenia badania genetycznego również u jego partnerki. Jeśli ona także jest obciążona, istnieje ryzyko wystąpienia mukowiscydozy u ich dziecka.

W przypadku występowania niepłodności, bardzo ważne jest poznanie jej przyczyny - pozwoli to na podjęcie odpowiedniej terapii (jeżeli jest ona dostępna) lub zastosowania metod wspomaganego rozrodu, takich jak zapłodnienie in vitro.
Statystyki:
0 komentarzy
117 wyświetleń

Najnowsze komentarze

Brak komentarzy - skomentuj pierwszy!

Kariotyp

Badanie pozwala na ocenę liczby i struktury wszystkich chromosomów pacjenta

Kariotyp

  • Badanie pozwala na ocenę liczby i struktury wszystkich chromosomów pacjenta
  • Przeznaczone jest przede wszystkim dla osób planujących ciążę, w przypadku przebytych poronień czy trudności z poczęciem dziecka
  • POBRANIE materiału biologicznego do badania w punktach pobrań od PONIEDZIAŁKU do ŚRODY

Test wskaże poziom ryzyka związanego z zachorowaniem na:

obecność aberracji chromosomowych liczbowych

obecność aberracji chromosomowych strukturalnych

Cena badania:

389 zł