Test DNA na ojcostwo i pokrewieństwo

poniedziałek 09:19 - 06.03.2017
Test DNA na ojcostwo i pokrewieństwo
Test DNA na ojcostwo to najpewniejsza i najbardziej wiarygodna metoda ustalenia ojcostwa. Badanie to może być wykonywane zarówno do celów sądowych, jak i do celów prywatnych - obecnie testy takie można wykonać nawet bez wychodzenia z domu. Dzięki przeprowadzeniu testu DNA na ojcostwo możliwe jest wykluczenie ojcostwa ze 100% pewnością oraz jego potwierdzenie z prawdopodobieństwem 99,999%.

Na czym polega test DNA na ojcostwo?

Testy DNA na ojcostwo pozwalają na ostateczne określenie, czy mężczyzna poddający się badaniu jest biologicznym ojcem dziecka. Klasyczne badanie na ojcostwo opiera się na porównaniu profili genetycznych dziecka i domniemanego ojca w celu potwierdzenia lub wykluczenia biologicznego ojcostwa. Do wykonania badania genetycznego na ojcostwo niezbędne są próbki DNA domniemanego ojca oraz dziecka (często dodatkowo analizowane są próbki DNA matki) - DNA może zostać pozyskany z wielu różnych źródeł, najczęściej służą do tego komórki pochodzące z wymazu z błony śluzowej policzka. Przydatne mogą być też inne próbki, do których zalicza się między innymi paznokcie, włosy, sztućce, zaschnięte plamki krwi - takie materiały nazywane są mikrośladami. Ponadto, w niektórych laboratoriach osobom poddającym się testowi na ojcostwo nadal pobierana jest krew - laboratoria jednak coraz częściej odchodzą od takich metod ze względu na inwazyjność poboru krwi. W przypadku testu DNA na ojcostwo wykonywanego jeszcze podczas ciąży, materiał pochodzący od dziecka stanowią zawierające DNA złuszczone komórki płodu, które znajdują się w płynie owodniowym. Płyn owodniowy pobierany jest podczas badania prenatalnego (amniopunkcji) poprzez nakłucie powłok brzusznych kobiety ciężarnej. Amniopunkcja wiąże się jednak z około 1% ryzykiem poronienia, dlatego test DNA na ojcostwo podczas ciąży wykonuje się najczęściej wtedy, gdy istnieją inne wskazania do przeprowadzenia inwazyjnego badania prenatalnego. Innym sposobem na wykonanie testu na ojcostwo podczas ciąży jest pobranie od ciężarnej próbki krwi - w krwi tej krąży wolny DNA płodu. Badania takie uznawane są jednak za trudne do wykonania, dlatego na ten moment nie stosuje się ich rutynowo.

Test DNA na ojcostwo - przebieg badania

Pierwszym etapem testu na ojcostwo jest wyizolowanie DNA z próbek pochodzących od osób poddających się badaniu. Uzyskana ilość DNA jest bardzo mała - można ją jednak zwiększyć przy wykorzystaniu metody PCR (reakcji łańcuchowej polimerazy). Dzięki jej zastosowaniu otrzymuje się setki tysięcy kopii DNA, które umożliwiają przeprowadzenie kolejnego etapu badania - ustalenia profilu genetycznego osoby badanej. Na tym etapie bardzo przydatny jest sekwenator, czyli urządzenie pozwalające na sprawdzenie kolejności par zasad w DNA - otrzymane dzięki niemu informacje służą do opracowania profilu DNA. Profil genetyczny to indywidualna cecha każdego z nas, jednak profile DNA osób spokrewnionych ze sobą pokrywają się w pewnych miejscach (pokrywające się fragmenty nazywane są markerami genetycznymi). Jest to związane z tym, że połowa materiału genetycznego dziecka pochodzi od jego matki, a druga połowa od jego ojca. Dzięki temu, aby poprawnie i pewnie określić ojcostwo, wystarczy dokładnie porównać i przeanalizować profile genetyczne osób biorących udział w badaniu. Każdy z markerów genetycznych opisany jest dwoma liczbami - z potwierdzeniem ojcostwa mamy do czynienia wtedy, gdy we wszystkich ocenianych markerach zarówno u domniemanego ojca, jak i u dziecka jedna z tych dwóch liczb jest taka sama. Jeżeli liczby te są różne dla co najmniej 4 markerów - wynik badania wyklucza ojcostwo (najczęściej analizie poddawanych jest 16, 22 czy 24 markery genetyczne). Ostatnim etapem testu DNA na ojcostwo jest analiza statystyczna, dzięki której można obliczyć procentowe prawdopodobieństwo ojcostwa - wykorzystuje się do tego specjalne oprogramowanie komputerowe. Wynik, który wynosi co najmniej 99,999% oznacza potwierdzenie ojcostwa, jest ono natomiast wykluczane ze stuprocentową pewnością.

Testy DNA na ojcostwo - dla celów sądowych, dla celów prywatnych, badanie anonimowe dla celów prywatnych

Badania DNA na ojcostwo można wykonać dla celów sądowych, dla celów prywatnych, a także można przeprowadzić je zupełnie anonimowo dla celów prywatnych.

Standardowy test dla celów sądowych zlecany jest na wniosek stron procesowych przez sąd lub prokuratora - badanie to wykonywane jest w specjalistycznym laboratorium genetyki sądowej, a jego wynik stanowi podstawę wyroków sądowych. Próbka DNA osób poddawanych badaniu pobierana jest najczęściej poprzez wymaz z błony śluzowej policzka (jest to badanie nieinwazyjne i bezbolesne), z procesu pobrania próbki sporządzany jest protokół. Próbka pobierana jest przez uprawnioną osobę po uprzednim wylegitymowaniu osób poddawanych testowi - konieczna jest przy tym obecność dwóch bezstronnych świadków (zwykle są nimi pracownicy laboratorium). W standardowym badaniu na ojcostwo dla celów sądowych wymagane jest uczestnictwo dziecka, jego matki oraz jego domniemanego ojca.

Test DNA na ojcostwo dla celów prywatnych wykonywany jest na zlecenie prywatne - z pobrania próbki materiału biologicznego może, ale nie musi być sporządzany protokół. W przypadku braku protokolarnego pobrania próbki klient sam dostarcza materiał potrzebny do testu DNA - wynik badania nie jest jednak uznawany przez sądy i nie stanowi podstawy do wszczęcia postępowania sądowego. Należy również podkreślić, że wszyscy prawni opiekunowie dziecka (zwykle jest to matka oraz domniemany ojciec) muszą wyrazić pisemną zgodę na przeprowadzenie takiego badania. Jeżeli jeden z prawnych opiekunów nie wyraża zgody, wykonanie testu DNA na ojcostwo możliwe jest na zlecenie sądu.

Obecnie istnieje również możliwość wykonania anonimowych testów DNA na ojcostwo - w tym przypadku nie jest wymagane podanie danych osobowych osób biorących udział w badaniu (osoby te określa się po prostu jako “dziecko” czy “domniemany ojciec”). Testy takie realizowane są najczęściej na odległość, polegają na dostarczeniu zestawu do pobrania DNA do lokalizacji wskazanej przez zamawiającego - próbki zawierające DNA pobierane są samodzielnie przez osoby poddawane badaniu. Najczęściej materiał do badania stanowi wymaz z błony śluzowej policzka, analizowane mogą być także mikroślady. Wynik testu udostępniany jest w formie elektronicznej lub pisemnej (w sposób uzgodniony ze zleceniodawcą) przy zachowaniu bezpieczeństwa danych. Wyniki testu realizowanego w ten sposób nie mogą stanowić żadnego dowodu w sądzie.

Co w sytuacji, gdy nie jest możliwe zbadanie próbki DNA pochodzącej od ojca - ustalenie pokrewieństwa z rodziną ojca

Istnieją także sytuacje, gdy w ramach testu DNA na ojcostwo nie jest możliwe zbadanie próbki DNA pochodzącej od domniemanego ojca (gdy na przykład on już nie żyje) - są jednak dostępne metody, które pozwolą na ustalenie pokrewieństwa z rodziną domniemanego ojca (co tym samym potwierdzi lub wykluczy jego ojcostwo). W przypadku wcześniejszej śmierci domniemanego ojca, w uzasadnionych przypadkach test DNA na ojcostwo może zostać oparty o analizę próbek zwłok pobranych podczas ekshumacji (konieczne jest do tego zlecenie sądowe). Inną metodą jest analiza śladów zebranych z przedmiotów należących do osoby zmarłej - takich jak szczoteczka do zębów, nieprana koszula, bielizna itp. Jeżeli jednak nie ma możliwości analizy próbek materiału genetycznego pochodzących od domniemanego ojca, konieczne jest włączenie do badania próbek DNA pozyskanych od jego krewnych, na przykład jego rodziców czy rodzeństwa. Na podstawie analizy materiału genetycznego tych osób (a także DNA dziecka i często jego matki) uzyskuje się ich profile genetyczne - poddawane są one następnie analizie statystycznej, dzięki której określone jest prawdopodobieństwo pokrewieństwa pomiędzy osobami biorącymi udział w teście. W taki sposób możliwe jest na przykład sprawdzenie czy dziecko jest rzeczywiście spokrewnione z domniemanymi dziadkami oraz czy rodzeństwo posiada tego samego biologicznego ojca.

Statystyki:
0 komentarzy
357 wyświetleń

Najnowsze komentarze

Brak komentarzy - skomentuj pierwszy!