Zachorowalność i umieralność na nowotwory złośliwe w Polsce

poniedziałek 04:14 - 21.12.2015
Zachorowalność i umieralność na nowotwory złośliwe w Polsce
Nowotwory złośliwe są w Polsce drugą najczęstszą przyczyną zgonów - w wyniku tych schorzeń umiera rocznie około 96 tysięcy Polaków, co stanowi 25% wszystkich zgonów. Prognozy wskazują, że ogólna liczna zachorowań i zgonów z powodu chorób nowotworowych będzie systematycznie wzrastać, stając się pierwszą przyczyną zgonów osób przed 65. rokiem życia w niedalekiej przyszłości. Wiąże się to ze starzeniem się społeczeństwa w Polsce, a także częstym narażeniem na kancerogenne czynniki środowiskowe.

Zachorowalność na nowotwory złośliwe w Polsce

Nowotwór to choroba, w przebiegu której część komórek organizmu dzieli się w sposób niekontrolowany, a nowo powstałe komórki nie różnicują się w prawidłowe komórki poszczególnych tkanek. Utrata kontroli nad podziałami komórek jest spowodowana mutacjami genów, które kodują białka ogrywające rolę w w cyklu komórkowym (genów supresorowych i protoonkogenów). Nowotwory można podzielić na nowotwory łagodne (nie dające przerzutów), złośliwe (wnikają między komórki tkanek prawidłowych i dają przerzuty) oraz miejscowo złośliwe (naciekają na otaczające tkanki, ale nie dają przerzutów). Wśród nowotworów złośliwych wyróżnia się grupę około 100 chorób sklasyfikowanych w Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych.

Nowotwory złośliwe są drugą (po chorobach układu krążenia) przyczyną zgonów w Polsce - liczba zachorowań wzrosła ponad dwukrotnie w ciągu ostatnich trzech dekad. W 2011 na nowotwory złośliwe zachorowało ponad 140 tysięcy Polaków - 70 tysięcy mężczyzn i 70,5 tysiąca kobiet. Najczęstszym nowotworem złośliwym występującym u mężczyzn w Polsce jest rak płuca (20% wszystkich nowotworów, ponad 14 tys. nowych zachorowań rocznie), tuż za nim plasuje się rak gruczołu krokowego (14%, ok. 10 tys. zachorowań rocznie) oraz rak jelita grubego (12%, ok. 8,5 tys. nowych zachorowań rocznie). Na kolejnych miejscach znajduje się nowotwór złośliwy pęcherza moczowego (7%) i żołądka (5%). Polki natomiast chorują najczęściej na raka piersi (23% zachorowań na nowotwory, ok. 16 tys. nowych zachorowań rocznie), raka jelita grubego (10%, ponad 7 tys. zachorowań rocznie) oraz raka płuca (9%, ponad 6 tys. nowych zachorowań rocznie). Następnymi co do częstości występowania schorzeniami są nowotwory trzonu macicy (7%), jajnika (5%) oraz szyjki macicy (4%).

Ryzyko zachorowania na nowotwory złośliwe jest zależne od wieku - ok. 60% nowotworów u kobiet i 70% u mężczyzn pojawia się po 60. roku życia (ryzyko zachorowania jest największe po 70. roku życia). Wśród osób młodych (w wieku 20-44 lat) zachorowalność na nowotwory u Polek jest prawie 2 razy wyższa w porównaniu do Polaków, natomiast wśród najmłodszych (0-19 lat) wartość współczynników zachorowalności znajduje się na podobnym poziomie u obu płci (choruje 12 na 100 tys. osób). Zachorowalność na złośliwe choroby nowotworowe w Polsce jest niższa u obu płci niż średnia dla państw Unii Europejskiej (w przypadku kobiet zachorowalność na nowotwory jest niższa o ok. 10%, w przypadku mężczyzn o ok. 20%).

Wpływ czynników środowiskowych i genetycznych na zachorowalność na nowotwory

Aby choroba nowotworowa mogła się rozwinąć, wymagany jest udział czynników środowiskowych, jak i mutacji genetycznych. Nowotwór powstaje w wyniku nieprawidłowych zmian w genach, które tworzą się w przebiegu procesu kancerogenezy (nowotworzenia). Na rozwój choroby nowotworowej główny wpływ mają liczne niekorzystne czynniki środowiskowe, takie jak promieniowanie ultrafioletowe, promieniowanie jonizujące, ekspozycja na toksyczne substancje (np. azbest), zakażenie wirusowe (np. HBV), siedzący tryb życia czy nieodpowiednia dieta. Szacuje się, że w wyniku oddziaływania niekorzystnych czynników środowiskowych rozwija się ok. 70-90% wszystkich nowotworów - nazywane są one nowotworami sporadycznymi.

Czynniki genetyczne są natomiast przyczyną rozwoju ok. 10-30% wszystkich nowotworów - dzieje się tak na skutek mutacji genetycznych przekazywanych potomstwu przez rodziców. Nosiciele takich mutacji mają znacznie większą szansę zachorowania na nowotwór w porównaniu do populacji ogólnej (nawet jeśli nie są narażeni na działanie czynników kancerogennych).

Pakiet badań genetycznych w kierunku nowotworów złośliwych

Jeżeli chcesz dowiedzieć się o własnym ryzyku zachorowania na raka, rozważ wykonanie badania genetycznego - jest ono jedyną metodą, która pozwala na określenie prawdopodobieństwa wystąpienia nowotworów złośliwych w przyszłości.

Badanie wskaże poziom ryzyka związanego z zachorowaniem na:

raka jelita grubego

raka tarczycy

raka nerki

raka sutka

raka prostaty

Dowiedz się więcej

Przykładem takich mutacji mogą być zmiany w genach BRCA1 i BRCA2, predysponujące do rozwoju raka piersi i jajnika - ryzyko zachorowania na te nowotwory w przypadku obecności mutacji w genie BRCA1 wynosi odpowiednio 70% i 40%, natomiast w przypadku posiadania mutacji w genie BRCA2 - 56% i 27%. Inną mutacją predysponującą do zachorowania na raka jest mutacja w genie CHEK2 - jest to ważny dla organizmu gen, ponieważ hamuje rozwój nowotworów, dlatego obecne w nim nieprawidłowości zwiększają szansę zachorowania na liczne nowotwory złośliwe (np. raka piersi, nerki, raka tarczycy czy jelita grubego). Kolejną niebezpieczną mutacją jest zmiana w genie HOXB13 - panowie, którzy ją posiadają mają aż 20-krotnie większe ryzyko zachorowania na raka prostaty w porównaniu do mężczyzn bez tej mutacji.

Ważne jest jednak to, że potomstwo dziedziczy od rodziców tylko predyspozycję do zachorowania, a nie samą chorobę - dlatego tak istotna jest identyfikacja osób z nieprawidłowościami w materiale genetycznym. Umożliwi to wprowadzenie odpowiedniej profilaktyki, co zminimalizuje ryzyko zachorowania.

Umieralność na nowotwory złośliwe w Polsce

W ciągu ostatnich 50 lat liczba zgonów z powodu nowotworów złośliwych wzrosła w Polsce o ok. 2,5 raza i obecnie wynosi ok. 96 tysięcy rocznie - rocznie umiera ok. 43 tysiące mężczyzn i 53 tysiące kobiet. Mężczyźni umierają najczęściej z powodu raka płuca (ponad 30% zgonów), nowotworów jelita grubego (12%) oraz raka gruczołu krokowego (8%). Do nowotworów często kończących się zgonem należy również rak żołądka, pęcherza moczowego, trzustki oraz nerki. Wśród kobiet najczęstszą przyczyną zgonu jest podobnie jak w przypadku mężczyzn rak płuca (16% wszystkich zgonów nowotworowych), a na kolejnych miejscach plasuje się rak piersi (13%), rak jelita grubego (12%), rak jajnika (6%), rak trzustki (5%), szyjki macicy (4%) i żołądka (3%). Większość nowotworowych zgonów (75%) występuje po 60. roku roku życia (najwięcej zgonów obserwuje się u pacjentów po 70. i 80. roku życia).

Badanie markera nowotworowego raka jajnika CA-125

CA-125 to marker nowotworowy, którego stężenie we krwi zwiększa się u chorych na raka jajnika. Jeżeli chcesz skontrolować swój stan zdrowia, wykonaj badanie w tym kierunku. Im wcześniej wykryty nowotwór, tym większa jest szansa na całkowite wyleczenie.

W ramach pakietu badamy:

poziom markera CA-125 we krwi

Dowiedz się więcej

Umieralność na skutek nowotworów złośliwych z biegiem lat wykazuje w Polsce tendencję spadkową, ale nadal jest wyższa w porównaniu do średniej dla krajów Unii Europejskiej - o ok. 10% w przypadku kobiet i 20% w przypadku mężczyzn. Większa umieralność na nowotwory związana jest głównie z niskim odsetkiem wczesnych rozpoznań nowotworów złośliwych (zwłaszcza szyjki macicy, jelita grubego i piersi), co jest spowodowane niewystarczającym rozpowszechnieniem metod wczesnego wykrywania raka oraz niedostatecznym przygotowaniem lekarzy rodzinnych i innych specjalistów. Ponadto, finansowanie prewencji pierwotnej i wtórnej nowotworów złośliwych jest w Polsce ograniczone, zaniedbane jest także promowanie zdrowego stylu życia wśród Polaków. Wyniki leczenia nowotworów złośliwych są w Polsce również gorsze w porównaniu do krajów Europy Zachodniej, ale w ciągu ostatniej dekady wskaźnik przeżywalności wzrósł u mężczyzn z 32,9% do 37,3%, a u kobiet z 51,2% do 53,5%.

Profilaktyka nowotworów złośliwych

Światowa Organizacja Zdrowia prognozuje, że w najbliższych latach liczba zachorowań na nowotwory złośliwe znacznie się zwiększy - prognozowana liczba zachorowań na świecie w 2025 roku to 19 milionów rocznie (obecnie jest to 14 milionów), w 2030 - 22 miliony, a w 2035 - aż 24 miliony. Głównym powodem takiego zjawiska jest wzrost liczby ludności na świecie oraz starzenie się społeczeństw.

W walce z rakiem główne znaczenie ma profilaktyka, która może zapobiec co drugiemu przypadkowi nowotworu złośliwego bądź przyczynić się do jego wykrycia w jak najwcześniejszym etapie, a to umożliwi całkowite wyleczenie. Ważne jest więc prowadzenie odpowiedniego stylu życia - zaprzestanie palenia tytoniu, zmniejszenie spożycia alkoholu, stosowanie odpowiedniej diety (bogatej w warzywa i owoce, a ubogiej w cukier i tłuszcze pochodzenia zwierzęcego), zapobieganie otyłości czy uprawianie sportu. Bardzo ważne jest także regularne wykonywanie badań profilaktycznych (np. mammografii pozwalającej na wczesne wykrycie raka piersi). Ze względu na ważny udział predyspozycji genetycznych w powstawaniu nowotworów, zaleca się również przeprowadzenie badania genetycznego - zwłaszcza w przypadku osób, u których w rodzinie już wcześniej pojawiały się nowotwory. Badanie to polega na analizie DNA pacjenta w celu wykrycia obecności mutacji, które zwiększają ryzyko zachorowania na raka. W przypadku potwierdzenia obecności takich zmian, konieczne jest zastosowanie odpowiednich działań w celu zminimalizowania ryzyka zachorowania lub wykrycia procesu nowotworowego we wczesnym stadium, co pozwoli na całkowite wyleczenie.


Statystyki:
0 komentarzy
16754 wyświetleń

Najnowsze komentarze

Brak komentarzy - skomentuj pierwszy!

Nowotwory - mężczyźni

Świadomość o ryzyku nowotworu to Twoja przewaga! Wczesne działania profilaktyczne to istotne zmniejszenie ryzyka zachorowania.

Nowotwory - mężczyźni

• Dla mężczyzn po 20. roku życia, którzy chcą kontrolować ryzyko związane z potencjalnymi chorobami nowotworowymi

• Profilaktyka raka poprzez badania genetyczne pozwoli na wykrycie zwiększonego ryzyka rozwoju nowotworów złośliwych i jego istotne ograniczenie

Test wskaże poziom ryzyka związanego z zachorowaniem na:

raka tarczycy

raka trzustki

raka jelita grubego

czerniaka

raka nerki

raka prostaty

raka płuc

Cena badania:

1 549 zł