Dni Walki z Rakiem - jak ochronić się przed nowotworem?

wtorek 07:08 - 21.06.2016
Dni Walki z Rakiem - jak ochronić się przed nowotworem?
W czerwcu w Polsce obchodzimy Dni Walki z Rakiem, podczas których wśród Polaków promowane są najważniejsze działania profilaktyki nowotworów złośliwych. Dzięki temu możemy dowiedzieć się, jak zmniejszyć ryzyko zachorowania na nowotwór lub jak wykryć chorobę we wczesnym stadium, gdy szanse na całkowite wyleczenie wynoszą ponad 90%.

Najważniejsze zasady profilaktyki nowotworowej

Co roku zwiększa się liczba przypadków zachorowań na nowotwory złośliwe w Polsce - szacuje się, że rocznie choruje ponad 140 tys. mieszkańców naszego kraju, a niemal 100 tys. umiera. Najczęściej diagnozowane nowotwory u Polek to rak piersi, rak jelita grubego i rak płuca, natomiast u polskich mężczyzn dominują nowotwory złośliwe płuca, prostaty oraz jelita grubego.

Wysoka umieralność z powodu raka związana jest z niską jego wykrywalnością we wczesnym stadium rozwoju - 80% chorych zgłasza się do onkologa, gdy choroba jest już zaawansowana. Dzieje się tak dlatego, że badania pozwalające na postawienie wczesnej diagnozy nie są w Polsce rozpowszechnione, a lekarze rodzinni często nie są wystarczająco przygotowani i bagatelizują podstępne objawy nowotworu. Ponadto, środki przeznaczane na finansowanie działań profilaktycznych i promocję zdrowego stylu życia są ograniczone.

Profilaktyka jest natomiast kluczowa w walce z nowotworami - szacuje się, że dzięki niej można uniknąć co drugiego przypadku raka lub wykryć chorobę na bardzo wczesnym etapie, gdy szanse na jej pokonanie są duże a stosowanie terapie nie obciążają tak organizmu pacjenta, jak w przypadku nowotworów zaawansowanych. Bardzo ważną formą profilaktyki nowotworowej jest odpowiedni styl życia - niepalenie tytoniu (czynne oraz bierne), unikanie stresu, nienadużywanie alkoholu, spożywanie dużej ilości warzyw i owoców, ograniczenie spożycia tłuszczów pochodzenia zwierzęcego, utrzymywanie prawidłowej wagi i regularna aktywność fizyczna. Należy również pamiętać o rozsądnym korzystaniu ze słońca i unikaniu wizyt w solarium - nadmierne opalanie się to główna przyczyna rozwoju raka skóry.

Konieczne jest także systematyczne wykonywanie badań profilaktycznych - panie powinny pamiętać o regularnej kontroli piersi poprzez badanie palpacyjne, USG lub mammografię, a także o USG przezpochwowym i cytologii. Mężczyźni natomiast powinni okresowo poddawać się badaniu per rectum i mierzyć poziom markera nowotworowego PSA we krwi, co zapewni wczesne wykrycie nowotworu prostaty. Ponadto, wszyscy powinni systematycznie wykonywać podstawowe badania krwi, USG jamy brzusznej, RTG płuc, kolonoskopię, a także odwiedzać dermatologa w celu skontrolowania stanu skóry.

Badanie genetyczne jako narzędzie profilaktyki nowotworów złośliwych

Badaniem, które zyskuje coraz większą popularność w profilaktyce nowotworowej jest badanie genetyczne. Polega ono na analizie laboratoryjnej materiału genetycznego w celu wykluczenia lub potwierdzenia istnienia nieprawidłowości (mutacji) zwiększających ryzyko rozwoju danego nowotworu w przyszłości. Nawet 30% wszystkich przypadków nowotworów ma podłoże genetyczne, dlatego badanie to powinny wykonać przede wszystkim osoby, w rodzinie których występowały już nowotwory (szansa na przekazanie mutacji potomstwu wynosi 50%).

Wśród najpowszechniejszych mutacji w polskiej populacji wyróżnia się nieprawidłowości w genach BRCA, HOXB13 czy CHEK2.


Mutacje genów BRCA wiążą się z dużym ryzykiem rozwoju raka piersi i raka jajnika - szanse, że w ciągu całego życia rozwinie się nowotwór piersi wynoszą ok. 56-70%, a nowotwór jajnika - 27-40%. Szacuje się, że w Polsce żyje ok. 200 tysięcy nosicielek mutacji w tych genach - mówi Magdalena Sikora, genetyk portalu zdrowegeny.pl

Poza rakiem piersi i rakiem jajnika, mutacje genu BRCA zwiększają również ryzyko nowotworu prostaty u mężcznyzn. Ryzyko wystąpienia raka prostaty zwiększa także mutacja w genie HOXB13 - nosicielstwo tej nieprawidłowości wiąże się z 20-krotnym wzrostem ryzyka zachorowania w porównaniu do populacji ogólnej. Prawdopodobieństwo rozwoju raka piersi i prostaty wzrasta również w przypadku posiadania uszkodzonego genu CHEK2 - jednakże, mutacje w tym genie związane są także z większą szansą wystąpienia raka jelita grubego, tarczycy oraz nerki.


Decydując się na badanie genetyczne należy pamiętać, że dziedziczona jest jedynie predyspozycja do rozwoju nowotworu, a nie sama choroba. Dzięki temu uzyskujemy informacje, jakie kroki należy podjąć żeby nie dopuścić do rozwoju raka lub zdiagnozować go w bardzo wczesnym, pozwalającym na pokonanie choroby stadium - dodaje Magdalena Sikora.

Źródło: Zdrowegeny.pl


O ZdroweGeny.pl

Poradnia genetyczna ZdroweGeny.pl to polski projekt, mający na celu popularyzację wiedzy na temat genetyki oraz jej wpływu na zdrowie człowieka. Propaguje on prozdrowotne postawy oraz działania profilaktyczne. W ofercie poradni znajduje się szereg badań genetycznych, które mogą przyczynić się do wczesnego wykrycia stanów chorobowych – nowotworów, chorób serca, czy nietolerancji pokarmowych. Dzięki zaangażowaniu ekspertów branżowych oraz najlepszych polskich jednostek badawczych, jest ona pewnym i bezpiecznym źródłem informacji o chorobach uwarunkowanych genetycznie oraz możliwości ich wystąpienia u pacjentów.

Więcej informacji znajduje się na stronie: zdrowegeny.pl


Statystyki:
602 wyświetleń