Alergia pokarmowa - co to jest, przyczyny, objawy, diagnostyka

czwartek 08:13 - 09.02.2017
Alergia pokarmowa - co to jest, przyczyny, objawy, diagnostyka
Mianem alergii określana jest ta grupa schorzeń, która opiera się na nieprawidłowej odpowiedzi układu immunologicznego na alergeny, czyli substancje występujące w środowisku - alergeny nie powodują żadnych dolegliwości u osób zdrowych. Jednym z najczęściej diagnozowanych rodzajów alergii są alergie pokarmowe, polegające na niewłaściwej reakcji organizmu na spożywany pokarm.

Alergia pokarmowa - przyczyny

Alergia pokarmowa to patologiczna odpowiedź układu odpornościowego (immunologicznego) organizmu na spożywane produkty pokarmowe. Fizjologiczną rolą układu odpornościowego jest rozpoznawanie i niszczenie bakterii, wirusów czy grzybów zagrażających naszemu organizmowi. U niektórych osób jednak układ odpornościowy pobudzany jest do zwalczania związków niestanowiących zagrożenia dla organizmu, takich jak składniki pożywienia (na przykład białko mleka krowiego).

W rozwoju alergii pokarmowej największą rolę odgrywają przeciwciała klasy IgE - w przebiegu alergii układ immunologiczny wytwarza nadmierną ilość tych przeciwciał, co prowadzi do występowania objawów klinicznych.

Wśród przyczyn występowania alergii pokarmowej wymienia się między innymi czynniki genetyczne, długotrwałe stosowanie antybiotyków, zanieczyszczenie środowiska, stosowanie w przemyśle spożywczym takich substancji jak związki konserwujące czy spulchniacze czy dodawanie do pasz zwierząt hodowlanych antybiotyków. Alergie pokarmowe mogą rozwinąć się w dowolnym wieku - powszechnie występują u dorosłych, jednak najczęściej diagnozuje się je u niemowląt i małych dzieci (w tej grupie pacjentów duże znaczenie w rozwoju alergii ma niedojrzałość bariery jelitowej). Alergie pokarmowe wywoływane są najczęściej na skutek spożywania produktów pochodzenia roślinnego, takich jak mąka pszenna, soja, orzeszki ziemne, pomidory czy soczewica. Jednak do rozwoju tych schorzeń może doprowadzić spożycie także wielu innych pokarmów (na przykład mleka, skorupiaków, ryb, wołowiny czy wieprzowiny).

Objawy występujące w przebiegu alergii pokarmowej

W przebiegu alergii pokarmowych występują bardzo różne objawy, zazwyczaj pojawiają się one niemal natychmiast po zjedzeniu danego produktu. Alergie na poszczególne pokarmy różnią się między sobą czasem trwania i intensywnością występujących symptomów. Do możliwych dolegliwości zalicza się między innymi obrzęk lub pokrzywkę na skórze, wysypkę i inne zmiany skórne, nieżyt nosa, nieżyt krtani, nieżyt ucha środkowego, astmę, bóle w nadbrzuszu, biegunki, zaparcia, wymioty, bóle i zawroty głowy, atopowe zapalenie skóry czy nadmierną senność. Alergie pokarmowe są także przyczyną bardzo groźnego wstrząsu anafilaktycznego - może on spowodować nawet zgon pacjenta. Wśród cech charakterystycznych dla wstrząsu anafilaktycznego wymienia się świąd skóry, pokrzywkę, rumień, obrzęk języka i warg, bladość skóry, zwiększoną potliwość, duszność i świszczący oddech, nudności, wymioty, spadek ciśnienia tętniczego, zaburzenia rytmu serca, zawroty głowy, utratę przytomności. W przypadku wstrząsu anafilaktycznego ogromne znaczenie ma niezwłoczne rozpoznanie i podjęcie leczenia.

Pakiet badań w kierunku nietolerancji pokarmowych

Dolegliwości takie jak przewlekłe zmęczenie, bóle brzucha, biegunki, wzdęcia czy migreny często występują w przebiegu nietolerancji pokarmowych. Jeżeli więc obserwujesz takie objawy u siebie, wykonaj badanie w kierunku nietolerancji najpowszechniejszych produktów spożywczych.

Dostępne testy na nietolerancje pokarmowe to:

IMMUNOdiagDIETA - 44 alergeny IgG4

IMMUNOdiagDIETA - 88 alergenów IgG4

IMMUNOdiagDIETA - 280 alergenów IgG4

Dowiedz się więcej

Diagnostyka alergii pokarmowej - testy skórne, testy serologiczne, testy prowokacyjne

Alergie pokarmowe to schorzenia trudne do prawidłowego zdiagnozowania. Wiąże się to z ilością czynników mogących wywoływać reakcję alergiczną - ogólną ilością produktów pokarmowych w diecie, ilością produktów przetworzonych itp. Ponadto, wielu pacjentów cierpi na alergię na więcej niż jeden alergen pokarmowy. Diagnostyka alergii pokarmowej przebiega zazwyczaj w kilku etapach - pierwszym z nich jest przeprowadzenie wywiadu z pacjentem przez specjalistę, który następnie zleca wykonanie odpowiednich testów. Wśród nich wymienia się:

  • testy skórne z kilkunastoma alergenami pokarmowymi uczulającymi najczęściej,
  • oznaczenie poziomu we krwi przeciwciał IgE swoistych dla konkretnych produktów pokarmowych (testy serologiczne),
  • pokarmowe testy prowokacyjne.

Testy skórne na alergię pokarmową

Testy skórne w kierunku alergii pokarmowej polegają na ocenie reakcji skóry na kontakt z danym alergenem pokarmowym - dodatni wynik tych testów świadczy o występowaniu alergii. Badania te wykonywane są przez wykwalifikowane osoby (takie jak lekarz czy pielęgniarka) w gabinecie zabiegowym, konieczne jest również ustalenie odpowiedniego zestawu badanych alergenów. Podstawowe zestawy składają się z około 15-25 alergenów, ale mogą być modyfikowane według indywidualnych potrzeb - w takim zestawie znajdują się między innymi takie alergeny jak mleko, mąka, ryby, jaja, wieprzowina, pomidor, truskawka, jabłko czy marchew. Testy skórne na alergię pokarmową przeprowadzane są zazwyczaj na obszarze skóry przedramienia (w jego obrębie nie mogą znajdować się żadne zmiany chorobowe). Polega to na nałożeniu danego alergenu na skórę a następnie na nakłuciu skóry - nakłucie jest konieczne do wprowadzenia alergenu do górnych warstw skóry. Testy skórne w kierunku alergii pokarmowej obejmują również nałożenie dwóch prób kontrolnych - dodatniej (roztworu histaminy w odpowiednim stężeniu) oraz ujemnej (roztworu soli fizjologicznej). W przypadku kontroli dodatniej na skórze zawsze powinna pojawić się odpowiednia reakcja (rumień, świąd, uniesienie skóry) - jest to prawidłowa odpowiedź skóry na kontakt z roztworem histaminy, a nie wynik dodatni badania. Wyniki testów skórnych odczytywane są po około 20 minutach od nałożenia alergenów i prób kontrolnych - wynik uznawany jest za dodatni (alergia pokarmowa jest potwierdzona), jeżeli w obszarze nałożenia alergenu wystąpi odpowiednia reakcja alergiczna (zaczerwienienie, świąd czy uniesienie skóry).

Testy pozwalające na sprawdzenie stężenia przeciwciał IgE

W diagnostyce alergii pokarmowych wykorzystywane są również badania serologiczne, polegające na pomiarze stężenia we krwi pacjenta przeciwciał IgE swoistych dla poszczególnych produktów pokarmowych - podwyższony poziom tych przeciwciał świadczy o alergii pokarmowej. Należy jednak podkreślić, że stężenie przeciwciał IgE może być także zwiększone u pacjentów bez alergii pokarmowej, a którzy cierpią na przykład na chorobę pasożytniczą. Testy serologiczne w kierunku alergii pokarmowej zalecane są zazwyczaj dzieciom poniżej 3-go roku życia, osobom z nasilonymi alergicznymi zmianami na skórze czy tym pacjentom, w przypadku których istnieje rozbieżność pomiędzy wywiadem ze specjalistą a wynikiem alergicznych testów skórnych.

Testy prowokacyjne na alergię pokarmową

Alergiczne testy prowokacyjne to kolejny typ badań na alergie pokarmowe. Istotą tego badania jest wykluczenie z diety produktu pokarmowego podejrzewanego o wywoływanie dolegliwości na około tydzień lub dwa tygodnie. Po upływie tego czasu należy ponownie wprowadzić dany produkt do diety i ocenić, czy pojawiają się objawy kliniczne. Test należy przeprowadzić pod kontrolą lekarza, który dokładnie obserwuje reakcje pacjenta na dany alergen pokarmowy.

Metody leczenia alergii pokarmowej

Leczenie alergii pokarmowej polega na stosowaniu, pod kontrolą lekarza lub dietetyka, odpowiedniej diety eliminacyjnej - opiera się ona na czasowym całkowitym wykluczeniu z diety pokarmu/pokarmów wywołujących alergię. Ten sposób uznawany jest za najskuteczniejszy sposób na pozbycie się objawów alergii.

W leczeniu alergii pokarmowej często stosuje się także leczenie farmakologiczne - leki dostosowuje się do objawów, które pojawiają się po kontakcie z danym alergenem. Wśród takich leków wymienia się między innymi leki antyhistaminowe i doustne glikokortykosteroidy. Leki antyhistaminowe stosowane są najczęściej w przypadku występowania zmian skórnych czy objawów ze strony układu oddechowego (takich jak astma czy alergiczny nieżyt nosa). Glikokortykosteroidy doustne są natomiast przydatne dla pacjentów, u których rozwinęły się przewlekłe choroby układu pokarmowego. Alergie pokarmowe można również leczyć poprzez tzw. “odczulanie” - celem tej metody jest wyeliminowanie reakcji lub osłabienie reakcji układu immunologicznego na dany alergen.

Szybkie rozpoznanie i podjęcie leczenia jest kluczowe w przypadku wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego spowodowanego danym alergenem pokarmowym. W przypadku rozpoznania objawów wstrząsu anafilaktycznego u danej osoby, należy wezwać karetkę pogotowia i w miarę możliwości udzielić pomocy choremu (poprzez usunięcie czynnika wywołującego reakcję alergiczną czy podanie adrenaliny). Lekiem zwalczającym objawy wstrząsu jest adrenalina - należy podać ją jak najszybciej domięśniowo.

Osoby świadome swojej alergii i podatności na wstrząs anafilaktyczny powinny zawsze mieć przy sobie leki przeciwalergiczne (a przede wszystkim adrenalinę) - dzięki temu możliwe będzie szybkie podjęcie odpowiednich działań, jeżeli wstrząs anafilaktyczny rzeczywiście wystąpi.
Statystyki:
0 komentarzy
208 wyświetleń

Najnowsze komentarze

Brak komentarzy - skomentuj pierwszy!

IMMUNOdiagDIETA 88 alergenów IgG

To nowoczesne badanie, dzięki któremu możliwe jest ustalenie, które pokarmy nie są tolerowane przez nasz organizm

IMMUNOdiagDIETA 88 alergenów IgG

  • IMMUNOdiagDIETA 88 IgG4 to nowoczesne badanie, dzięki któremu możliwe jest ustalenie, które pokarmy nie są tolerowane przez nasz organizm
  • Wynik testu pozwoli na odpowiednią personalizację diety, co wyeliminuje dokuczliwe dolegliwości i poprawi stan zdrowia pacjenta

Test wskaże poziom ryzyka związanego z zachorowaniem na:

nietolerancji pokarmowych zależnych od przeciwciał IgG/IgG4

Cena badania:

759 zł