![Fentanyl — czym jest? Działanie, skutki uboczne, stan psychiczny a skłonność do uzależnień](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fzdrowegeny.pl%2Fcmsstatic%2Ffentanyl.jpg&w=3840&q=75)
Fentanyl — czym jest? Działanie, skutki uboczne, stan psychiczny a skłonność do uzależnień
Z artykułu dowiesz się:
- Fentanyl - czym jest i jakie ma zastosowanie?
- Fentanyl - skutki przedawkowania
- Czy geny mają istotny wpływ na predyspozycje do uzależnień?
- Jak czynnik psychiczny przyczynia się do ryzyka uzależnień?
- Co możemy zrobić, aby pokonać uzależnienie?
Sprawdź też
Data publikacji: 2024-06-21
Data aktualizacji: 2024-06-21
Fentanyl — czym jest?
Fentanyl — zastosowanie
- łagodzenia bólu u pacjentów po leczeniu operacyjnym;
- w leczeniu bólu u pacjentów z zawałem serca;
- w leczeniu bólu przewlekłego;
- w medycynie paliatywnej;
- u pacjentów cierpiących na bóle nowotworowe.
Fentanyl — jak działa?
Do skutków działania fentanylu zalicza się m.in.:
- Analgezję (działanie medyczne polegające na eliminacji bólu);
- działanie sedacyjne (sedacją nazywamy działanie, które ma na celu uspokoić, obniżyć poziom lęku, świadomości i wywołać niepamięć);
- senność;
- zaburzenia nastroju;
- euforię;
- stan zmniejszenia częstości oddychania i spłycenia oddechów;
- zaparcia;
- zwężenie źrenic;
- nudności;
- świąd;
- pocenie się;
- niedociśnienie ortostatyczne.
Fentanyl — skutki uboczne
- Wymioty;
- zawroty głowy;
- chroniczne zmęczenie;
- problemy z układem oddechowym;
- depresja oddechowa (stan zmniejszenia częstości oddychania i spłycenia oddechów);
- całkowite zatrzymanie oddechu;
- ból mięśni, stawów;
- przewlekłe bóle głowy;
- drgawki;
- trudności z koncentracją;
- zaburzenia pamięci;
- osłabienie układu odpornościowego;
- zaburzenia smaku;
- zwiększona potliwość;
- zaburzenia postrzegania przestrzeni;
- halucynacje;
- omamy czuciowe;
- złagodzenie stanów lękowych;
- wkroczenie w odmienny stan świadomości;
- zmniejszone odczuwanie zarówno emocji, jak i stanów fizycznych.
Objawy przedawkowania:
- Obniżenie ciśnienia;
- spowolnienie czynności serca;
- problemy z oddychaniem;
- sztywność mięśni;
- poszerzenie źrenic.
Fentanyl — metody wykrywania:
- Metody immunoenzymatyczne;
- radioreceptorowe;
- radioimmunologiczne (RIA);
- spektrometrię w podczerwieni;
- chromatografię cieczową;
- chromatografię gazową.
Czy stan psychiczny może mieć wpływ na skłonność do uzależnień?
Uzależnienie — jest to przymus wykonywania jakiejś czynności czy przyjmowania substancji. To stan zaburzenia zdrowia psychicznego i fizycznego, na które ma wpływ wiele różnych czynników. Podatność na uzależnienia jest wynikiem wielu elementów:
- Czynników genetycznych;
- psychologicznych;
- środowiskowych;
- depresji;
- traumy i wielu innych.
Czy czynnik genetyczny może zwiększać ryzyko uzależnienia?
- Gen DRD2 koduje receptor dopaminy, neuroprzekaźnika odgrywającego kluczową rolę w układzie nagrody mózgu. Osoby posiadające pewne warianty genu DRD2 mogą być bardziej podatne na uzależnienie od substancji psychoaktywnych;
- Gen ADRA2A koduje receptor alfa-2 adrenergiczny, który bierze udział w regulacji nastroju i lęku. Osoby posiadające pewne warianty genu ADRA2A mogą być bardziej podatne na uzależnienie od alkoholu i nikotyny;
- Gen GABRA2 koduje receptor GABA, neuroprzekaźnika hamującego aktywność mózgu. Osoby posiadające pewne warianty genu GABRA2 mogą być bardziej podatne na uzależnienie od alkoholu i benzodiazepin.
Bibliografia:
1. Zawadzki M., Nowak K. (2018). Fentanyl i jego pochodne jako grupa nowych substancji psychoaktywnych (dopalaczy). Katedra i Zakład Medycyny Sądowej Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu. Postepy Hig Med Dosw. Nr 72, s. 547-556.
2. Pergolizzi J., Böger R., Budd K., Dahan A., Erdine S. i inni. (2009). Opioidy i postępowanie w ciężkim bólu przewlekłym u osób starszych: konsensus międzynarodowego panelu ekspertów, ze szczególnym uwzględnieniem sześciu najczęściej stosowanych w praktyce klinicznej opioidów z III stopnia drabiny analgetycznej według Światowej Organizacji Zdrowia (buprenorfina, fentanyl, hydromorfon, metadon, morfina, oksykodon). Medycyna Paliatywna w Praktyce. Via Medica. Vol. 3, Nr 1, s. 40–66.
3. Zasowska-Nowak A., Ciałkowska-Rysz A. (2020). Fentanyl podpoliczkowy w leczeniu bólu przebijającego u chorego na mastocytozę układową – opis przypadku. Medycyna Paliatywna.
Vol. 12, Nr 4, s. 216-221.
Autor merytoryczny: Karolina Pasterz, specjalista portalu Zdrowegeny.pl
To badanie będzie pomocne:
Cena online:
![PayURaty PayURaty](/_next/image?url=%2Fpayu_raty.png&w=256&q=75)
12 miesięcy, do wykorzystania w całej Polsce