![Erytrocyty podwyższone lub poniżej normy - jakie są przyczyny?](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fzdrowegeny.pl%2Fcmsstatic%2Ferytrocyty.jpg&w=3840&q=75)
Erytrocyty podwyższone lub poniżej normy - jakie są przyczyny?
Z artykułu dowiesz się:
- Czym są erytrocyty?
- Od czego erytrocyty są podwyższone i jakie są tego objawy?
- Erytrocyty poniżej normy - przyczyny i objawy
- Erytrocyty w moczu - co to oznacza?
- Nieprawidłowy poziom erytrocytów - leczenie
Sprawdź też:
Data publikacji: 2023-08-14
Data aktualizacji: 2023-08-14
Erytrocyty — co to?
Erytrocyty, zwane także krwinkami czerwonymi, to komórki krwi, które odpowiadają za transport tlenu z płuc do tkanek organizmu. Mają one kształt spłaszczonego dysku z centralnym wklęśnięciem. Nie zawierają jądra komórkowego, dzięki czemu mogą przenosić więcej tlenu.
Erytrocyty zawierają białko zwane hemoglobiną, która wiąże tlen. Hemoglobina składa się z czterech cząsteczek hemu, w których znajduje się żelazo. Żelazo wiąże tlen w płucach, a następnie transportuje go do tkanek organizmu. W tkankach tlen jest uwalniany z hemoglobiny i wykorzystywany przez komórki do oddychania komórkowego.
W organizmie dorosłego człowieka erytrocyty są produkowane w szpiku kostnym, a ich cykl życia wynosi około 120 dni. Następnie erytrocyty są usuwane z krwi przez śledzionę i wątrobę, a ich miejsce jest sukcesywnie zajmowane przez nowo powstające erytrocyty.
Erytrocyty zawierają białko zwane hemoglobiną, która wiąże tlen. Hemoglobina składa się z czterech cząsteczek hemu, w których znajduje się żelazo. Żelazo wiąże tlen w płucach, a następnie transportuje go do tkanek organizmu. W tkankach tlen jest uwalniany z hemoglobiny i wykorzystywany przez komórki do oddychania komórkowego.
W organizmie dorosłego człowieka erytrocyty są produkowane w szpiku kostnym, a ich cykl życia wynosi około 120 dni. Następnie erytrocyty są usuwane z krwi przez śledzionę i wątrobę, a ich miejsce jest sukcesywnie zajmowane przez nowo powstające erytrocyty.
Brak wystarczającej ilości erytrocytów lub niedobór hemoglobiny może prowadzić do niedokrwistości, co skutkuje zmniejszoną zdolnością organizmu do transportu tlenu, co z kolei może objawiać się osłabieniem, zmęczeniem i innymi objawami niedoboru tlenu.
Nadmiar erytrocytów lub hemoglobiny może prowadzić do zwiększonego krzepnięcia krwi i ryzyka udaru mózgu, lub zawału serca.
Nadmiar erytrocytów lub hemoglobiny może prowadzić do zwiększonego krzepnięcia krwi i ryzyka udaru mózgu, lub zawału serca.
Erytrocyty — normy
Pamiętaj, że wartości te mogą różnić się w zależności od płci, wieku i stanu zdrowia, dlatego zawsze warto porównać wyniki z normami podanymi przez laboratorium, które przeprowadziło badanie.
Orientacyjne normy stężenia erytrocytów:
Orientacyjne normy stężenia erytrocytów:
- Mężczyźni: około 4,5 - 5,5 miliona/μl (mikrolitr) krwi
- Kobiety: około 4,0 - 5,0 miliona/μl krwi
Erytrocyty podwyższone — przyczyny
Podwyższone stężenie erytrocytów, znane jako erytrocytoza lub poliglobulia, może być spowodowane różnymi czynnikami. Jest to stan, w którym ilość czerwonych krwinek w organizmie jest wyższa niż normalnie. Oto niektóre potencjalne przyczyny podwyższonych erytrocytów:
- Przewlekła niedotlenienie: W odpowiedzi na niski poziom tlenu we krwi (hipoksja), organizm może zwiększyć produkcję erytrocytów w celu dostarczenia więcej tlenu do tkanek. To zjawisko może występować na przykład u osób żyjących na dużych wysokościach lub u pacjentów z przewlekłymi chorobami płucnymi;
- Palenie tytoniu: Dym tytoniowy zawiera toksyny, które mogą stymulować produkcję erytrocytów.
- Choroby układu krwiotwórczego: Niektóre schorzenia układu krwiotwórczego, takie jak pierwotna erytrocytoza lub wtórna erytrocytoza, mogą prowadzić do nadmiernego wzrostu produkcji erytrocytów.
- Niedokrwistość aplastyczna: Paradoksalnie, w niektórych przypadkach niedokrwistości aplastycznej (stan, w którym szpik kostny nie produkuje wystarczającej ilości komórek krwi) organizm może zareagować poprzez zwiększenie produkcji erytrocytów.
- Zaburzenia oddechowe: Osoby z przewlekłymi zaburzeniami oddechowymi, takimi jak obturacyjna choroba płuc (COPD), mogą doświadczać zwiększonej produkcji erytrocytów w odpowiedzi na niedotlenienie.
- Nadmierna produkcja hormonu erytropoetyny: Erytropoetyna to hormon stymulujący produkcję erytrocytów. Nadmierna produkcja tego hormonu może prowadzić do zwiększenia liczby erytrocytów. Może to występować w wyniku pewnych schorzeń nerek lub na skutek stosowania niektórych substancji dopingowych.
- Dehydratacja: W przypadku odwodnienia krew może stężać, co może prowadzić do wzrostu liczby erytrocytów w jednostce objętości krwi.
- Stosowanie leków: Niektóre leki, takie jak kortykosteroidy, mogą wpływać na poziom erytrocytów.
Podwyższone erytrocyty — objawy
Podwyższone stężenie erytrocytów, zwane erytrocytozą lub poliglobulią, może nie zawsze wywoływać wyraźne objawy, szczególnie w początkowych fazach. W niektórych przypadkach objawy mogą być subtelne lub niespecyficzne. Jednak w miarę postępowania tego stanu, mogą pojawić się pewne objawy i komplikacje.
Oto niektóre z potencjalnych objawów związanych z podwyższonymi erytrocytami:
- Zmęczenie: Nadmiar czerwonych krwinek może prowadzić do gorszej cyrkulacji krwi i niedostatecznej dostawy tlenu do tkanek, co może skutkować uczuciem zmęczenia.
- Ból głowy: Zwiększona lepkość krwi, która może towarzyszyć podwyższonemu stężeniu erytrocytów, może prowadzić do bólów głowy.
- Problemy z widzeniem: Nadmiar krwinek i gęsta krew może wpływać na przepływ krwi w naczyniach krwionośnych oka, co może prowadzić do problemów ze wzrokiem.
- Problemy z krążeniem: Osoby z erytrocytozą mogą doświadczać skurczów naczyń krwionośnych, co może prowadzić do zaburzeń krążenia, mrowienia lub bólu w kończynach.
- Zaczerwienienie skóry: W wyniku zwiększonej ilości czerwonych krwinek skóra może wydawać się bardziej zaczerwieniona.
- Zawroty głowy: Zmniejszona przepływowość krwi przez naczynia krwionośne mózgu może powodować zawroty głowy.
- Problemy z oddychaniem: W niektórych przypadkach podwyższona liczba erytrocytów może wpływać na zdolność płuc do dostarczania tlenu do krwi, co może prowadzić do duszności.
- Zwiększone ryzyko zakrzepicy: Gęsta krew może zwiększać ryzyko tworzenia się skrzepów krwi (zakrzepów), co może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych, takich jak udar mózgu lub zawał serca.
- Ból w klatce piersiowej: Zwiększone stężenie erytrocytów może wpływać na pracę serca i krążenia, co w niektórych przypadkach może powodować ból w klatce piersiowej.
- Zwiększone ciśnienie krwi: Gęsta krew może wpływać na ciśnienie krwi i zwiększać ryzyko nadciśnienia.
Erytrocyty poniżej normy - przyczyny
Niskie stężenie erytrocytów, co nazywane jest niedokrwistością, może mieć wiele różnych przyczyn. Niedokrwistość oznacza zmniejszoną ilość czerwonych krwinek lub niedobór hemoglobiny we krwi. Przyczyny niskich erytrocytów mogą być związane z problemami w procesie produkcji, zwiększonym niszczeniem lub utratą krwinek. Oto niektóre z możliwych przyczyn:
- Niedobór żelaza: Brak wystarczającej ilości żelaza w diecie lub trudności w jego wchłanianiu przez organizm może prowadzić do niedoboru hemoglobiny i niedokrwistości.
- Niedobór witaminy B12 lub kwasu foliowego: Te witaminy są niezbędne do prawidłowej produkcji czerwonych krwinek. Niedobór może prowadzić do zaburzeń w procesie tworzenia krwinek.
- Choroby przewlekłe: Przewlekłe choroby zapalne, takie jak choroby autoimmunologiczne, reumatoidalne zapalenie stawów czy choroby nerek, mogą wpływać na produkcję erytrocytów i prowadzić do niedokrwistości.
- Choroby układu krwiotwórczego: Choroby szpiku kostnego, takie jak białaczki czy szpiczak plazmocytowy, mogą wpływać na zdolność szpiku do wytwarzania odpowiedniej ilości krwinek.
- Niedokrwistość hemolityczna: W tej postaci niedokrwistości, czerwone krwinki są niszczone szybciej niż normalnie, co może być wynikiem chorób dziedzicznych, infekcji, chorób autoimmunologicznych lub toksyn.
- Choroby przewodu pokarmowego: Choroby jelit, takie jak celiakia czy choroba Crohna, mogą wpływać na wchłanianie składników odżywczych, co może prowadzić do niedoboru składników potrzebnych do produkcji erytrocytów.
- Krwiaki lub utrata krwi: Utrata krwi w wyniku urazu, krwawienia menstruacyjnego, chorób układu pokarmowego lub operacji może prowadzić do spadku ilości krwinek.
- Przewlekłe choroby nerek: Choroby nerek mogą wpływać na produkcję erytropoetyny, hormonu stymulującego produkcję krwinek.
- Infekcje lub choroby zapalne: Ciężkie infekcje lub choroby zapalne mogą wpływać na produkcję erytrocytów.
- Niedobór hormonu stymulującego krwiotwórczość: Hormon stymulujący krwiotwórczość (erytropoetyna) jest produkowany przez nerki i jest potrzebny do produkcji erytrocytów. Niedobór tego hormonu może prowadzić do niedokrwistości.
Erytrocyty za niskie — objawy
- Osłabienie i zmęczenie: Niedobór tlenu w organizmie może prowadzić do uczucia osłabienia i chronicznego zmęczenia.
- Bladość skóry: Zmniejszona liczba czerwonych krwinek może powodować bladość skóry, szczególnie w obszarach widocznych, takich jak twarz, dłonie i wargi.
- Zawroty głowy i ból głowy: Niedotlenienie mózgu może skutkować zawrotami głowy, bólami głowy i ogólnym dezorientacją.
- Duszność: Osoby z niedokrwistością mogą odczuwać trudności w oddychaniu, szczególnie podczas wykonywania wysiłku fizycznego.
- Szybkie bicie serca (tachykardia): Serce może próbować kompensować niski poziom tlenu przez zwiększenie częstości skurczów, co może skutkować szybkim biciem serca.
- Zwiększona skłonność do infekcji: Niedobór erytrocytów może wpłynąć na zdolność organizmu do zwalczania infekcji, ponieważ układ odpornościowy może być osłabiony.
- Zmniejszona wydolność fizyczna: Zmniejszony poziom tlenu w krwi może wpłynąć na wydolność fizyczną, co może skutkować trudnościami w wykonywaniu codziennych czynności.
- Zmniejszona koncentracja i zdolność myślenia: Niedotlenienie mózgu może wpłynąć na zdolność koncentracji, pamięć i funkcje poznawcze.
- Zimne ręce i stopy: Niedokrwistość może wpływać na zdolność organizmu do utrzymania prawidłowej temperatury ciała, co może skutkować uczuciem zimna, zwłaszcza w rękach i stopach.
- Zmiany w apetycie: Niektóre osoby z niedokrwistością mogą doświadczać zmian w apetycie, mogą mieć ochotę na spożywanie nietypowych pokarmów lub mogą tracić apetyt.
Erytrocyty w moczu
Obecność erytrocytów w moczu, zwana hematurią, może wskazywać na pewne problemy zdrowotne. W normalnych warunkach, erytrocyty nie powinny występować w moczu lub ich obecność powinna być bardzo niska, co może być trudne do wykrycia w rutynowych badaniach moczu. Jeśli jednak erytrocyty są obecne w większej ilości, może to sugerować różne schorzenia.
Przyczyny obecności erytrocytów w moczu:
- Zakażenie dróg moczowych: Infekcje układu moczowego, takie jak zapalenie pęcherza czy zapalenie nerek, mogą powodować obecność krwi w moczu.
- Kamica nerkowa: Przemijający ból związany z przemieszczającym się kamieniem nerkowym może prowadzić do obecności krwi w moczu.
- Uszkodzenie nerek: Uszkodzenie nerek, spowodowane na przykład przez choroby nerek, nadciśnienie tętnicze lub toksyny, może powodować wyciek erytrocytów do moczu.
- Choroby nerek: Choroby nerek, takie jak kłębuszkowe zapalenie nerek czy nefropatia IgA, mogą prowadzić do utraty krwi do moczu.
- Choroby układu moczowego: Choroby, takie jak guzy pęcherza moczowego czy nowotwory nerek, mogą prowadzić do obecności krwi w moczu.
- Choroby krwi: Niektóre choroby krwi, takie jak naczyniopochodna plamica małopłytkowa czy hemofilia, mogą wpływać na krzepliwość krwi i prowadzić do obecności krwi w moczu.
- Choroby dziedziczne: Niektóre dziedziczne choroby, jak na przykład czerwienica prawdziwa, mogą wpływać na produkcję erytrocytów i prowadzić do ich obecności w moczu.
- Fizyczne uszkodzenie dróg moczowych: Mocne wstrząsy lub urazy mogą prowadzić do uszkodzenia dróg moczowych i w konsekwencji do obecności krwi w moczu.
Nieprawidłowy poziom erytrocytów — leczenie
Leczenie nieprawidłowego poziomu erytrocytów (zarówno zbyt niskiego, jak i zbyt wysokiego) zależy od przyczyny tego stanu. Ważne jest, aby skonsultować się z lekarzem, który przeprowadzi diagnostykę i zidentyfikuje, co jest powodem nieprawidłowego poziomu erytrocytów w Twoim przypadku. Na podstawie przyczyny lekarz będzie mógł zalecić odpowiednie leczenie.
Oto kilka możliwych podejść terapeutycznych w zależności od przyczyny:
- Suplementacja diety: Jeśli poziom erytrocytów jest niski z powodu niedoboru żelaza, witaminy B12, kwasu foliowego lub innych składników odżywczych, lekarz może zalecić suplementację diety lub wzbogacenie żywienia w te składniki.
- Leczenie przyczynowe: W przypadku chorób układu krwiotwórczego, chorób nerek lub innych przyczyn medycznych lekarz będzie dążył do zidentyfikowania i leczenia podstawowej przyczyny. To może obejmować leczenie farmakologiczne, terapię hormonalną, chemioterapię, radioterapię itp.
- Modyfikacje stylu życia: Jeśli nieprawidłowy poziom erytrocytów wynika z czynników takich jak palenie tytoniu, niedożywienie czy nadużywanie alkoholu, ważne jest wprowadzenie zmian w stylu życia, aby poprawić zdrowie ogólne.
- Leczenie infekcji: Jeśli infekcje układu moczowego lub inne infekcje są przyczyną obecności krwi w moczu, lekarz będzie zalecał odpowiednie leczenie przeciwbakteryjne lub inne metody walki z infekcją.
- Zarządzanie schorzeniami nerek: Jeśli schorzenia nerek są powodem obecności erytrocytów w moczu, konieczne może być zarządzanie chorobami nerek poprzez leki, dietę i monitorowanie.
- Terapia przeciwnowotworowa: W przypadku wykrycia nowotworów układu moczowego lub krwi, leczenie może obejmować terapię przeciwnowotworową, taką jak chemioterapia, radioterapia lub chirurgia.
Należy jednak pamiętać, że leczenie nieprawidłowego poziomu erytrocytów jest indywidualne i zależy od przyczyny oraz stanu zdrowia pacjenta. Ważne jest, aby podjąć leczenie pod nadzorem lekarza i przestrzegać jego zaleceń. Niezależnie od przyczyny, wcześniejsza diagnoza i odpowiednie leczenie są kluczowe dla utrzymania zdrowia i dobrej kondycji krwi.
Bibliografia:
- Pawełczyk T., Pawełczyk A., Rabe-Jabłońska J. (2011). Hematologiczne działania niepożądane leków psychotropowych — wskazówki dla lekarza praktyka. Psychiatria. Vol. 8, Nr 3, s. 97-109.
- Wasilewski J., Kiljański T., Mirora K. (2012). Biologiczne aspekty heterofazowej struktury krwi i jej znaczenie w procesie miażdżycowym. Inż. Ap. Chem. Vol. 51, N4 6, s. 398-399.
- https://www.publio.pl/files/samples/66/9e/d6/75814/Chemia_w_Szkole_Czasopismo_dla_Nauczycieli_demo.pdf
- Pohorecki R. i in. (2002). Destrukcja erytrocytów pod wpływem naprężeń ścinających. BIOTECHNOLOGIA, Vol. 2, Nr 57, s. 33-47.
- Kuter, D.J., & Dessypris, E.T. (2004). Red cell metabolism. In J.G. White (Ed.), Hematology (4th ed., pp. 134-146). Philadelphia, PA: Lippincot Williams & Wilkins.
- Beutler, E. (2004). Disorders of red blood cell production. In J.B. Wyngaarden, L.H. Smith, Jr., J.C. Bennett, & P.
To badanie będzie pomocne:
Podstawowe badania krwi - wersja poszerzona, 18 badań
![PayPo PayPo](/paypo.svg)
Cena w placówce
249.00 zł
Cena online:
221.00 zł
Technologia badania:Metoda ilościowa
Czas oczekiwania na wynik:do 4 dni roboczych
Ważność kodu:
12 miesięcy, do wykorzystania w całej Polsce
12 miesięcy, do wykorzystania w całej Polsce