Kwasy tłuszczowe i ich funkcje w organizmie - tłuszcze nasycone i nienasycone

środa 09:17 - 06.07.2016
Kwasy tłuszczowe i ich funkcje w organizmie - tłuszcze nasycone i nienasycone
Tłuszcze, obok węglowodanów i białek, są podstawowym składnikiem odżywczym dla naszego organizmu. Pełnią one bardzo ważne funkcje - m.in. dostarczają organizmowi dużą ilość energii czy biorą udział w syntetyzowaniu niektórych hormonów. Nadmierne spożycie tłuszczów może prowadzić do nadwagi, a także może sprzyjać chorobom układu krążenia - ważne jest więc, aby przyjmować je w odpowiednich ilościach.

Co to są kwasy tłuszczowe?

Tłuszcze to estry glicerolu i kwasów tłuszczowych - ze względu na pochodzenie, tłuszcze można podzielić na roślinne i zwierzęce. Mogą one występować w formie stałej lub ciekłej - tłuszcze zwierzęce przyjmują zazwyczaj postać stałą (wyjątkiem jest tran), tłuszcze roślinne natomiast zwykle są cieczami (olej kokosowy jest wyjątkiem). Tłuszcze roślinne występują przede wszystkim w miąższu i nasionach owoców, tłuszcze zwierzęce znajdują się natomiast w wielu narządach lub obecne są jako izolowana tkanka tłuszczowa w organizmach zwierząt.

Kwasy tłuszczowe, wchodzące w skład tłuszczów, zbudowane są z atomów węgla, tlenu oraz wodoru. W zależności od liczby atomów węgla, kwasy tłuszczowe dzieli się na krótkołańcuchowe (<6 atomów węgla), średniołańcuchowe (8-14 atomów węgla) oraz długołańcuchowe (od 16 atomów węgla). Ze względu na obecność i liczbę wiązań podwójnych (nienasyconych) pomiędzy atomami węgla, kwasy tłuszczowe można natomiast podzielić na nasycone i nienasycone (jednonienasycone i wielonienasycone).

Kwasy tłuszczowe nasycone

Kwasy tłuszczowe nasycone nie tworzą żadnych podwójnych wiązań i różnią się od siebie liczbą atomów węgla w łańcuchu. Wśród nasyconych kwasów tłuszczowych wyróżnia się m.in. kwas palmitynowy, arachidowy, masłowy czy stearynowy. Tłuszcze nasycone, podobnie jak wszystkie tłuszcze, są źródłem energii dla organizmu, biorą udział w budowie błon komórkowych, są także niezbędne dla transportu i wchłaniania witamin A, D, E i K (są to witaminy rozpuszczalne w tłuszczach). Badania wskazują ponadto, że nasycone kwasy tłuszczowe mogą również regulować wydzielanie hormonów i brać udział w reakcjach odpornościowych. Nie należy jednak zapominać, że tłuszcze nasycone mają ogromny wpływ na wzrost poziomu cholesterolu LDL (nazywanego złym cholesterolem) oraz cholesterolu całkowitego we krwi - taki stan predysponuje zaś do rozwoju wielu chorób, zwłaszcza schorzeń układu krążenia. W pożywieniu, źródłem tłuszczów nasyconych jest przede wszystkim mięso (wołowina, wieprzowina, jagnięcina), masło, smalec, mleko i pełnotłusty nabiał, olej palmowy, olej kokosowy, słodycze, ciasta czy wyroby czekoladowe.

Pakiet Omega Test

Jeżeli chcesz określić swój profil kwasów tłuszczowych, rozważ wykonanie badania Omega Test - pozwoli ono na opracowanie indywidualnej diety (oraz ewentualnej suplementacji) odpowiadającej aktualnym potrzebom organizmu.

W pakiecie Omega Test badany jest poziom:

Omega-3

Omega-6

Omega-6/Omega-3

Indeks Omega-3

Indeks tłuszczów trans

NKT/JNKT

Sprawdź cenę

Kwasy tłuszczowe nienasycone

Kwasy tłuszczowe nienasycone uznawane są za dużo zdrowsze od kwasów nasyconych, kwasy te zazwyczaj występują w formie bezbarwnych cieczy. Pod względem budowy chemicznej cechują się one obecnością jednego lub większej liczby wiązań podwójnych pomiędzy atomami węgla - w zależności od liczby wiązań podwójnych, wyróżniamy kwasy jedno- i wielonienasycone.

Jednonienasycone kwasy tłuszczowe

Jednonienasycone kwasy tłuszczowe posiadają tylko jedno wiązanie podwójne - do tej grupy kwasów zalicza się m.in. kwas oleinowy, oleopalmitynowy czy erukowy. Badania wskazują, że jednonienasycone kwasy tłuszczowe odgrywają pozytywną rolę w profilaktyce miażdżycy, obniżając poziom cholesterolu LDL i cholesterolu całkowitego we krwi (natomiast nie zmniejszają poziomu cholesterolu HDL, określanego jako dobry cholesterol). Źródłem kwasów jednonienasyconych jest oliwa z oliwek, olej z awokado, olej z rzepaku, migdały, pistacje czy orzechy laskowe.

Wielonienasycone kwasy tłuszczowe

Wielonienasycone kwasy tłuszczowe odgrywają ogromną w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu. Do tej grupy należą niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe - omega 3 i omega 6. Ludzki organizm nie jest w stanie samodzielnie syntetyzować tych związków, należy więc dostarczać je wraz z pożywieniem. Do kwasów z rodziny omega-3 zalicza się kwas eikozapentaenowy (EPA), kwas dokozaheksanowy (DHA) oraz kwas α-linolenowy. Pełnią one wiele bardzo istotnych funkcji, m.in. zapewniają prawidłową pracę mózgu, hamują procesy zapalne w organizmie, obniżają poziom trójglicerydów i cholesterolu całkowitego oraz cholesterolu LDL we krwi, zapobiegają powstawaniu zmian w jelicie grubym, wpływają na odpowiednie kształtowanie układu nerwowego u płodu, a także wzmacniają wzrok. Źródłem kwasów omega 3 są przede wszystkim tłuste ryby morskie, skorupiaki, orzechy włoskie, olej lniany czy olej arachidowy.

Do kwasów tłuszczowych z rodziny omega-6 zalicza się natomiast kwas linolowy (LA), kwas arachidonowy (AA) czy kwas gammalinolenowy (GLA). Kwasy omega 6 również są bardzo ważne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu - odgrywają one rolę w produkcji wielu hormonów, regulują metabolizm, przyspieszają gojenie się ran, pobudzają wzrost włosów i komórek skóry, pomagają zachować zdrowe kości, regulują ciśnienie krwi, a także pracę serca, układu pokarmowego i nerek, wspomagają leczenie chorób skóry, cukrzycy typu II, zaburzeń hormonalnych i zapewniają prawidłową czynność układu rozrodczego.

Omega 6 nasilają również stan zapalny, konieczne jest więc utrzymanie odpowiedniej równowagi pomiędzy kwasami z tej grupy, a kwasami z grupy omega 3, które działają przeciwzapalnie - stosunek kwasów omega 6 do omega 3 powinien mieścić się w przedziale od 1:1 do 5-6:1.

Źródłem kwasów omega 6 są jest olej słonecznikowy, pestki słonecznika, pestki dyni, orzechy ziemne, awokado oraz migdały.




Statystyki:
0 komentarzy
581 wyświetleń

Najnowsze komentarze

Brak komentarzy - skomentuj pierwszy!

Omega Test

Gwarancja optymalnego stanu zdrowia

Omega Test

  • Pozwala na określenie profilu kwasów tłuszczowych danej osoby
  • Kwasy tłuszczowe stanowią materiał budulcowy i energetyczny, ale biorą także udział w patogenezie niektórych schorzeń
  • Oznaczenie stężenia kwasów tłuszczowych we krwi umożliwi wprowadzenie diety zgodnej z aktualnym zapotrzebowaniem organizmu, co zagwarantuje optymalny stan zdrowia

Test wskaże poziom ryzyka związanego z zachorowaniem na:

zestaw do przygotowania próbki krwi

obsługę kurierską do laboratorium

analizę próbki krwi w laboratorium

wynik badania diagnostycznego dostępny online

Cena badania:

460 zł