22 123 95 55

Kreatynina - kiedy wykonać badania? Co wpływa na poziom kreatyniny?

3.60
Ocena użytkowników: 61 ocen

Kreatynina

  • Co to jest?
  • Kiedy wykonać badania? 
  • Kreatynina w dobowej zbiórce moczu i w surowicy
  • Normy

Kreatynina to produkt metabolizmu kreatyny w mięśniach szkieletowych. Jej większe ilości powstają w organizmie na wskutek wzmożonej aktywności fizycznej, co warto mieć na uwadze, przygotowując się do badania jej poziomu. Oznaczenie poziomu kreatyniny w surowicy lub w zbiórce dobowej moczu, najczęściej jest zlecane w celu oceny funkcjonowania nerek lub przed badaniami obrazowymi wymagającymi podania kontrastu.

Dzienne zapotrzebowanie człowieka na kreatynę szacowane jest na ok. 2 g. Mniej więcej pół tej wartości jest dostarczana do organizmu w pokarmach mięsnych oraz rybnych (stąd jej niskie wartości często odnotowuje się u wegan i wegetarian).

Normy kreatyniny:

Stężenie kreatyniny jest zależne od masy mięśniowej, ogólnej masy ciała oraz płci, odnotowano także nieznacznie wyższe jej stężenia u przedstawicieli rasy czarnej, co może wynikać z większej masy mięśniowej. Badania wskazują, że mężczyźni mają o 33% wyższe stężenie kreatyniny w moczu niż kobiety. W związku z wyższym klirensem kreatyniny, w przeprowadzonych badaniach odnotowano u nich także 20% wyższy poziom stężenia kreatyniny w surowicy.

Przyjmuje się, że prawidłowe wartości u osoby dorosłej mieszczą się w przedziale 53–115 µmol/l (0,6–1,3 mg/dl). Wartości te mogą się jednak różnić poszczególnych laboratoriach.

Zbyt wysokie stężenie kreatyniny może świadczyć o nieprawidłowościach w procesie filtracji kłębuszkowej lub o przewlekłej chorobie nerek. Niedobór kreatyniny jest z kolei wskazaniem do diagnostyki pod kątem zaniku mięśni, może również być spowodowany przyjmowaniem niektórych leków (przeciwzapalne leki sterydowe, kortykosteroidy, leki moczopędne) lub wynikać ze zbyt restrykcyjnej diety.

Stężenie kreatyniny – kiedy wykonuje się badanie?

Badanie stężenia kreatyniny w surowicy umożliwia ocenę prawidłowej czynności nerek. W niektórych przypadkach diagnostykę poszerza się również o ustalenie poziomu kreatyniny w moczu oraz współczynnika przesączania kłębuszkowego (GFR), który szacuje się na podstawie stężenia kreatyniny w surowicy oraz parametrów takich jak wiek, rasa i płeć badanego.

Pomocniczo stężenie oznacza się także w chorobach, które mogą mieć wpływ na funkcje nerek, takich jak marskość wątroby, niewydolność trzustki lub serca. Badanie to znajduje również zastosowanie podczas stosowania leków nefrotoksycznych, w ochronie przed szkodliwymi dla zdrowia następstwami powikłań po podaniu kontrastu w diagnostyce obrazowej oraz po przeszczepie nerki w celu oceny funkcjonowania przeszczepionego organu.

Pozostałe wskazania do wykonania badania:

-podejrzenie zakażenia dróg moczowych,
-nadciśnienie,
-ostra i przewlekła choroba nerek,
-występowanie biegunki, wymiotów, nadmiernej potliwości,
-posocznica, wstrząs,
-dializy,
-szpiczak mnogi.

Badanie kreatyniny przed rezonansem magnetycznym

Kontrast wywiera toksyczny wpływ na nabłonek cewek nerkowych, oraz poprzez przedłużający skurcz naczyń upośledza przepływ płynów ustrojowych do tkanek. W diagnostyce obrazowej, dzięki swym właściwościom cieniującym, pozwala na lepszą widoczność narządów podczas badania. 

Ponieważ to nerki odpowiadają za wydalenie środka z organizmu, przed jego zastosowaniem zaleca się ocenę czy funkcjonują prawidłowo. Dlatego w okresie do 3 miesięcy przed zaplanowanym badaniem obrazowym z wykorzystaniem kontrastu (rezonans magnetyczny, tomografia, arteriografia oraz koronografia) powinno się wykonać oznaczenie poziomu kreatyniny.

Oznaczenie poziomu kreatyniny przed badaniem pozwala również ograniczyć ryzyko wystąpienia uszkodzenia nerek w postaci nefropatii pokontrastowej (CIN), której głównym objawem jest wystąpienie zmniejszonej filtracji kłębuszkowej do 3 dni od podania środka kontrastującego

Bibliografia:

  1. Rutkowski P. i in. (2016). Ostre uszkodzenie nerek po środkach kontrastowych -- stanowisko Polskiego Towarzystwa Nefrologicznego. Vol. 9, Nr 2, s. 118-125.
  2. Fic M., Kaplewska M. Kreatynina na wyciągnięcie ręki. [W:] Nauki Przyrodnicze i Medyczne: Żywienie, sport oraz zdrowie. Instytut Promocji Kultury i Nauki Dr Jerzy Bednarski. Lublin, 2018, s. 8-17.
  3. James J. D. i in. (1988). A Longitudinal Study of Urinary Creatinine and Creatinine Clearance in Normal Subjects: Race, Sex, and Age Differences. American Journal of Hypertension. Vol. 1, Nr 2, s. 124-131.
  4. Niemczyk L., Niemczyk S. (2016). Ocena czynności nerek u pacjenta z chorobą układu sercowo-naczyniowego. Choroby Serca i Naczyń. Vol. 13, Nr 6, s. 445-466. 

Aktualizacja: 2022-01-24

Data publikacji: 2022-01-24

Kreatynina


12.00 na stronie
Technologia badania:
Metoda ilościowa
Czas oczekiwania na wynik:
1-2 dni robocze

Ważność kodu:
12 miesięcy, do wykorzystania w całej Polsce

Masz pytania?

Zadzwoń, a chętnie na nie odpowiemy