Rak płuca - przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie i profilaktyka

piątek 04:05 - 19.02.2016
Rak płuca - przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie i profilaktyka
Rak płuca wywodzi się z nabłonka dróg oddechowych i jest najczęściej diagnozowanym nowotworem złośliwym w Polsce - co roku choruje ok. 21 tysięcy osób. Rak płuca cechuje się też wysoką umieralnością, a za główną przyczynę jego rozwoju uważa się palenie papierosów.

Co to jest rak płuca?

Rak płuca stanowi ok. 21% wszystkich przypadków nowotworów złośliwych u mężczyzn i ok. 9% przypadków u kobiet. Większość przypadków zachorowań na raka płuca (ok. 95%) występuje po 50. roku życia, mężczyźni chorują ok. 3 razy częściej w porównaniu do płci żeńskiej. Rak płuca powoduje ok. 15% wszystkich zgonów nowotworowych u kobiet i 31% nowotworowych zgonów u mężczyzn. Pięcioletnie przeżycie jest natomiast osiągalne u ok. 12% mężczyzn i 17% kobiet chorych na nowotwór złośliwy płuca.

Wyróżnia się cztery główne typy morfologiczne raka płuca: rak płaskonabłonkowy, gruczołowy, drobnokomórkowy i wielkokomórkowy. Rak płaskonabłonkowy płuca występuje najczęściej, zwykle zlokalizowany jest centralnie i wykazuje silny związek z wieloletnim paleniem papierosów. Rak gruczołowy jest drugim najczęstszym typem raka płuca, zwykle występuje obwodowo i może pojawić się u osób niepalących lub osób narażonych na dym tytoniowy. Rak drobnokomórkowy płuca zbudowany jest z drobnych komórek, cechuje go bardzo agresywny przebieg i najczęściej rozwija się u osób palących. Rak wielkokomórkowy płuca występuje zarówno centralnie, jak i obwodowo i stanowi ok. 5-10% wszystkich nowotworów złośliwych płuca.

Czynniki ryzyka zachorowania na raka płuca

Głównym czynnikiem ryzyka zachorowania na raka płuca jest palenie papierosów - w dymie w nich zawartym obecnych jest wiele substancji chemicznych, a kilkadziesiąt z nich ma udowodnione silne działanie rakotwórcze. W przypadku wypalania jednej paczki papierosów dziennie przez 30 lat, ryzyko zachorowania na raka płuc wzrasta ok. 20-60 razy. Bierni palacze także mają większe ryzyko zachorowania w porównaniu do osób nienarażonych na dym tytoniowy - ok. 20-50% osób wśród niepalących chorych na raka płuca to bierni palacze tytoniu. Wśród pozostałych czynników zwiększających szansę rozwoju raka płuca wyróżnia się ekspozycję na promieniowanie jonizujące, azbest, metale ciężkie, spaliny węgla i paliwa płynne. Ważny jest także udział genetycznych - szacuje się, że mutacja A148T w genie CDKN2A zwiększa ryzyko zachorowania na raka płuc ok. 2 razy - mutacja ta występuje u 7% chorych na tę chorobę. Gen CDKN2A zlokalizowany jest na chromosomie 9 i koduje białko p16, które odgrywa ważną rolę w regulacji cyklu komórkowego i zapobiega rozwojowi nowotworów. Posiadanie nieprawidłowości w tym genie predysponuje nie tylko do zachorowania na raka płuca, ale również czerniaka i raka trzustki.

Pakiet badań genetycznych w kierunku nowotworów złośliwych

Jeżeli chcesz dowiedzieć się o własnych predyspozycjach do zachorowania na raka płuca, rozważ wykonanie badania genetycznego. Mutacja genu CDKN2A to 2-krotny wzrost ryzyka rozwoju tego nowotworu.

Badanie wskaże poziom ryzyka związanego z zachorowaniem na:

raka płuca

czerniaka

raka prostaty

raka trzustki

raka nerki

raka tarczycy

raka jelita grubego

Dowiedz się więcej

Objawy występujące w przebiegu raka płuca

Rak płuca we wczesnym stadium rozwoju zwykle nie powoduje żadnych objawów i bywa wykrywany w badaniach radiologicznych, zalecanych z innych przyczyn. Do objawów pojawiających się w miarę zaawansowania nowotworu należą: duszność, chrypka, kaszel, krwioplucie, ból w klatce piersiowej, częste zapalenia płuc, ogólne osłabienie, szybkie męczenie się, pocenie nocne czy brak apetytu. Ponieważ wiele z tych objawów towarzyszy niegroźnym przeziębieniom, często bywają przez chorych bagatelizowane. U niektórych pacjentów pierwsze objawy mogą pojawić się jednak dopiero po powstaniu ognisk przerzutowych i są to: powiększenie nadobojczykowych węzłów chłonnych, objawy neurologiczne spowodowane przerzutami do mózgu czy bóle kostne związane z powstaniem przerzutów w kościach.

Diagnostyka raka płuca

Podstawowym badaniem stosowanym w diagnostyce raka płuc jest badanie rentgenowskie klatki piersiowej - jego wadą jest jednak to, że może nie wykazać obecności niewielkich zmian. Dlatego każde widoczne na zdjęciu podejrzane miejsce (niewielki cień) należy zbadać dokładniej - np. przy pomocy laboratoryjnego badania plwociny (wydzieliny dróg oddechowych odkrztuszanej przez chorego). Jeżeli obecność guza w płucu zostanie potwierdzona, należy pobrać fragment jego tkanki (biopsja) i przeprowadzić badanie histopatologiczne, które polega na mikroskopowej analizie komórek i ocenie, czy są one prawidłowe czy nowotworowe. Biopsję można przeprowadzić podczas bronchoskopii - zabiegu polegającym na wprowadzeniu do oskrzeli chorego wziernika (bronchoskopu), przy pomocy którego możliwe jest obejrzenie wnętrza dróg oddechowych i pobranie wycinków, zabieg ten przeprowadzany jest w znieczuleniu miejscowym. Innym rodzajem biopsji jest biopsja aspiracyjna cienkoigłowa - polega ona na nakłuciu guza przez oskrzela lub ścianę klatki piersiowej i pobranie fragmentów guza. Czasami pobranie wycinka do badania histopatologicznego jest możliwe tylko po chirurgicznym otwarciu śródpiersia lub klatki piersiowej - zabiegi te wykonywane są w znieczuleniu ogólnym.

W przypadku zdiagnozowania nowotworu złośliwego, ważne jest również ustalenie, jak bardzo rak jest zaawansowany. Oprócz badania rentgenowskiego klatki piersiowej, zalecane jest także wykonanie tomografii komputerowej klatki piersiowej, jamy brzusznej, mózgu i scyntygrafii kości - badanie te pozwolą na ocenę czy doszło do wytworzenia przerzutów. Innym badaniem przydatnym w ocenie zaawansowania nowotworu jest tomografia emisyjna (PET), która polega na analizie obrazowej gromadzenia się w organizmie radioizotopu (gromadzi się on przede wszystkim w ogniskach nowotworowych).

Metody leczenia

Szanse na całkowite wyleczenie raka płuca są tym większe, im wcześniej choroba zostanie wykryta. Dobór odpowiedniej metody leczenia jest zależny od typu raka, stopnia zaawansowania choroby oraz wydolności pacjenta. Jeżeli guz zostanie wykryty we wczesnym etapie rozwoju i kiedy nie występują przerzuty, leczenie polega na operacyjnym usunięciu płata płuca zajętego przez nowotwór. Czasami po takim zabiegu stosuje się również radioterapię w celu zapobiegnięcia nawrotowi choroby. Rak drobnokomórkowy płuc jest nowotworem o agresywnym przebiegu, szybko dającym przerzuty odległe i względnie wrażliwym na leczenie chemioterapeutykami - dlatego w przypadku tego typu raka bardzo ważną rolę odgrywa właśnie chemioterapia. Pacjenci z bardzo zaawansowanym nowotworem są leczeni tylko paliatywnie - w tym przypadku całkowite wyleczenie jest niemożliwe, natomiast stosuje się radio- lub chemioterapię w celu przedłużenia życia chorego, bez znacznego pogorszenia jego jakości.

Profilaktyka raka płuca

Najważniejszym czynnikiem ryzyka, zwiększającym prawdopodobieństwo zachorowania na raka płuca jest aktywne palenie papierosów oraz bierne narażenie na dym tytoniowy - dlatego niepalenie tytoniu i unikanie dymu papierosowego jest uznawane za najskuteczniejsze działanie profilaktyczne w przypadku nowotworu płuca. Do działań, które zmniejszają ryzyko zachorowania na raka płuc zalicza się również prawidłową dietę - bogatą w owoce oraz takie warzywa jak brokuły, kalafiory, brukselki czy kapusta. Badania wskazują, że ryzyko zachorowania zmniejsza dostarczenie organizmowi odpowiednich ilości miedzi, cynku i żelaza, ponieważ substancje te stabilizują DNA. Ważna jest także regularna aktywność fizyczna, która również zmniejsza prawdopodobieństwo zachorowania na nowotwory płuca.

Do działań profilaktycznych zalicza się też przeprowadzenie badania genetycznego w kierunku obecności mutacji A148T w genie CDKN2A - obecność takiej mutacji w DNA świadczy o 2-krotnie wyższym ryzyku zachorowania na raka płuca. Nosiciele takiej mutacji, ze względu na większe zagrożenie nowotworem, powinni ograniczyć wpływ negatywnych czynników środowiskowych a także regularnie poddawać się badaniom kontrolnym (np. badaniu rentgenowskiemu). Dzięki temu ryzyko zachorowania na raka płuca zostanie zminimalizowane lub nowotwór zostanie rozpoznany we wczesnym, umożliwiającym całkowite wyleczenie stadium - jeżeli proces nowotworowy już się rozpoczął.


Statystyki:
0 komentarzy
2425 wyświetleń

Najnowsze komentarze

Brak komentarzy - skomentuj pierwszy!

Objawy

  • duszność, chrypka, kaszel, krwioplucie
  • ból w klatce piersiowej
  • częste zapalenia płuc
  • ogólne osłabienie, szybkie męczenie się
  • pocenie nocne

Diagnostyka

  • badanie rentgenowskie
  • tomografia komputerowa
  • bronchoskopia
  • badanie genetyczne

Badanie DNA

  • mutacja w genie CDKN2A zwiększa 2-krotnie ryzyko zachorowania

Nowotwory - mężczyźni

Świadomość o ryzyku nowotworu to Twoja przewaga! Wczesne działania profilaktyczne to istotne zmniejszenie ryzyka zachorowania.

Nowotwory - mężczyźni

• Dla mężczyzn po 20. roku życia, którzy chcą kontrolować ryzyko związane z potencjalnymi chorobami nowotworowymi

• Profilaktyka raka poprzez badania genetyczne pozwoli na wykrycie zwiększonego ryzyka rozwoju nowotworów złośliwych i jego istotne ograniczenie

Test wskaże poziom ryzyka związanego z zachorowaniem na:

raka tarczycy

raka trzustki

raka jelita grubego

czerniaka

raka nerki

raka prostaty

raka płuc

Cena badania:

1 549 zł