22 123 95 55

Kortyzol - rola i badanie poziomu hormonu stresu

4.70
Ocena użytkowników: 19 ocen

Kortyzol - rola i badanie poziomu hormonu stresu

Środowisko, w którym żyjemy pełne jest czynników stresogennych: nieodpowiedni styl życia, stres, pośpiech czy zła dieta przyczyniają się do nadmiernego wydzielania hormonu stresu - kortyzolu. Jest to hormon steroidowy wytwarzany z cholesterolu egzogennego (wytwarzanego przez organizm) lub endogennego (dostarczanego wraz z produktami spożywczymi) w korze nadnerczy z udziałem hormonu adrenokortykotropowego (ACTH) wydzielanego przez przysadkę mózgową. Kortyzol nazywany jest powszechnie hormonem stresu, ponieważ wytwarzany jest w stanach napięcia, sytuacjach stresowych i podczas aktywności fizycznych. Poranny wyrzut kortyzolu określany jest jako CAR (ang. cortisol awakening response). Hormon wydzielany jest zgodnie z dobowym rytmem, najwyższe stężenie występuje około 8 rano, a najniższe wieczorem i we wczesnej fazie snu. Stres jest korzystny dla naszego organizmu - dodaje energii i motywacji, jednak zbyt długie napięcie wpływa negatywnie na nasze zdrowie psychiczne i fizyczne, układ odpornościowy, sercowo-naczyniowy, neuroendokrynny i ośrodkowy układ nerwowy. Termin “wyczerpanie nadnerczy” oznacza w medycynie alternatywnej osłabienie nadnerczy w odpowiedzi na przewlekły stres. Jednak nie ma on żadnego naukowego potwierdzenia i nie został uznany za jednostkę chorobową.

Rola kortyzolu

Kortyzol wpływa na: 
  • Adaptację organizmu do sytuacji stresowych,
  • Funkcjonowanie układu odpornościowego,
  • Równowagę gospodarki hormonalnej,
  • Układ sercowo naczyniowy,
  • Gospodarkę węglowodanową - kortyzol bierze udział w regulacji gospodarki węglowodanowej poprzez wpływ na produkcję i magazynowanie glukozy, ograniczenie produkcji insuliny w trzustce,
  • Detoksykację organizmu,
  • Przemianę materii i regulację metabolizmu,
  • Odpowiedź zapalną,
  • Układ nerwowy i zdrowie psychiczne,
  • Sprawność fizyczną.

Diagnostyka - kiedy warto wykonać badanie poziomu kortyzolu?

Badanie poziomu kortyzolu może być przydatne dla osób zmagających się z przewlekłym stresem, otyłością, zespołem metabolicznym, chorobą autoimmunologiczną, PCOS, depresją i zaburzeniami nastroju czy problemami z porannym wstawaniem. Zarówno zbyt wysoki jak i za niski poziom kortyzolu może być niekorzystny i wskazywać na chorobę np. na niedoczynność nadnerczy.

W celu sprawdzenia poziomu kortyzolu oferujemy następujące badania:

  • AdrenalPrint będący testem wysyłkowym. Badanie polega na pobraniu 5 próbek śliny w określonych porach dnia. Jest to test umożliwiający 5-punktowy pomiar kortyzolu z próbki śliny. Pomiar wykonany tuż po przebudzeniu umożliwia określenie reakcji organizmu osoby badanej na poranny wyrzut kortyzolu. Natomiast indeks kortyzol/DHEA pomaga w ocenie równowagi pomiędzy tymi dwoma hormonami. Do wyniku dołączona jest również interpretacja wraz ze wskazówkami. Badanie AdrenalPrint może być pomocne dla osób, które borykają się z brakiem energii, mają problemy ze snem lub wstawaniem rano pomimo odpowiedniej ilości przespanych godzin, zauważyły u siebie nadmierny apetyt na słone lub słodkie produkty, z osłabioną odpornością czy z otyłością brzuszną.
  • StressPrint jest to podobnie jak AdrenalPrint badanie wysyłkowe. W ramach tego testu badany jest poziom 8 neuroprzekaźników i hormonów stresu w organizmie: kortyzolu, DHEA, serotoniny, dopaminy, adrenaliny, noradrenaliny, glutaminianu i GABA. Aby wykonać badanie należy pobrać próbkę śliny i moczu.

Objawy zbyt niskiego poziomu kortyzolu

Stężenie kortyzolu w organizmie obniża się przy niedoczynności nadnerczy. Niedobór może objawiać się problemami z porannym wstawaniem, koncentracją, zmęczeniem, brakiem energii, symptomami ze strony układu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka). Jedną z postaci niedoczynności nadnerczy jest choroba Addisona, gdzie nadnercza atakowane są przez przeciwciała, a do głównych objawów należą brązowe przebarwienia na skórze.

Nadmiar kortyzolu

Wysoki poziom kortyzolu charakteryzuje się nadczynnością nadnerczy lub zespołem Cushinga. Nadmiar może wynikać również z przewlekłego stresu. Symptomy nadmiaru kortyzolu to m.in. podwyższony poziom cholesterolu, wzrost poziomu glukozy we krwi, nadciśnienie, problemy ze snem, przyrost masy ciała. Dla zespołu Cushinga charakterystyczna jest tzw. księżycowata twarz.

Powiązane artykuły:

Bibliografia:

  1. Lee D.Y., Kim E., Hoi M.H., Technical and clinical aspects of cortisol as a biochemical marker of chronic stress. BMP Reports 2015;48(4): 209-216.
  2. Thau L., Gandhi J., Sharma S., Physiology, Cortisol.In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing;2021 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK538239/

Aktualizacja: 2021-06-29

Data publikacji: 2021-06-24

AdrenalPrint - badanie poziomu kortyzolu i DHEA


989.00 na stronie
Technologia badania:
Test ELISA
Czas oczekiwania na wynik:
do 15 dni roboczych od zarejestrowania próbki w laboratorium

Ważność kodu:
12 miesięcy, do wykorzystania w całej Polsce

Masz pytania?

Zadzwoń, a chętnie na nie odpowiemy