22 123 95 55

HIV - pierwsze objawy, leczenie, testy na HIV

4.00
Ocena użytkowników: 86 ocen

Pierwsze objawy:

  • podwyższona temperatura ciała,
  • bóle mięśni i stawów, bóle gardła,
  • wzmożone pocenie się,
  • powiększenie węzłów chłonnych,
  • wrzodziejące zmiany, które mogą się pojawić w obrębie jamy ustnej czy narządów intymnych, 
  • wysypka — najczęściej na twarzy lub tułowiu.

Dyrektor UNAIDS (projektu ONZ mającego na celu skuteczniejszą walkę z HIV i AIDS) ogłosiła w marcu 2022 roku, że w Ukrainie, na wskutek utrudnionych przez trwającą ofensywę wojskową dostaw, może zabraknąć leków do terapii antyretrowirusowej. Leki te mają na celu zahamowanie namnażania wirusa HIV i powinny być przyjmowane codziennie. Szacuje się, że w Ukrainie aktualnie około 150 tysięcy osób jest poddawanych terapii antyretrowirusowej i bez jej kontynuowania ich życie może być zagrożone. Zwróciła również uwagę jak ważne są działania profilaktyczne oraz testowanie, które pozwala na wczesne wdrożenie leczenia, które pozwala żyć normalnie. 

Czym jest HIV? HIV a AIDS

Skrót HIV pochodzi od angielskiej nazwy human immunodeficiency virus, oznaczającej ludzkiego wirusa niedoboru odporności. Zakażenie wirusem HIV powoduje stopniowe obniżanie odporności zakażonego wskutek zmniejszenia liczby leukocytów, które wirus atakuje. Leukocyty, nazywane również białymi krwinkami, odgrywają kluczową rolę w sprawnym działaniu układu odpornościowego, dzięki nim wykrywane są oraz zwalczane wszelkie patogeny i komórki, uznawane przez organizm za obce. 
Spadająca liczba białych krwinek czyni nasz organizm bezbronnym, przez co nieleczone zakażenie wirusem ludzkiego niedoboru odporności prowadzi do rozwoju AIDS, czyli zespołu nabytego upośledzenia odporności. AIDS to choroba wywołana nieleczonym zakażeniem wirusem HIV, początkowo może przebiegać bezobjawowo, z czasem jednak prowadzi do rozwoju chorób oportunistycznych, takich jak:
  • nawracające infekcje bakteryjne (np. zapalenie płuc),
  • wirusowe (opryszczka typu 1 i 2, półpasiec),
  • grzybicze (kandydoza, pneumocystowe zapalenie płuc, owrzodzenia jamy ustnej),
  • pasożytnicze (np. toksoplazmoza),
  • gruźlica,
  • mykobakterioza,
  • niektóre nowotwory (np. mięsak Kaposiego, który najczęściej występuje w ostatnich fazach AIDS, chłoniaki, ale również wiele innych nowotworów złośliwych).
Choroby oportunistyczne stopniowo wyniszczają organizm chorego i sprawiają, że nawet niegroźne infekcje stanowią dla niego śmiertelne zagrożenie, z którym osłabiony układ odpornościowy nie jest w stanie się uporać. Ponadto, w przebiegu AIDS występują także bóle mięśni, zaburzenia czucia, nudności, wymioty, biegunki, zawroty głowy, niedokrwistość czy problemy z pamięcią.

Wirus HIV — jak można się zarazić?

 Wirusem HIV zarazić się można na kilka sposobów:

  • poprzez krew — na przykład podczas transfuzji krwi, transplantacji narządów, używania igieł zanieczyszczonych krwią osób zainfekowanych wirusem,
  • poprzez kontakty seksualne — waginalne, oralne oraz analne
  • z matki nosicielki na dziecko — przez łożysko podczas ciąży, podczas porodu, a także poprzez karmienie piersią.

HIV — jak nie można się zarazić HIV? :

Nie zakazimy się: 
  • korzystając ze wspólnych talerzy, sztućcy, artykułów kuchennych;
  • korzystając ze wspólnej łazienki, toalety ( choć trzeba pamiętać o osobnych szczoteczkach do zębów, maszynkach do golenia);
  • drogą kropelkową;
  • przez wydzieliny człowieka (pot, kał, ślinę, łzy — O ILE NIE MA W NICH KRWI!);
  • oddając krew.

Zakażenie wirusem HIV a kontakty seksualne

Kontakty seksualne to najczęstsza przyczyna zakażeń wirusem HIV na całym świecie. Ryzyko zakażenia zależy od stadium infekcji nosiciela oraz od wiremii (ilości wirusa) w jego organizmie. Im wiremia jest większa, tym wyższe jest ryzyko transmisji wirusa na partnera / partnerkę seksualną. Szacuje się, że ryzyko zarażenia się wirusem jest 10-krotnie wyższe podczas ostrej infekcji HIV (krótko po zakażeniu) w porównaniu do stadium bezobjawowego nosicielstwa.

Wirus łatwiej przenosi się z mężczyzny na kobietę

Wirus HIV zdecydowanie łatwiej przenosi się z mężczyzny na kobietę niż z kobiety na mężczyznę — wynika to z odmiennej budowy anatomicznej narządów płciowych kobiet i mężczyzn, a także z większego stężenia wirusa HIV w nasieniu w porównaniu do jego stężenia w wydzielinach narządów płciowych kobiety. Ryzyko transmisji wirusa zależy też od częstości stosunków seksualnych z osobą zakażoną oraz od stosowania zabezpieczeń — częstsze kontakty seksualne to większe ryzyko zakażenia, natomiast zabezpieczenie w postaci prezerwatywy znacząco je zmniejsza (ale nie niweluje go całkowicie).

Rodzaj aktywności seksualnej ma znaczenie

  • Na prawdopodobieństwo zakażenia wirusem HIV ma również wpływ rodzaj aktywności seksualnej — najbardziej niebezpiecznym rodzajem są kontakty analne (zarówno homo-, jak i heteroseksualne). 
  • Kontakty oralne cechują się niewielkim ryzykiem transmisji wirusa, jednak w historii odnotowywano już przypadki zarażenia się nim w ten sposób, dlatego ten rodzaj aktywności seksualnej nie może zostać uznany za zachowanie bezpieczne.
  • Kontakty waginalne oznaczają większe prawdopodobieństwo zarażenia dla kobiety niż mężczyzny, ryzyko to wzrasta w przypadku kontaktów podczas menstruacji (dla obu płci).
  • Badania wskazują również, że na zakażenie HIV bardziej narażone są kobiety po menopauzie.
  • Ponadto należy podkreślić, że przed zakażeniem nie chroni również stosunek przerywany — w preejakulacie również może znajdować się wirus HIV (jego stężenie jest jednak zdecydowanie mniejsze niż w nasieniu, co zmniejsza ryzyko zarażenia.

Zakażenie HIV poprzez zarażoną krew


Do zakażenia może dojść wskutek kontaktu z zakażoną krwią, która przedostanie się do naszego krwiobiegu, na przykład
w efekcie zetknięcia z uszkodzoną skórą lub błonami śluzowymi. Na początku epidemii AIDS częstym źródłem zakażeń, obok strzykawek i igieł używanych wspólnie przez osoby uzależnione od substancji psychoaktywnych, była również transfuzja krwi oraz preparatów krwiopodobnych. 
Czy można się zarazić HIV, oddając krew lub przez przeszczepiony organ?

Wprowadzenie przez stacje krwiodawstwa obowiązkowych badań każdej oddanej porcji krwi zdecydowanie ograniczyło tę drogę transmisji wirusa, procedura ta nie zapewnia jednak stuprocentowego bezpieczeństwa. Choć dzięki doskonaleniu testów zmniejsza się długość okienka serologicznego, w dalszym ciągu możliwe jest jednak, że krew odda osoba, która zakaziła się w okresie poprzedzającym pobór, a jej organizm nie zaczął jeszcze wytwarzać przeciwciał.

Dla zwiększenia bezpieczeństwa stacje krwiodawstwa edukują dawców, prowadzą pogłębiony wywiad, a nawet umożliwiają wycofanie oddanej próbki krwi lub anonimowe zgłoszenie, że pobrana krew nie powinna być oddana. Na świecie znane są również przypadki zakażeń podczas transplantacji niektórych narządów (jak np. serce, nerki, wątroba, ale już nie przez rogówkę). Na zakażenie HIV narażeni są również pracownicy ochrony zdrowia, choć takie przypadki odnotowywane są niezwykle rzadko.

Transmisja HIV z matki na dziecko


Do transmisji wirusa z matki na dziecko najczęściej dochodzi w okresie okołoporodowym, kiedy ryzyko kontaktu z krwią
i przerwania tkanek jest największe. Zakażenie jest również możliwe podczas karmienia piersią oraz podczas ciąży. Dzięki wprowadzeniu profilaktyki zakażeń podczas ciąży, na którą składa się między innymi zastosowanie odpowiedniej farmakoterapii oraz poród poprzez cesarskie cięcie, udało się znacznie zminimalizować ryzyko transmisji tą drogą. Niestety wśród kobiet, które nie miały świadomości bycia nosicielem wirusa w czasie porodu ryzyko, przeniesienia zakażenia wzrasta do około 40%.

Jakie są objawy infekcji wirusem HIV?

W początkowym okresie wirus HIV może nie wywoływać żadnych dolegliwości, ale u około 60% osób zakażonych po upływie od trzech do sześciu tygodni występują objawy grypopodobne.  Te pierwsze objawy zakażenia HIV to:
  • podwyższona temperatura ciała,
  • bóle mięśni i stawów,
  • bóle gardła,
  • wzmożone pocenie się,
  • powiększenie węzłów chłonnych,
  • wrzodziejące zmiany, które mogą sie pojawić w obrębie jamy ustnej czy narządów intymnych, 
  • wysypka — najczęściej na twarzy lub tułowiu. 
Symptomy te ustępują po kilku-kilkunastu dniach. Następnie infekcja wkracza w stadium bezobjawowego nosicielstwa, wirus HIV jednak cały czas jest obecny i namnaża się w organizmie osoby zakażonej, powoli uszkadzając jej układ odpornościowy — stadium bezobjawowego nosicielstwa trwa około 10 lat.

Kiedy wykonać testy na HIV?


Wykonanie testu na HIV zalecane jest:
  • w ramach profilaktyki,
  • wszystkim osobom aktywnym seksualnie (w szczególności osobom podejmującym ryzykowne zachowania seksualne i posiadającym wielu partnerów seksualnych, choć nierzadkie są również przypadki zakażeń osób, które miały tylko jednego partnera seksualnego),
  • po przebytych zabiegach kosmetycznych, w których ciągłość skóry została naruszona (np. piercing, tatuaż),
  • w przypadku potwierdzenia zakażenia przez naszego partnera seksualnego,
  • w przypadku ciąży lub jej planowania (test powinien wykonać również ojciec dziecka).
Poza wspomnianymi sytuacjami test na HIV warto wykonać również, gdy występują: 
  • przewlekłe stany gorączkowe nieznanego pochodzenia,
  • przewlekłe uogólnione powiększenie węzłów chłonnych,
  • nawracające choroby o nietypowym przebiegu, trudne do wyleczenia,
  • nawracające zakażenia grzybicze lub inne choroby przenoszone drogą płciową,
  • zakażenie HPV,
  • nawracające zapalenia płuc, oskrzeli, grzybica tchawicy,
  • gruźlica.

Jak wykryć zakażenie? Rodzaje testów na HIV

Większość Polaków uważa, że nosicielstwo HIV na pewno ich nie dotyczy, dlatego nie poddają się badaniom przesiewowym - założenie to jest oczywiście błędne, ponieważ nosicielem wirusa może być każdy z nas. Brak świadomości infekcji stanowi zagrożenie nie tylko dla naszego stanu zdrowia, ale także dla zdrowia innych osób - ważne jest więc odpowiednio wczesne wykrycie zakażenia.

Badanie przesiewowe w kierunku HIV polega na laboratoryjnej analizie próbki krwi pod kątem obecności antygenu p24 specyficznych dla wirusa przeciwciał — badanie takie można obecnie wykonać anonimowo, nawet nie wychodząc z domu. Wystarczy zamówić zestaw do samodzielnego pobrania.

Antygen p24 jest wykrywalny we krwi nosiciela już po 4 tygodniach od momentu zakażenia (jego stężenie zwiększa się i zmniejsza wraz z poziomem wirusa HIV), przeciwciała natomiast po 12 tygodniach — właśnie po takim czasie od momentu potencjalnego zakażenia zalecane jest poddanie się badaniu. Okres ten nazywany jest okienkiem serologicznym. Negatywny wynik testu wykonany w tym czasie musi zostać potwierdzony ponownym badaniem po upływie okresu okienka serologicznego. 

Wszystkie wyniki dodatnie uzyskane w testach przesiewowych muszą zostać potwierdzone przy pomocy analizy Western blot - dopiero pozytywny wynik tego testu pozwala na stwierdzenie, że pacjent rzeczywiście jest nosicielem wirusa HIV.

Infekcja HIV — leczenie i profilaktyka

Potwierdzenie infekcji wirusem HIV jest kluczowe, ponieważ pozwala na zastosowanie odpowiednich leków antyretrowirusowych - nie wyeliminują one wirusa HIV całkowicie z organizmu, ale zahamują jego namnażanie, a tym samym znacznie wydłużą życie osobom zakażonym i zapewnią im dobry stan zdrowia przez wiele lat (badania wskazują, że u osób stosujących terapię antyretrowirusową przez około 30 lat nie występują żadne objawy infekcji).

Ponieważ nadal nie ma leku eliminującego wirusa HIV całkowicie, najważniejsza jest odpowiednia, zapobiegająca zakażeniu profilaktyka. Wśród działań profilaktycznych wymienia się: odpowiednią edukację, unikanie kontaktów seksualnych z osobami o nieznanym statusie serologicznym lub osobami zakażonymi HIV, stosowanie prezerwatyw, nieprzyjmowanie środków odurzających, odpowiednią higienę osobistą (nieużywanie np. wspólnych z innymi maszynek do golenia, szczoteczek do zębów), wykonywanie tatuaży/piercingu itp. w bezpiecznych, polecanych salonach czy regularne przeprowadzanie badań przesiewowych w kierunku infekcji wirusem HIV.

Bibliografia:

  1. Cianciara J., Juszczyk J. (2007). Choroby zakaźne i pasożytnicze. Lublin: CZELEJ.
  2. Marczyńska M., Szczepańska-Putz M., Ołdakowska M., Dobosz S. (2001). Transmisja wertykalna HIV w Polsce w latach 1989-2000. Przegląd Epidemiologiczny, vol. 55, nr. 4, s. 517-521.
  3. Sobolewska-Pilarczyk M., Rajewski P., Rajewski P. (2016). Zakażenie HIV w praktyce lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Forum Medycyny Rodzinnej, vol. 10, nr 1, s. 42-44.
  4. Słonka J., Siewaszewicz E., Hildebrandt I. (2019). Znaczenie i ocena jakości życia osób żyjących z HIV (HRQoL), zależnej od zdrowia. Zakażenia XXI wieku, vol. 2, nr. 1, s. 21-27.
  5. https://aids.gov.pl/wp-content/uploads/2021/04/Kontra-2-2021-.pdf (dostęp online: 15.03.2022)
  6. http://wwwold.pzh.gov.pl/oldpage/epimeld/hiv_aids/2019.htm (dostęp online: 15.03.2022)

Aktualizacja: 2022-03-15

Data publikacji: 2022-03-15

Wirus HIV - test INSTI zestaw do samodzielnego wykonania w domu


109.00 na stronie
129.00 
Chwilowo niedostępne
Technologia badania:
Jakościowy test immunologiczny
Czas oczekiwania na wynik:
Wynik widoczny jest natychmiast po wykonaniu testu

Ważność kodu:
12 miesięcy, do wykorzystania w całej Polsce

Masz pytania?

Zadzwoń, a chętnie na nie odpowiemy