Testy alergiczne pokarmowe - kiedy je wykonać?

czwartek 15:00 - 20.09.2018
Ocena Użytkowników (1 Ocen)
5.0
Testy alergiczne pokarmowe - kiedy je wykonać?
Testy alergiczne pokarmowe są badaniami, których celem jest wykrycie, jakie pokarmy prowadzą do nieprawidłowych reakcji układu immunologicznego. Pozwalają również na wyeliminowanie niebezpiecznych produktów i uniknięcie objawów, które znacznie uprzykrzają życie alergików.

Jakie testy alergiczne pokarmowe można wykonać?

Testy alergiczne pokarmowe - jaka jest ich cena?

Wysokość ceny testów pokarmowych zależy od różnych czynników. Wśród nich znajduje się ilość badanych alergenów, a także metodyka konkretnego testu.

Alergie pokarmowe - czym są?

Alergiami pokarmowymi nazywana jest nieprawidłowa odpowiedź układu immunologicznego na białka pokarmowe, zwane w tym wypadku alergenami. Pobudzony układ immunologiczny produkuje przeciwciała IgE skierowane przeciwko konkretnym alergenom. W przypadku spożycia szkodliwego produktu dochodzi do związania się alergenu z przeciwciałami na powierzchni komórek tucznych, z których następnie wydzielane są mediatory prozapalne. Mediatory takie jak histamina wywołują stan zapalny w pobliskich tkankach, co skutkuje objawami alergii pokarmowej. Do reakcji alergicznej u osoby dorosłej dochodzi zazwyczaj po spożyciu około 10 g alergenu w posiłku, zaś u niemowląt i małych dzieci już po śladowych ilościach danej substancji.

Jakie pokarmy mogą szkodzić?

Alergenami pokarmowymi zazwyczaj są białka, które są na co dzień spożywane wraz z pożywieniem. Do uczulenia nie dochodzi, jeżeli jakiś pokarm nigdy nie został zjedzony, natomiast objawy alergiczne są możliwe w przypadku drugiej ekspozycji na dane pożywienie.

Organizm ludzki może uczulić się na niemal każdy pokarm, jednak u większości osób dochodzi do uczulenia na te same alergeny.

Pokarmy, które najczęściej szkodzą w przypadku alergii pokarmowych, to:

  • mleko krowie,
  • soja,
  • jaja,
  • pszenica (alergia na pszenicę),
  • orzeszki arachidowe,
  • ryby i owoce morza,
  • orzechy.

Małe panele testów na alergie pokarmowych obejmują właśnie te pokarmy. W przypadku niektórych osób może dojść do uczulenia na pomidory, seler, banany, kiwi, mango, rośliny strączkowe (soczewica, groszek, łubin), miód pszczeli, kakao, przyprawy oraz nasiona (sezam, słonecznik).

Zbadaj się pod kątem alergii

Z alergiami wiązane są takie objawy jak katar, łzawienie, kichanie, kaszel, wysypka, bóle brzucha, wzdęcia, biegunki czy wymioty. Jeżeli takie dolegliwości występują u Ciebie, wykonaj test pod kątem alergii.

Sprawdź dostępne testy alergiczne

U niektórych osób cierpiących na alergie może dochodzić do wyzwolenia objawów alergicznych po ekspozycji na inny alergen, który w 70% jest zbliżony budową do pierwotnie uczulającego białka. Taką sytuację nazywa się alergią krzyżową. W przypadku reakcji krzyżowych nie jest koniecznością, aby wiązały się one z tym samym typem alergii. Często u osób z alergią wziewną dochodzi do reakcji z alergenami pokarmowymi. Wśród alergii krzyżowych dość często stwierdza się reakcje pomiędzy pyłkami brzozy a jabłkami lub selerem, roztoczami kurzu domowego a owocami morza (szczególnie krewetkami i homarami), lateksem a cytrusami, różnymi rodzajami mleka bądź jaj, sierścią kota i wieprzowiną itp.

Na szczęście wykonując niektóre testy alergiczne z krwi możliwe jest stwierdzenie, czy pacjent ma ryzyko wystąpienia alergii krzyżowej. W tym celu bada się stężenie przeciwciał IgE przeciwko determinantom węglowodanowym (CCD).

W jakich przypadkach należy wykonać testy alergiczne pokarmowe?

Opisana wcześniej reakcja układu immunologicznego następuje już w ciągu kilku minut od spożycia pokarmu. Przy bardzo silnym uczuleniu może dojść do objawów jeszcze w obrębie jamy ustnej. Natomiast po przedostaniu się alergenu do krążenia, co trwa do dwóch godzin, może dojść do reakcji ogólnoustrojowych.

Testy alergiczne pokarmowe wykonaj, jeśli po posiłku występują następujące objawy:

  • mdłości, odbijanie, zgaga, wymioty, wzdęcia, bóle kolkowe brzucha, biegunka,
  • obrzęk i szczypanie warg, jamy ustnej, gardła i krtani - jest tzw. zespół alergii jamy ustnej,
  • atak astmy oskrzelowej,
  • nasilenie kararu,
  • zmiany skórne w postaci opuchlizny, rumienia, wysypki, pokrzywki itp.,
  • katar, świszczący oddech, duszność, kaszel i chrypka, bóle głowy i brzucha, wymioty, biegunka, znaczny spadek ciśnienia krwi, utrata przytomności - objawy te świadczą o uogólnionej reakcji, czyli wstrząsie anafilaktycznym.

Wstrząs anafilaktyczny może doprowadzić do poważnych zaburzeń rytmu serca, co bez pomocy może zakończyć się śmiercią. Osoby, które już raz przebyły anafilaksję, powinny nosić przy sobie ampułkę adrenaliny często w formie autostrzykawki. Adrenalina jest najlepszym sposobem, aby uniknąć poważnych skutków wstrząsu.

U dzieci reakcje alergiczne pokarmowe mają specyficzną charakterystykę. Mali alergicy najczęściej mają objawy skórne w postaci świądu, wysypki i obrzęków, zespół anafilaksji jamy ustnej i czasem również biegunki i wymioty. Bardzo małe dzieci mogą reagować również niechęcią na dany pokarm. Natomiast aż u 3% dzieci z alergiami pokarmowymi dochodzi do wstrząsu.

Alergie pokarmowe mają również związek z chorobami alergicznymi. Schorzenia te mają w pewnym stopniu podłoże genetyczne - częściej obserwowane są rodzinnie. W terapii chorób alergicznych ogromne znaczenie mają alergie, w tym alergie pokarmowe. Ekspozycja (nawet nieświadoma) na alergen może prowadzić do zaostrzenia przebiegu choroby oraz do pogorszenia skuteczności leczenia.

Testy alergiczne pokarmowe należy wykonać w tych chorobach alergicznych:

  • astmie oskrzelowej,
  • alergicznym nieżycie nosa,
  • alergicznym zapaleniu spojówek,
  • atopowym zapaleniu skóry, pokrzywce skórnej.

Dodatkowo testy alergiczne pokarmowe należy przeprowadzić, jeśli:

  • alergię pokarmową wykryto dawno i mogła ustąpić,
  • jest podejrzenie, że rozwinęły się nowe alergie pokarmowe,
  • stwierdzono wcześniej inne alergie (np. wziewne lub na leki).

Testy alergiczne pokarmowe z krwi

W przebiegu alergii pokarmowej we krwi stale znajduje się podwyższony poziom przeciwciał IgE swoistych dla konkretnych produktów. Testy alergiczne pokarmowe pozwalają na zbadanie ich stężenia we krwi poprzez analizę immunoenzymatyczną lub molekularną.

Podstawowym badaniem w kierunku alergii pokarmowych jest test w ramach panelu pokarmowego. Taki panel obejmuje 21 alergenów, a w tym także determinanty węglowodanowe. Alergie pokarmowe u dzieci warto wykonać w ramach panelu pediatrycznego, który obejmuje 28 alergenów najczęściej uczulających dzieci, a wśród tego 15 pokarmowych.

Do bardziej rozszerzonych i kompleksowych badań na alergie należy test ALEX, który określa możliwość alergii aż na 282 alergeny i ich komponenty molekularne. Wynik testu ALEX może więc być wykorzystany w celu dobrania immunoterapii swoistej, która może być skierowana na konkretne alergeny.

Testy alergiczne pokarmowe z krwi:

  • nie wiążą się z żadnymi dolegliwościami,
  • można nadal stosować leki antyhistaminowe,
  • analizowanych jest wiele alergenów z jednego pobrania krwi,
  • samo pobranie jest szybkie.

Testy alergiczne pokarmowe - badania skórne

Badania skórne mają podobne zastosowanie jak badania z krwi. Również wykonywane są w panelach. Ograniczeniem w ilości przebadanych alergenów jest tu powierzchnia skóry przedramion, na których przeprowadzany jest test. Zwykle analizuje się do około 20 pokarmów.

Na skórę przedramion nakłada się krople roztworów alergenów, roztwór histaminy i roztwór soli fizjologicznej. Następnie za pomocą jednorazowych lancetów skóra jest nakłuwana w środku każdej kropli. Pacjent z ułożonymi poziomo przedramionami odczekuje około 20 minut, po których lekarz odczytuje wynik. Pozytywny wynik (czyli obecność alergii) stwierdzany jest, jeśli dojdzie do reakcji z powstaniem bąbla i rumienia o średnicy co najmniej takiej samej jak w przypadku reakcji na histaminę (czyli próbę dodatnią). W przypadku soli fizjologicznej skóra powinna zostać niezmieniona.

Testy alergiczne pokarmowe skórne wymagają wcześniejszego odstawienia leków antyhistaminowych (na co najmniej 2 tygodnie), gdyż blokują one objawy reakcji alergicznej. Dodatkowo w czasie badania może dojść do różnych dolegliwości.

Testy alergiczne pokarmowe za pomocą eliminacji i prowokacji

Eliminacje i prowokacje są przydatnymi testami alergicznymi pokarmowymi, jeżeli o wywołanie objawów podejrzewa się konkretny produkt.

W pierwszym przypadku zwyczajnie eliminuje się alergen z diety i obserwuje, czy dolegliwości ustępują czy też nie. Badanie w takiej formie można przeprowadzić samodzielnie we własnym zakresie.

Próba prowokacyjna musi być wykonywana pod opieką medyczną, gdyż wiąże się z poważną ingerencją w zdrowie pacjenta. W tym wypadku pacjentowi podaje się alergen i obserwuje, czy objawy się pojawią. Prowokacyjne testy alergiczne pokarmowe wiążą się ze znacznym ryzykiem wstrząsu anafilaktycznego.

Aktualizacja: 2018-12-01

Bibliografia:

  • Bochenek A.: Alergia pokarmowa. Nowa Medycyna 10/1999.
  • Human Nutrition, edited by Catherine Geissler, Hilary Powers, Elsevier 2011.
  • Sicherer S.H., Sampson H.A. Food allergy: Epidemiology, pathogenesis, diagnosis, and treatment. J Allergy Clin Immunol. 2014 Feb;133(2):291-307; quiz 308.
  • Wagner A.: Znaczenie determinant węglowodanowych (CCD) w diagnostyce alergii krzyżowej. Alergia, 2013, 3: 36-38.
Statystyki:
0 komentarzy
473 wyświetleń

Najnowsze komentarze

Brak komentarzy - skomentuj pierwszy!

Panel pokarmowy (21 alergenów)

  • Test zalecany dla osób z podejrzeniem alergii na pokarmy
  • W ramach badania ilościowo oznaczane są przeciwciała IgE swoiste dla 21 alergenów pokarmowych
  • Laboratorium odpowiedzialne : Diagnostyka sp. z o.o.

Test wskaże poziom ryzyka związanego z zachorowaniem na:

alergii pokarmowej

Cena badania:

160 zł