Zdrowegeny.pl Logo

Koszyk

Toczeń — czym jest? Objawy, przyczyny, diagnostyka, leczenie, możliwe powikłania

Toczeń — czym jest? Objawy, przyczyny, diagnostyka, leczenie, możliwe powikłania

5.0
Ocena użytkowników: 10 ocen

Z artykułu dowiesz się:

  • Toczeń - wszystko co musisz wiedzieć
  • Toczeń - objawy, przyczyny 
  • Toczeń - diagnostyka i leczenie
  • Toczeń -  jakie są możliwe powikłania?
Sprawdź też

Data publikacji: 2024-01-12

Data aktualizacji: 2024-01-12

Toczeń rumieniowaty układowy jest trudnym do rozpoznania oraz leczenia schorzeniem. Leczenie powinno odbywać się pod kontrolą kilku lekarzy specjalistów w tym reumatologa. Im wcześniej choroba zostanie zdiagnozowana, tym lepsze są rokowania i szansa na efektywniejsze leczenia pacjenta. Natomiast nieleczony toczeń prowadzi stopniowo do uszkodzeń wielu narządów, a w konsekwencji do śmierci.



Toczeń — co to jest?

Toczeń rumieniowaty układowy jest chorobą autoimmunologiczną, w której przebiegu zajęcie układu krążenia należy do częstych i istotnych prognostycznie manifestacji narządowych. Zajęcie serca dotyczy głównie osierdzia oraz aparatu zastawkowego, rzadziej mięśnia sercowego. Chorzy na toczeń rumieniowaty układowy narażeni są na powikłania wczesnej miażdżycy w postaci choroby wieńcowej i zawału mięśnia sercowego.

Toczeń — objawy

  • zmiany skórne;
  • pokrzywka na skórze;
  • owrzodzenia jamy ustnej lub nosa;
  • nadmierne wypadanie włosów-łysienie;
  • zapalenie błon surowiczych;
  • zajęcie nerek;
  • zmiany neurologiczne;
  • zaburzenia hematologiczne-niedokrwistość hemolityczna, spadek liczby
    białych krwinek lub płytek krwi;
  • nadwrażliwość na światło słoneczne (promieniowanie ultrafioletowe powoduje uszkodzenie komórek naskórka);
  • ból i stany zapalne stawów (najczęściej nadgarstkowe, stawy palców rąk, kolanowe i stawy stóp);
  • ból mięśni (różne nasilenie tzw. ‘wędrującego’ bólu);
  • gorączka;
  • częste osłabienie;
  • spadek masy ciała;
  • zapalenie błon surowiczych – opłucnej i/lub osierdzia
  • zmiany w nerkach – utrzymująca się proteinuria (białkomocz) lub obecność wałeczków nerkowych w moczu.

    Toczeń — przyczyny

Wciąż do końca nie jest poznana przyczyna pojawienia się tej choroby. Uważa się, że u podstaw choroby leżą predyspozycje genetyczne – na skutek różnych czynników dotychczas uśpione geny mogą zostać obudzone. Czynnikami tymi może być na przykład infekcja wirusowa, czy stosowanie niektórych leków, ale również zbyt długa i intensywna ekspozycja na słońce.


Toczeń — diagnostyka

Badania do wykonania przy rozpoznaniu choroby

  • Badania laboratoryjne: – morfologia krwi – OB – CRP – stężenie kreatyniny i/lub eGFR – analiza moczu, białkomocz dobowy – aktywność aminotransferaz – układ krzepnięcia – oznaczenie przeciwciał przeciwjądrowych (ANA), anty-dsDNA, anty-Ro, anty-La, anty-RNP, anty-Sm, antyfosfolipidowych .Przydatne w ustaleniu rozpoznania choroby jest wykonanie proteinogramu oraz oznaczenie składowych dopełniacza C3 i C4.
  • Badania obrazowe: – zdjęcie klatki piersiowej – elektrokardiogram – echokardiografia. Przydatne w postawieniu diagnozy jest wykonanie badania USG jamy brzusznej . Badania diagnostyczne konieczne do wykonania w przypadku rozpoznania określonych postaci klinicznych tocznia rumieniowatego układowego.
  • W przypadku zajęcia układu ruchu: – czynnik reumatoidalny – ACPA – RTG zajętych stawów.
  • Przydatne w diagnostyce różnicowej typu zapalenia stawów: badanie płynu stawowego, USG stawów.
  • W przypadku zajęcia skóry, błon śluzowych: – ocena dermatologiczna aktywności i stopnia uszkodzenia (CLASI) – ocena laryngologiczna
  • W przypadku zajęcia układu sercowo-naczyniowego: – EKG; echokardiogram,
  • W przypadku zajęcia układu moczowego: – stężenie kreatyniny i/lub eGFR – powtarzane analizy i posiewy moczu – białkomocz dobowy – ocena wielkości nerek w USG – biopsja nerki – w przypadku zespołu nerczycowego; zespołu nefrytycznego; szybko rozwijającej się niewydolności nerek o niejasnej etiologii, w celu potwierdzenia diagnozy, oceny aktywności i przewlekłości zmian.
  • W przypadku zajęcia układu nerwowego: – badanie neurologiczne – badanie psychiatryczne – badanie psychologiczne – ze wskazań: EEG, CT głowy, MRI głowy, MRI kręgosłupa, EMG
  • W przypadku zajęcia układu oddechowego: – badanie RTG klatki piersiowej – ze wskazań: HRCT klatki piersiowej, scyntygrafia płuc, testy czynnościowe płuc, badanie płynu opłucnowego, test QuantiFERON.

Toczeń — leczenie


W przebiegu tocznia, stosuje się leczenie objawowe, które przeważnie uwzględnia niesteroidowe leki przeciwzapalne, leczenie kortykosteroidami i leki immunosupresyjne na zredukowanie nadmiernej aktywności układu odpornościowego.


Łagodzenie objawów chorobowych polega na przyjmowaniu leków uśmierzających ból i stany zapalne. Najczęściej stosowanymi lekami są:

  • ibuprofen i naproksen, czyli niesteroidowe leki przeciwzapalne, które mają za zadanie złagodzić ból i sztywność stawów;
  • kremy i maści chroniące przed promieniowaniem UV;
  • leki przeciwmalaryczne - stosowane w łagodnych przypadkach pozwalają zmniejszyć dolegliwości skórne;
  • kortykosteroidy - są podstawową grupa leków stosowaną w leczeniu tocznia rumieniowatego układowego, stosowane są doustnie i dożylnie;
  • inne leki immunosupresyjne - stosowane w momencie, gdy kortykosteroidy nie przynoszą poprawy, lub w celu zmniejszenia dawki steroidów, w przypadkach, w których choroba przybiera bardziej agresywny przebiegu.
  • leki regulujące gospodarkę lipidową;
  • środki pomocne w stanach leczenia zaburzeń psychicznych.

Toczeń — jakie są możliwe powikłania?


Przedwczesna choroba wieńcowa, zapalenie osierdzia, zapalenie mięśnia sercowego, uszkodzenie zastawek serca, zaburzenia rytmu serca, nadciśnienie płucne, powikłania zakrzepowo-zatorowe, nadciśnienie tętnicze oraz niewydolność serca. Szczególne znaczenie w rokowaniu ma przedwczesna progresja choroby, jaką jest miażdżyca prowadząca między innymi do rozwoju choroby wieńcowej, zwłaszcza u młodych kobiet. U niektórych pacjentów notowana jest osteoporoza, zespół antyfosfolipidowy, suchość oka oraz fibromialgia.
Do możliwych powikłań tocznia należą także poważne uszkodzenie nerek (w tym niewydolność), zakażenia, zakrzepica, nowotwory, drgawki, powikłania w okresie ciąży.


Bibliografia


1. Teresińska E., Szewczyk L. (2016). Ocena jakości życia pacjentów z toczniem układowym. Aspekty zdrowia i choroby. Vol. 1, Nr 3, s. 27–37.

2. Schmidt W., Pawlak-Buś K., Leszczyński P. (2021). Historia diagnostyki i leczenia tocznia rumieniowatego układowego. Forum Reumatol. Vol.7, Nr 2, s. 71–77.

3. Majda. M (2012). Toczeń rumieniowaty układowy. Reumatologia Vol. 50 Nr 2, s. 103 do 110.

4. Zalewska-Puchała J., Nowakowska M., Majda A., Bodys-Cupak I. (2014). Jakość życia chorych na toczeń rumieniowaty układowy. Problemy Pielęgniarstwa. Vol. 22 Nr 2, s.202–208.

5. Ostanek L. Płońska E., Brzosko M., Mokrzycki K. (2005). Zajęcie układu krążenia u chorych na toczeń rumieniowaty układowy. Reumatologia. Vol. 43, Nr 6, s. 373–378.

6. Schmidt W., Pawlak-Buś K., Leszczyński P. (2021). Historia diagnostyki i leczenia tocznia rumieniowatego układowego. Forum Reumatol. Vol.7, Nr 2, s. 71–77.

Autor merytoryczny: Karolina Pasterz, specjalista portalu Zdrowegeny.pl

To badanie będzie pomocne:

Zespół antyfosfolipidowy - antykoagulant toczniowy

Cena w placówce

129.00 

Cena online:

121.00 
Technologia badania:Oznaczenie jakościowe

Czas oczekiwania na wynik:do 10 dni roboczych

Ważność kodu:
12 miesięcy, do wykorzystania w całej Polsce

© 2024 Zdrowegeny.pl

powered by greenlogic